Pełny tekst orzeczenia

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ (...)

Dnia 04 lipca 2024 roku

Sąd Rejonowy w Sopocie, I Wydział Cywilny, w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Anna Potyraj

Protokolant: Kamila Grzybek

po rozpoznaniu na rozprawie 26 czerwca 2024 roku w S.

sprawy z powództwa W. D.

przeciwko S. Towarzystwu (...) z siedzibą w S.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego S. Towarzystwa (...) z siedzibą w S. na rzecz powoda W. D. kwotę 1 500,58 zł (tysiąc pięćset złotych i pięćdziesiąt osiem groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 07 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od pozwanego S. Towarzystwa (...) z siedzibą w S. na rzecz powoda W. D. kwotę 1867 zł (tysiąc osiemset sześćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

IV.  nakazuje ściągnąć od pozwanego S. Towarzystwa (...) z siedzibą w S. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Sopocie kwotę 379,10 zł (trzysta siedemdziesiąt dziewięć złotych i dziesięć groszy) z tytułu wydatków wyłożonych tymczasowo ze Skarbu Państwa.

UZASADNIENIE

Powód W. D. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) Towarzystwa (...) z siedzibą w S. kwot:

a)  1.315,11 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem częściowego odszkodowania za uszkodzenie pojazdu marki V. o nr. rej. (...) w zdarzeniu z dnia 22 lutego 2022 r.,

b)  185,47 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty 1.315,11 zł od dnia 25 marca 2022 r. do dnia 6 czerwca 2023 r.

c)  400 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem kalkulacji kosztów naprawy pojazdu oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym koszów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu powód wskazał, iż w dniu 22 lutego 2022 r. uszkodzony został pojazd marki V. o nr. rej. (...). Podmiot odpowiedzialny za to uszkodzenie posiadał ubezpieczenie OC zawarte z pozwanym, potwierdzone polisą nr (...). Szkoda została zgłoszona pozwanemu, a następnie zarejestrowana przez niego pod numerem (...)/2022/1/13 (...); (...). Pozwany przyjął odpowiedzialność za szkodę i wypłacił odszkodowanie na rzecz poszkodowanego w wysokości 807,23 zł z tytułu szkody w pojeździe. Rzeczywisty koszt naprawy pojazdu kształtuje się na poziomie 2.772,88 zł. W związku z tym, do zapłaty pozostało 1.965,65 zł (2.772,88 zł – 807,23 zł). Nadto, w celu ustalenia należnego odszkodowania powód zlecił wykonanie stosownej kalkulacji naprawy i poniósł z tego tytułu wydatek w kwocie 400 zł. Dodatkowo powód skapitalizował odsetki za opóźnienie od kwoty 1315,11 zł za okres od dnia 25 marca 2022 roku do dnia 06 czerwca 2023 roku i domagał się dalszych odsetek od tak ustalonej kwoty 186,47 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

(pozew – k. 4-6)

Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 23 czerwca 2023 r. Referendarz Sądowy Sądu Rejonowego w Sopocie uwzględnił żądanie pozwu w całości.

(nakaz zapłaty – k. 30)

Pozwany (...) Towarzystwo (...) z siedzibą w S. zaskarżył powyższy nakaz zapłaty w całości, wnosząc o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany podniósł zarzut braku legitymacji procesowej czynnej, zarzucił niewłaściwą datę naliczania odsetek za opóźnienie. Wskazał jednocześnie, że uszczerbek powoda nie jest znany, a powód żąda wypłaty odszkodowania hipotetycznego w oderwaniu od rzeczywiście poniesionej szkody. Zdaniem pozwanego, powodowi nie należy się zwrot wydatków związanych z wykonaniem kalkulacji kosztów naprawy, ponieważ kosztorys nie jest niezbędny wobec wniosku powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego w celu ustalenia rzeczywistego zakresu uszkodzeń powstałych w pojeździe.

(sprzeciw – k. 33-38)

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 22 lutego 2022 r. R. T., kierując pojazdem marki V. o nr. rej. (...) najechał na ubytek nawierzchni bitumicznej o szerokości ok. 30 cm i długości ok. 100 cm na ulicy (...) w B. (gmina Ś.). Wskutek tego pojazd uległ uszkodzeniu. Wezwana na miejsce zdarzenia Policja odnotowała uszkodzenie listwy ozdobnej pod zderzakiem przednim z lewej i prawej strony pojazdu oraz dobiegający z lewej strony pojazdu stuk. Zarządca drogi odpowiedzialny za stan drogi i szkodę w pojeździe był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w (...) Towarzystwie (...) z siedzibą w S..

