Pełny tekst orzeczenia

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

S., dnia 5 listopada 2025 r.

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie XI Wydział Gospodarczy w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Andrzej Muzyka

Protokolant: Sekretarz Sądowy Kornelia Biel

po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. w Szczecinie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej w W.

przeciwko I. S.

o zapłatę

oddala powództwo.

SSR Andrzej Muzyka

Sygn. akt XI GC 398/25

UZASADNIENIE

(...) spółka akcyjna w W. wniosła pozew przeciwko I. S. o zapłatę kwoty 1 883,04 zł (jeden tysiąc osiemset osiemdziesiąt trzy zł cztery gr) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwot:

- 20,07 zł od dnia 2 października 2022 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 listopada 2022 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 lutego 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 marca 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 kwietnia 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 maja 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 lipca 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 września 2023 roku do dnia zapłaty,

- 1200 zł od dnia 23 lutego 2024 roku do dnia zapłaty

oraz kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazała, że strony zawarły umowę o rozliczenia i obsługę transakcji opłacanych kartami płatniczymi. Powód przy zawarciu umowy wydał pozwanemu terminal płatniczy. Powód wystawił faktury w wyniku realizacji umowy oraz notę obciążeniową na kwotę 12000 zł za brak zwrotu terminala.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.

Wskazał, że został poinformowany, że będzie mógł bez żadnych kosztów zrezygnować z usługi co też uczynił. Podał, że żadna faktura nie została mu doręczoną.

Zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2025 r. powódka została wezwana do złożenia w terminie 14 dni pełnej dokumentacji związanej z zawarciem umowy z dnia 18 sierpnia 2021 r., w tym nagrania rozmowy telefonicznej z dnia 18 sierpnia 2022 r. z pozwanym, pod rygorem skutków z art. 233 § 2 kpc, w tym przyjęcia, że pozwany miał na mocy umowy prawo do rezygnacji usługi emailem bez koszów po okresie próbnym.

W piśmie z dnia 18 lipca 2025 r. powódka wskazała, że jeżeli pozwany zwróci terminal, pozew o zapłatę kwoty 1200 zł zostanie cofnięty.

Pozwany na rozprawie podniósł, że po otrzymaniu terminalu zwrócił go na wcześniej ustalony z pozwaną adres.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

(...) spółka akcyjna w W. zawarła z I. S. umowę w dniu 18 sierpnia 2021 r. przedmiotem, której była obsługa i rozliczenie transakcji opłacanych kartami płatniczymi.

Przy zawarciu umowy (...) spółka akcyjna w W. wydała I. S. terminal płatniczy M. (...) o nr inwentarza (...).

Umowa została zawarta formalnie na czas nieokreślony, choć strony miały zamiar i zawarły umowę na okres próbny.

Umowa była nieodpłatana. Pozwany miał prawo do rezygnacji z usługi emailem beż żadnych kosztów po okresie próbnym.

Umowa uległa rozwiązaniu z dniem 18 sierpnia 2022 r.

Zgodnie z załącznikiem numer 3 do umowy terminal stanowił własność powoda i był jedynie udostępniony kontrahentowi. W przypadku utraty, uszkodzenia, zniszczenia lub nie zwrócenia urządzenia, kontrahent był zobowiązany do zwrotu kosztów urządzeń w wysokości odpowiadającej ich wartości rynkowej.

W załączniku numer 1 wskazano, że czynsz za terminal wynosił netto 49 zł miesięcznie.

Zgodnie z § 1 ust. 4 regulaminu w przypadku utraty, uszkodzenia lub niezwrócenia terminala akceptant zapłaci karę umowną w wysokości 1200 zł za każdy terminal. Gdy kara umowna nie pokryje wartości terminala powódka miała prawo dochodzić odszkodowania uzupełniającego do ww. wartości urządzenia.

Dowód:

- umowa o współpracy z załącznikami, k. 11-17,

- regulamin, k. 19-87,

- przepis art. 233 § 2 kpc (k. 148, k. 149),

- email, k. 144-146.

