Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 27/15
POSTANOWIENIE
Dnia 2 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Gradzik
na posiedzeniu w trybie art. 535§3 kpk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 2 czerwca 2015 r.,
sprawy S. Ł.
skazanego z art. 279§1 kk w zw. z art. 91§1 kk
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w L.
z dnia 4 września 2014 r.,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w L.
z dnia 29 maja 2014 r.
p o s t a n o w i ł
1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwalnia skazanego od kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 29 maja 2014 r., S. Ł. został
skazany za:
- ciąg 206 przestępstw z art. 279 § 1 k.k. i z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 §
1 k.k., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia
wolności;
- ciąg 3 przestępstw z art. 279 § 1 k.k. w zb. z art. 288 § 1 k.k. i z art. 13 § 1
k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zb. z art. 288 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 91 § 1
k.k. na karę roku pozbawienia wolności.
2
Na podstawie art. 91 § 2 k.k. Sąd ten wymierzył oskarżonemu karę łączną
roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności.
W apelacji od tego wyroku obrońca oskarżonego zarzucił:
- obrazę prawa materialnego polegającą na zastosowaniu do czynów
przypisanych oskarżonemu konstrukcji ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k., podczas
gdy należało przyjąć, że stanowią one czyn ciągły w rozumieniu art. 12 k.k.;
- obrazę prawa materialnego, tj. art. 53 § 2 k.k. przez pominięcie przy
wymiarze kary wymienionych w tym przepisie okoliczności związanych z osobą
sprawcy, w tym jego właściwości i warunków osobistych;
- obrazę prawa materialnego, tj art. 31 k.k. przez nieustalenie czy oskarżony
tempore criminis był osobą w pełni poczytalną.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie
sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę wyroku przez obniżenie
wymiaru kary za pierwszy ciąg przestępstw do roku pozbawienia wolności i
wymierzenie kary łącznej w takim rozmiarze.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oraz apelacji prokuratora Sąd Okręgowy w
L. wyrokiem z dnia 4 września 2014 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że
z drugiego ciągu przestępstw wyeliminował czyn opisany w pkt CL (150), uznając,
że stanowi on dwa przestępstwa, przy czym przyjął, iż jedno z nich kwalifikowane z
art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. wchodzi w zakres pierwszego ciągu
przestępstw, a za drugie z nich, kwalifikowane z art. 278 § 1 k.k. wymierzył
oskarżonemu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Zmiana pociągnęła
konieczność uchylenia orzeczenia o karze łącznej zawartej w wyroku Sądu
Rejonowego. Nową karę łączną na podstawie art. 91 § 2 k.k. Sąd Okręgowy
wymierzył oskarżonemu także w wysokości roku i 8 miesięcy pozbawienia
wolności.
W kasacji od prawomocnego wyroku obrońca skazanego podniósł zarzuty:
- rażącej obrazy prawa materialnego, tj. art. 12 k.k., która mogła mieć wpływ
na treść orzeczenia, przez niezastosowanie konstrukcji czynu ciągłego do
zachowań przypisanych S. Ł.;
3
-rażącej obrazy prawa materialnego, tj. art. 53 § 2 k.k. przez pominięcie przy
wymiarze kary szczegółowej analizy okoliczności dotyczących motywacji, zamiaru i
sposobu działania sprawcy;
- rażącej obrazy prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.k. i art. 457 § 3 k.k.
przez nienależyte rozpoznanie i nieustosunkowanie się do zarzutów apelacji
obrońcy, w szczególności tego, który dotyczył niezastosowania do przypisanych
skazanemu czynów konstrukcji czynu ciągłego w miejsce ciągu przestępstw.
W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o
oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył:
Zarzut naruszenia prawa materialnego, a ściśle art. 12 k.k. i art. 91 § 1 k.k.,
przez uznanie, że przypisane S. Ł. czyny tworzą ciąg przestępstw, a nie stanowią
czynu ciągłego, był podniesiony w apelacji. Został odrzucony przez Sąd
odwoławczy z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu wyroku (s. 46). Skoro zatem
doszło do jego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, to ponowne jego
wysunięcie w kasacji oznacza, że skarżący zmierza do wtórnej kontroli wyroku
Sądu pierwszej instancji. Jest to proceduralnie niedopuszczalne, gdyż ten
nadzwyczajny środek zaskarżenia przysługuje tylko od wyroku Sądu drugiej
instancji (art. 519 k.p.k.). W postępowaniu kasacyjnym zarzut wadliwego
zastosowania wymienionych przepisów mógł być rozpoznany tylko przy rozważaniu
zarzutu obrazy przepisów art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k. w wyroku Sądu
Okręgowego. Do naruszenia tych przepisów w wyroku Sądu drugiej instancji może
bowiem dojść nie tylko w wypadku nierozważenia konkretnych zarzutów
podniesionych w apelacji ale także wtedy, gdy ich rozpoznanie było nierzetelne.