(okoliczności bezsporne, nadto dowód: notatka KPP w Ś. na płycie CD – k. 55, dowód rejestracyjny – k. 63-64)

Szkoda w pojeździe została zgłoszona niezwłocznie pozwanemu. Przedstawiciel pozwanego w dniu 26 lutego 2022 roku dokonał oględzin uszkodzonego pojazdu, stwierdzając uszkodzenie spoilera dolnego PP, spoilera dolnego PL, sprężyny zawieszenia PP, opony koła PP, obręczy koła PP polerowanej.

Decyzją z dnia 21 marca 2022 roku pozwany przyznał poszkodowanemu R. T. odszkodowanie w wysokości 747,16 zł z tytułu szkody w pojeździe na podstawie sporządzonego kosztorysu w systemie E. w cenie brutto.

Decyzją z dnia 31 marca 2022 roku pozwany stwierdził brak podstaw do zmiany decyzji w przedmiocie wysokości odszkodowania.

Decyzją z dnia 22 czerwca 2022 r. pozwany przyznał poszkodowanemu dopłatę do odszkodowania w wysokości 60,07 zł. Dopłata odszkodowania stanowiła refundację poniesionych kosztów na wykonanie zbieżności na podstawie przedłożonej i zaakceptowanej faktury VAT o nr (...) z dnia 13 czerwca 2022 r. Wcześniej przyznana i wypłacona kwota na wykonanie zbieżności, wynikająca z kosztorysu Towarzystwa wynosiła 119,93 zł brutto. Kwota dopłaty wyliczona została zgodnie z poniższą kalkulacją: 180,00 zł - 119,93 zł = 60,07 zł brutto.

(dowód: protokół oceny technicznej, decyzja z dnia 21 marca 2022 r., decyzja z dnia 31 marca 2022 roku, decyzja z dnia 22 czerwca 2022 roku - znajdujące się w aktach szkody na płycie CD – k. 55)

W dniu 15 maja 2023 r. poszkodowany R. T. jako cedent i powód jako cesjonariusz zawarli umowę cesji wierzytelności przysługującej cedentowi wobec pozwanego o dopłatę do odszkodowania z tytułu szkody w pojeździe z dnia 22 lutego 2022 roku.

(dowód: umowa cesji – k. 8-9, pełnomocnictwo – k. 10, k. 12, karta podpisów – k. 11, zeznania świadka R. T. – k.85)

Dla celów ustalenia rzeczywistych kosztów naprawy pojazdu po zdarzeniu z dnia 22 lutego 2022 r., na zlecenie powoda, firma (...) Sp. z o.o. w S. sporządziła kalkulację naprawy uszkodzonego pojazdu, której koszt oszacowano na kwotę 2.772,88 zł.

W dniu 31 maja 2023 r. firma (...) Sp. z o.o. w S. wystawiła fakturę VAT na łączną kwotę 492,00 zł tytułem wykonania powyższej kalkulacji naprawy (400 zł netto).

(dowód: kalkulacja naprawy – k. 13-18, faktura VAT – k. 19)

Celowy i ekonomiczny koszt naprawy uszkodzeń pojazdu marki V. o nr. rej. (...) po zdarzeniu z dnia 22 lutego 2022 r., umożliwiający przywrócenie samochodu do stanu sprzed kolizji wynosi 2.820,03 zł

(dowód: opinia biegłego sądowego rzeczoznawcy samochodowego A. P. – k. 94-105)

Sąd zważył, co następuje:

Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na dowodach wyżej wymienionych. Sąd uznał za wiarygodne dokumenty dołączone do akt sprawy, ich prawdziwość i autentyczność nie była kwestionowana przez strony.

Pozwany kwestionował natomiast legitymację czynną powoda. Sąd zważył jednak, że cesja dokonana na rzecz powoda została wykazana przedstawionymi dokumentami podpisanymi elektronicznie oraz została potwierdzona w zeznaniach przez poszkodowanego R. T.. Omyłka pisarska w nazwisku cedenta w umowie cesji wierzytelności z dnia 15 maja 2023 r. ma charakter oczywistego błędu. Wszelkie inne dane cedenta, w tym nr PESEL są prawidłowe i prawidłowo identyfikują poszkodowanego jako cedenta. Nadto poszkodowany w swoich zeznaniach w charakterze świadka stanowczo potwierdził zawarcie umowy cesji wierzytelności praw do odszkodowania przysługujących mu w związku ze szkodą z dnia 22 lutego 2022 r. od pozwanego w trakcie rozprawy w dniu 7 grudnia 2023 r.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadka R. T.. Zeznania były szczere, spontaniczne, rzeczowe, korelowały z pozostałym materiałem dowodowym. Świadek, chociaż nie był w stanie określić dokładnie daty i trybu zawarcia umowy, to potwierdził fakt dokonania przelewu wierzytelności na rzecz powoda świadomie i bez przymusu. Potwierdził także, że zaakceptował formę rozliczenia zaproponowaną przez powoda, jak również wysokość wynagrodzenia. Świadek nie pamiętał wszystkich okoliczności zawarcia umowy cesji szczegółowo, jednak niepamięć szczegółów była zrozumiała z uwagi na upływ czasu.