(...) spółka akcyjna w W. wystawiła I. S. z tytułu dzierżawy terminala płatniczego M. (...) za okres od 1 września 2022 do 31 sierpnia 2023 r. faktury na poniższe kwoty (uwzględniające kwotę netto 49 zł za dzierżawę terminala), ze wskazanymi niżej terminami wymagalności:

- 20,07 zł od dnia 2 października 2022 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 listopada 2022 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 lutego 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 marca 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 kwietnia 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 maja 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 lipca 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty,

- 60,27 zł od dnia 2 września 2023 roku do dnia zapłaty.

(...) spółka akcyjna w W. wystawiła I. S. notę obciążeniową z dnia 22 lutego 2024 r. na kwotę 1200 zł wymagalną dnia 23 lutego 2024 roku, w związku z niezwróceniem terminala płatniczego.

(...) spółka akcyjna w W. wezwała I. S. do zapłaty.

Dowód:

- faktury, k. 92-103,

- wezwanie do zapłaty, k 104,

- nota, k. 91.

I. S. po rozwiązaniu umowy dowiadywał się telefonicznie u powodowej spółki co ma zrobić z terminalem płatniczym. Uzyskał informację, że ma wypełnić dokumenty, które zostaną przesłane na pocztę elektroniczną. Mimo zapewnień, ze strony spółki powodowej dokumentacja nie została wysłana.

Dowód:

- przesłuchanie pozwanego, k.162,

I. S. po dniu 6 sierpnia 2025 r. zwrócił (...) spółce akcyjnej w W. terminal płatniczy M. (...) o nr inwentarza (...), na wcześniej uzgodniony telefonicznie adres.

Bezsporne, a nadto:

- przesłuchanie pozwanego, k.162.

Sąd zważył co następuje:

Strony były związane umową z dnia 18 sierpnia 2021 r. przedmiotem, której była obsługa i rozliczenie transakcji opłacanych kartami płatniczymi (art. 353(1) kpc). Była to umowa o charakterze mieszanym tj. świadczenie usług (art. 750 kc) oraz dzierżawa (art. 693 § 1 kc).

Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dowodów z dokumentów i przesłuchania pozwanego. Sąd dał im wiarę. Czym innym jest kwestia oceny jakie okoliczności faktyczne zostały nimi wykazane.

Rzeczywiście terminale płatniczy był wydzierżawiony. W umowie wskazano czynsz dzierżawy 49 zł netto, co z VAT daje kwotę 60,27 zł wskazaną w fakturach VAT.

Niemniej powyższe zapisy nie miały zastosowania do postanowień umowy zawartej z pozwanym. Z pozwanym umowę zawarto na okres próbny na rok. Miał on prawo z niej zrezygnować co uczynił. Sąd zobowiązał pełnomocnika pozwanego do złożenia w terminie 14 dni pełnej dokumentacji związanej z zawarciem umowy z dnia 18 sierpnia 2021 r., w tym nagrania rozmowy telefonicznej z dnia 18 sierpnia 2022 r. z pozwanym, pod rygorem skutków z art. 233 § 2 kpc, w tym przyjęcia, że pozwany miał na mocy umowy prawo do rezygnacji usługi emailem bez żadnych kosztów po okresie próbnym. Strona powodowa nie złożyła ww. dokumentacji i nagrania rozmowy, więc Sąd przyjął że pozwany miał na mocy umowy prawo do rezygnacji usługi emailem bez żadnych kosztów w pełnym zakresie zgodnie z zarządzeniem, a wiec również bez kosztów dochodzonych w niniejszym procesie, bo tego dotyczyło zarządzenie, tj. niniejszego procesu.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że czynsz dzierżawny wskaznay w załączniku numer 1 dotyczy okresu obowiązywania umowy (art. 693 § 1 kc) a nie okresu po ustaniu umowy.

Umowa z pozwanym uległa rozwiązaniu z dniem 18 sierpnia 2022 r. Po tym okresie nie obowiązywały już postanowienia umowy, w tym postanowienie dotyczące możliwości poboru czynszu dzierżawnego. Tymczasem powódka wystawiła faktury VAT za okres od 1 września 2022 do 31 sierpnia 2023 r., za dzierżawę, mimo tego, że żadna umowa dzierżawy w tym okresie nie obowiązywała.

Powódka nie dochodziła należności z bezumownego korzystania z rzeczy. Brak w tym zakresie twierdzeń i dowodów (art. 6 kc).