Tak więc kwestia prawidłowego zakwalifikowania czynów przestępnych
popełnionych przez skazanego była w postępowaniu kasacyjnym przedmiotem
rozpoznania ostatniego z zarzutów, wskazującego na obrazę wymienionych
przepisów procesowych.
4
W ocenie Sądu Najwyższego zarzut naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 §
3 k.p.k. jest bezzasadny. Co prawda, Sąd drugiej instancji odniósł się do
apelacyjnych zarzutów obrazy prawa materialnego dość zwięźle ale jednak
przekonująco wykazał, że nie było podstaw do przyjęcia, iż wszystkie przypisane
kradzieże skazany popełnił w ramach jednego czynu ciągłego, zdefiniowanego w
art. 12 k.k. Sąd odwoławczy dowiódł, że nie było możliwości przyjęcia konstrukcji
czynu ciągłego przy kwalifikacji prawnej, ze względu na brak przesłanek do
ustalenia in concreto strony podmiotowej czynu ciągłego, wyrażającej się z góry
powziętym przez sprawcę zamiarem co do podjęcia wszystkich kolejnych
przestępczych zachowań. Nie ma w materiale dowodowym sprawy żadnych
podstaw do imputowania skazanemu takiego zamiaru. Trafnie natomiast zauważył
Sąd Okręgowy, że obraz przypisanych czynów wskazuje w sposób oczywisty na to,
że S. Ł. wykorzystywał nadarzające się sytuacje do dokonywania kradzieży.
Oznacza to, że zamiar popełnienia przestępstw powstawał u niego, czy też
odradzał się, każdorazowo. Okoliczności te świadczą o istnieniu znamion ciągu
przestępstw wymienionych w art. 91 § 1 k.k., sprowadzających się do popełnienia
przez sprawcę wielu przestępstw o takiej samej kwalifikacji prawnej, w podobny
sposób i w krótkich odstępach czasu. W ten sposób Sąd odwoławczy wykazał
zasadność objęcia w wyroku skazującym ciągami przestępstw kolejnych czynów
popełnionych przez S. Ł. Argumentację autora kasacji zmierzającą do wykazania,
że całość działań przestępczych skazanego zawiera się w ramach jednego czynu
ciągłego należało odrzucić jako całkowicie dowolną, opierającą się nie na
dowodach lecz na domniemaniu. Marginalnie tylko można wyrazić wątpliwość, czy
próba wykazywania przez obrońcę, że skazany działał ze z góry powziętym
zamiarem ogarniającym nieograniczoną ilość kradzieży z włamaniem, jest zgodna z
rolą obrońcy wyznaczoną przepisem art. 86 § 1 k.k. Nie ma to jednak praktycznego
znaczenia wobec oczywistej nietrafności podniesionego zarzutu.
Zarzut obrazy art. 53 § 2 k.k. w wyroku Sądu Okręgowego dotyczy
współmierności kary wymierzonej skazanemu, a więc kwestii pozostającej poza
ustawowymi podstawami kasacji. Motywy wymiaru kary orzeczonej wobec S. Ł., z
uwzględnieniem zwłaszcza jego właściwości i warunków osobistych, zostały
podane w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji (s. 48 - 49). W apelacji
5
obrońca nie sformułował wprost zarzutu rażącej niewspółmierności kary, a Sąd
Okręgowy, mimo pewnej zmiany wyroku w aspekcie prawnomaterialnym, nie
zmienił łącznego wymiaru kary, gdyż nie stwierdził z urzędu powodów do jej
złagodzenia. W tej sytuacji zarzut obrońcy, wskazujący na naruszenie w wyroku
Sądu drugiej instancji art. 53 § 2 k.k., a więc przepisu, w którym wymienia się
okoliczności brane pod rozwagę przy wymiarze kary, należało uznać za
niekasacyjny.
Z wszystkich tych względów Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy
skazanego jako oczywiście bezzasadną (art. 535 § 3 k.p.k.).
O zwolnieniu skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. i art.
518 k.p.k.