Sąd zaliczył w poczet materiału dowodowego opinię biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej A. P.. Opinia została sporządzana starannie, rzetelnie, w pełni odnosiła się do tezy dowodowej. Biegły wyjaśnił podstawy wydania opinii, dołączył sporządzoną przez siebie kalkulację kosztów naprawy pojazdu. Żadna ze stron nie zgłaszała zastrzeżeń do opinii biegłego. Sąd również nie miał wątpliwości co do jej wiarygodności i na jej podstawie ustalił wysokość szkody (tj. kosztów naprawy pojazdu poszkodowanego do stanu sprzed zdarzenia).

W ocenie Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego żądanie pozwu zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Zgodnie z art. 822 § 1 i 2 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w § 1, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia. Przepisy kodeksu cywilnego (art. 361-363 k.c.) precyzują, iż zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zgodnie z art. 822 § 4 k.c., poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.

Bezspornym jest, iż na skutek zdarzenia z dnia 22 lutego 2022 roku uszkodzeniu uległ pojazd marki V. o nr. rej. (...). Bezsporna pozostaje także odpowiedzialność pozwanego. Okolicznością sporną w sprawie była wysokość należnego powodowi odszkodowania z tytułu kosztów naprawy pojazdu. Okoliczność ta wymagała wiedzy specjalistycznej z zakresu techniki motoryzacyjnej, dlatego Sąd dopuścił w tym zakresie dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej A. P.. Na podstawie tej opinii Sąd ustalił, że wysokość kosztów niezbędnych do przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu sprzed szkody z dnia 22 lutego 2022 roku wynosiła 2.820,03 zł. Pozwany wypłacił w toku postępowania likwidacyjnego tytułem odszkodowania jedynie kwotę 807,23 zł, zatem powodowi przysługuje roszczenie o dopłatę kwoty 2.012,80 zł (2820,03 zł – 807,23 zł). Powód wniósł o zasądzenie kwoty 1.315,11 zł tytułem częściowego odszkodowania. Żądana kwota mieści się w granicach przysługującego powodowi roszczenia. Dlatego Sąd zasądził tę sumę od pozwanego na rzecz powoda na podstawie art. 415 k.c. w zw. z art. 822 §§ 1 i 4 k.c.

Powód domagał się również skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty stanowiącej różnicę między należnym świadczeniem umownym a świadczeniem wypłaconym przez pozwanego za okres od dnia 25 marca 2022 r. do 6 czerwca 2023 r. oraz dalszych odsetek ustawowych za opóźnienie od sumy należności głównej i skapitalizowanych odsetek od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty.

Odnośnie żądania odsetek, to zgodnie z art. 817 § 1 k.c. zakład ubezpieczeń zobligowany jest, co do zasady, wypłacić odszkodowanie w terminie trzydziestu dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie we wskazanym terminie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Zdarzenie miało miejsce 22 lutego 2022 r. Zakładając, że szkoda została zgłoszona niezwłocznie (co jest prawdopodobne, bowiem oględziny pojazdu miały miejsce 26 lutego 2022 r.), 30-dniowy termin dla pozwanego do spełnienia świadczenia upływał 24 marca 2022 r. W związku z powyższym, Sąd uwzględnił żądanie zasądzenia skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 1.315,11 zł od dnia następnego, tj. od 25 marca 2020 r. do dnia 6 czerwca 2023 r. na podstawie art. 817 § 1 k.c. w zw. z art. 481 §§ 1 i 2 k.c.

Sąd uwzględnił również żądanie zasądzenia dalszych odsetek od należności głównej i skapitalizowanych odsetek w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 482 § 1 k.c. w zw. z art. 481 §§ 1 i 2 k.c. od sumy kwoty głównej żądania oraz skapitalizowanych odsetek od dnia wniesienia pozwu, tj. 7 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty.

W związku z powyższym, Sąd zasądził w punkcie I sentencji wyroku od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.500,58 zł (1.315,11 zł + 185,47 zł) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 7 czerwca 2023 roku (daty nadania pozwu w urzędzie pocztowym).

Sąd nie uwzględnił żądania zasądzenia od pozwanego zwrotu kosztów sporządzenia prywatnej wyceny kosztów naprawy przedmiotowego pojazdu wykonanej na zlecenie powoda w kwocie 400 zł. Dokonanie oceny, czy poniesione koszty na zlecenie powoda na etapie przedsądowym są objęte odszkodowaniem przysługującym od ubezpieczyciela, musi być poprzedzone uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności ustaleniem, czy zachodzi normalny związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem tego wydatku a wypadkiem oraz czy poniesienie tego kosztu było obiektywne uzasadnione i konieczne, także w kontekście ułatwienia skonkretyzowania żądanego odszkodowania, jak i ułatwienia ubezpieczycielowi ustalenia rozmiarów szkody (por. uzasadnienie uchwały Sąd Najwyższy z dnia 18 maja 2004 r., III CZP 24/04).