Niezależnie od powyższego dopuszczenie postanowień umowy umożliwiających pobieranie należności dzierżawy za urządzenie po okresie ustania umowy oraz jednocześnie możliwości dochodzenia kary umownej za brak zwrotu tego urządzenia jako odszkodowania byłoby w ocenie Sądu sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 kc) i ustawą (art. 58 § 1 kc). Nie można dochodzić dwukrotnie należności za to samo, z różnych podstaw prawnych. Takie zdublowanie roszczeń prowadziłyby to bezpodstawnego wzbogacania powoda. Zapisy umowy (wskazać należy, że Sąd ustalił, że czynsz dzierżawny dotyczy jedynie okresu obowiązywania umowy, a nie okresu po ustaniu umowy) przewidujące możliwość pobierania czynszu za brak zwrotu urządzenia byłyby w tym kontekście nieważne w świetle zasad współżycia społecznego (art. 58 § 2 kc) i ustawy (art. 58 § 1 kc w zw. z art. 405 kc).

Wydaje się powyższe potwierdzać regulamin powódki, która wskazała, że w przypadku utraty, uszkodzenia lub niezwrócenia terminala akceptant zapłaci karę umowną w wysokości 1200 zł za każdy terminal. Gdy kara umowna nie pokryje wartości terminala powódka miała prawo dochodzić odszkodowania uzupełniającego do ww. wartości urządzenia. Innymi słowy maksymalną kwotą z brak zwrotu terminala jest kwota 1200 zł, jeżeli nie z tytułu kary umownej to z tytułu odszkodowania uzupełniającego.

Zgodnie z art. 483 § 1 kc można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

Zgodnie z § 1 ust. 4 regulaminu w przypadku utraty, uszkodzenia lub niezwrócenia terminala akceptant zapłaci karę umowną w wysokości 1200 zł za każdy terminal. Gdy kara umowna nie pokryje wartości terminala powódka miała prawo dochodzić odszkodowania uzupełniającego do ww. wartości urządzenia.

Karę umowną zastrzeżono skutecznie, albowiem od zobowiązania o charakterze niepieniężnym.

Przepis art. 483 § 1 kc jest powiązany z art. 471 kc stosownie, do którego dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Pozwany mógł więc wykazać, że nie zwrócił terminala z powodu okoliczności, za które odpowiedzialności nie ponosi. W ocenie Sądu dowód został przeprowadzony. Na rozprawie pozwany zeznał, że po rozwiązaniu umowy dowiadywał się telefonicznie u powodowej spółki co ma zrobić z terminalem płatniczym. Uzyskał informację, że ma wypełnić dokumenty, które zostaną przesłane na pocztę elektroniczną. Mimo zapewnień, ze strony spółki powodowej dokumentacja nie została wysłana. Oczekiwał na dokumentację aby wypełnić obowiązek zwrotu terminala, przez co nie ponosi w ocenie Sądu winy w braku jego zwrotu. Potwierdza to zachowanie pozwanego po otrzymaniu pisma z dnia 18 lipca 2025 r., po którym na uzgodniony adres zwrócił terminal. Pozwany wykazał więc, że brak zwrotu terminala były wynikiem okoliczności za które nie ponosił odpowiedzialności.

Sąd zwraca również uwagę, że rozprawa jest po to aby podnosić twierdzenia i dowody. Twierdzenie o zwrocie terminala po otrzymaniu pisma z dnia 18 lipca 2025 r. nie jest spóźnione, bo wówczas dopiero zdarzenie nastąpiło. Brak stawiennictwa na rozprawie pełnomocnika powoda, stanowi ryzyko procesowe strony powodowej. Przed zamknięciem rozprawy twierdzeniom pozwanego, że terminal zwrócił powódka nie zaprzeczyła.

Powód nie przedstawił dowodu doręczenia pozwanemu załączonych do pozwu faktur VAT oraz noty obciążeniowej (art. 6 kc). Wymagalność roszczenia należałoby więc ewentualnie ocenić od dnia doręczenia odpisu pozwu.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

SSR Andrzej Muzyka

Sygn. akt XI GC 398/25, dnia 27.11.2025 r.

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)

(...)