Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE

z dnia 12 października 2011 r.

Sygn. akt Ts 224/10



Trybunał Konstytucyjny w składzie:



Marek Kotlinowski – przewodniczący

Małgorzata Pyziak-Szafnicka – sprawozdawca

Marek Zubik,



po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 lutego 2011 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Jana F.,



p o s t a n a w i a:



nie uwzględnić zażalenia.



UZASADNIENIE



W sporządzonej przez radcę prawnego skardze konstytucyjnej Jana F. (dalej: skarżący), wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 września 2010 r. (data nadania), zarzucono niezgodność: po pierwsze – art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, ze zm.; dalej: ustawa emerytalno-rentowa) – w zakresie, w jakim przepis ten pozostawia w mocy „przepisy dotychczasowe” w randze zarządzeń – z art. 87, art. 92 oraz art. 93 ust. 2 Konstytucji; po drugie – art. 32 ust. 4 oraz art. 184 ustawy emerytalnorentowej – w zakresie, w jakim ograniczają prawo do przechodzenia na wcześniejszą emeryturę pracowników formalnie zatrudnionych na stanowiskach pracy nieokreślonych jako szkodliwe – z art. 32 Konstytucji.

W uzasadnieniu skargi ograniczono się jedynie do przywołania stanu faktycznego, w związku z którym złożono skargę, oraz pewnego rodzaju polemiki z orzeczeniami sądowymi zapadłymi w sprawie skarżącego, a także do przytoczenia treści jednego z konstytucyjnych wzorców kontroli, tj. art. 32 ustawy zasadniczej.



Postanowieniem z 16 lutego 2011 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Za takim rozstrzygnięciem przemawiały następujące argumenty: po pierwsze – uzasadnienie analizowanej skargi konstytucyjnej w warstwie jurydycznej ograniczyło się wyłącznie do wymienienia, bez przedstawienia stosownego uzasadnienia, w myśl art. 47 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej ustawa o TK), czterech artykułów Konstytucji powołanych jako wzorce kontroli; po drugie – trzy wskazane przepisy konstytucyjne mają charakter wyłącznie ustrojowy (art. 87, art. 92 oraz art. 93 ust. 2), uniemożliwiający „wydobycie” z ich treści praw lub wolności konstytucyjnych; po trzecie – jedyny przepis ustawy zasadniczej dotyczący wskazanej materii praw lub wolności, czyli art. 32 Konstytucji, nie stanowi samoistnego wzorca kontroli w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną.

Odpis powyższego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 28 lutego 2011 r.



W sporządzonym przez radcę prawnego piśmie procesowym, wniesionym do Trybunału Konstytucyjnego 7 marca 2011 r. (data nadania), skarżący złożył zażalenie na postanowienie z 16 lutego 2011 r., zarzucając: po pierwsze – naruszenie art. 32 Konstytucji przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że naruszenie wyrażonej w tym postanowieniu ustawy zasadniczej zasady równości nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi konstytucyjnej; po drugie – naruszenie art. 36 ust. 3 ustawy o TK przez niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że w sprawie występują przesłanki odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.



Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:



Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w związku z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK). Na etapie rozpatrzenia zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu.



W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny uznaje, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś argumenty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Trybunał przypomina skarżącemu, że art. 79 ust. 1 Konstytucji stanowi, iż „każdy (…) ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego”. Oznacza to, że skarga konstytucyjna winna odpowiadać – z woli ustawodawcy konstytucyjnego – warunkom merytorycznym i formalnym opisanym w ustawie zwykłej, czyli ustawie o Trybunale Konstytucyjnym (por. J. Trzciński, uwaga 10. do art. 79 Konstytucji, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1999-2007).

Skarga konstytucyjna stanowi środek prawny służący ochronie konstytucyjnych wolności oraz praw o charakterze podmiotowym, do których naruszenia doszło na skutek wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisu, którego konstytucyjność się kwestionuje. W odróżnieniu od wniosków kierowanych przez podmioty wymienione w art. 191 ust. 1 pkt 1-5 Konstytucji, skarga nie jest środkiem uruchamiania tzw. kontroli abstrakcyjnej, a więc realizowanej w oderwaniu od płaszczyzny stosowania kwestionowanych przepisów (por. postanowienie TK z 6 lipca 2005 r., SK 25/03, OTK ZU nr 7/A/2005, poz. 83), co przekłada się również na kwestię dopuszczalności powoływania określonych przepisów Konstytucji jako wzorców kontroli w sprawie.

Odnosząc się do zarzutu „naruszenia” art. 32 Konstytucji przez zaskarżone postanowienie, Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że stanowisko w przedmiocie braku cechy samoistności tego przepisu ustawy zasadniczej jako wzorca kontroli w sprawach skargowych zostało zajęte w postanowieniu pełnego składu TK z 24 października 2001 r. o sygn. SK 10/01 (OTK ZU nr 7/2001, poz. 225), którego zasadnicze motywy zostały przywołane w postanowieniu z 16 lutego 2011 r. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie podziela ten pogląd i przypomina, że na gruncie procesowym – czego świadomość powinien był mieć profesjonalny pełnomocnik skarżącego – zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. e in fine ustawy o TK wszystkie składy orzekające Trybunału są związane określonym zapatrywaniem prawnym wyrażonym w orzeczeniu pełnego składu, dopóki sam pełny skład nie odstąpi od przyjętego stanowiska. Tym samym powołanie w skardze konstytucyjnej art. 32 Konstytucji bez powiązania go z innym przepisem statuującym konstytucyjne prawo podmiotowe było nieprawidłowe i – zasadnie – skutkowało odmową nadania dalszego biegu na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 in fine oraz art. 36 ust. 3 w związku z art. 49 ustawy o TK.

Przechodząc do drugiego zarzutu zażalenia, Trybunał Konstytucyjny przypomina, że z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK wynika obowiązek wskazania przez skarżącego, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone przez kwestionowane przepisy aktu normatywnego. Z kolei art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK nakłada na skarżącego – co trzeba podkreślić – obowiązek uzasadnienia zarzutów postawionych w skardze konstytucyjnej wraz z powołaniem dowodów (uprawdopodabniającej argumentacji) na ich poparcie. W niniejszej sprawie przesłanka ta nie została spełniona. Skarżący w petitum skargi wprawdzie powołuje kilka postanowień Konstytucji, jednakże w jej uzasadnieniu nie przeprowadza dowodu, w jaki sposób zostały one naruszone przez zaskarżone przepisy ustawy emerytalno-rentowej. W świetle powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w postanowieniu z 16 lutego 2011 r. w sposób prawidłowy przyjęto, iż skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 47 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o TK, gdyż nie wykazał w skardze żadnych praw lub wolności konstytucyjnych naruszonych – jego zdaniem – przez zakwestionowany akt normatywny, a które mogły być przedmiotem ochrony w postępowaniu inicjowanym skargą konstytucyjną, jak również nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na poparcie zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów ustawy emerytalno-rentowej.



Z przedstawionych wyżej powodów – na podstawie art. 36 ust. 7 w związku z art. 49 ustawy o TK – postanowiono jak w sentencji.