Sąd zważył, że w orzecznictwie wskazuje się, że nabywcy wierzytelności o odszkodowanie za szkodę przysługuje od ubezpieczyciela zwrot uzasadnionych kosztów ekspertyzy zleconej osobie trzeciej tylko wtedy, gdy jej sporządzenie było w okolicznościach danej sprawy niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2019 r., III CZP 68/18).

W niniejszej sprawie to nie poszkodowany poniósł koszty sporządzenia opinii, lecz powód będący nabywcą wierzytelności. Nadto koszty te poniesione zostały już po dacie nabycia wierzytelności. Są to jednak w świetle wspomnianej uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 68/18) koszty niepozostające w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem powodującym szkodę. Sąd zważył, że powód dochodził od początku jedynie części roszczenia, wskazując wyraźnie, że wysokość roszczenia zostanie sprecyzowana po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego. W tej sytuacji, nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie powoda, iż wydatki na prywatną ekspertyzę przedsądową były niezbędne i celowe dla prawidłowego sformułowania żądania pozwu. Sąd wziął również pod uwagę, że inaczej należy oceniać działania samego poszkodowanego, jeśli nie ma on orientacji w kwestiach dotyczących ustalenia zakresu uszkodzeń powstałych w mieniu i ich wartości, jest laikiem w tej dziedzinie, a inaczej firmy skupującej takie wierzytelności o wypłatę odszkodowania, zawodowo zajmującego się oceną ryzyka i szacowaniem strat. W niniejszej sprawie koszty sporządzenia prywatnej ekspertyzy zostały poniesione przez powoda, a więc podmiot prowadzący działalność gospodarczą związaną ze skupem i dochodzeniem wierzytelności odszkodowawczych. W ocenie Sądu, koszt sporządzenia prywatnej ekspertyzy w rozpoznawanej sprawie nie był ani niezbędny, ani celowy, ponieważ to w zasadzie na podstawie ustaleń biegłego (o którego przeprowadzenie dowodu z opinii zwrócił się powód) kształtuje się ostateczna i rzeczywista wysokość poniesionej szkody. Przy tym mając także na uwadze wspomnianą uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2019 r. o sygn. III CZP 68/18, niezasadne byłoby ustalanie precyzyjnej wysokości żądania na etapie przedsądowym przez powoda i obciążanie tymi samymi kosztami dwukrotnie strony przegrywającej sprawę (koszty sporządzenia prywatnej ekspertyzy, koszty sporządzenia opinii biegłego). Z tego względu w ocenie Sądu nie było podstaw, by uznać, że wydatek ten był uzasadniony z punktu widzenia prawidłowej likwidacji szkody i stanowił normalne, zwykłe, typowe następstwo szkody.

Dlatego też Sąd w pkt II wyroku oddalił żądanie pozwu co do kwoty 400 zł z tytułu zwrotu wydatków na prywatną kalkulację kosztów naprawy na podstawie art. 361 § 1 k.c.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 100 § 1 k.p.c. Z uwagi na to , że powód uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania, Sąd włożył obowiązek zwrotu kosztów postępowania na pozwanego. Dodatkowo Sąd wziął pod uwagę, iż powód wygrał proces co do zasady, wykazując, iż świadczenie spełnione przez pozwanego z tytułu szkody było rażąco zaniżone (niemal trzykrotnie). Zatem poniesione przez niego koszty opłaty od pozwu i koszty zastępstwa procesowego powoda oraz zaliczki winny być w całości przez pozwanego zwrócone jako niezbędne do celowej i koniecznej obrony roszczeń przysługujących powodowi. Koszty powoda stanowią opłata od pozwu w wysokości 200,00 zł oraz, ustalona na podstawie § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, kwota w wysokości 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a także 17,00 zł opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa procesowego, a także kwota 750 zł uiszczona tytułem zaliczki na wynagrodzenie biegłego, łącznie 1.867 zł. Od tak zasądzonej kwoty kosztów procesu Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienie się wyroku do dnia zapłaty. Z tych przyczyn orzeczono jak w punkcie III wyroku.

Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Sopocie kwotę 379,10 zł z tytułu wydatków wyłożonych tymczasowo ze Skarbu Państwa na poczet wynagrodzenia biegłego sądowego, w zakresie, w jakim nie znalazły one pokrycia w zaliczce uiszczonej przez powoda (wynagrodzenie biegłego 1.129,10 zł – zaliczka powoda 750 zł = 379,10 zł).