Pełny tekst orzeczenia

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 27 października 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie II Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Łukasz Szyszka
Protokolant:	Iga Kowalczyk

po rozpoznaniu w Warszawie na rozprawie w dniu 13 października 2025 r.

sprawy z powództwa (...) W.

przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  umarza postępowanie o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot:

a.  3 347,38 zł żądanych od dnia 1 maja 2021 r. do dnia zapłaty,

b.  3 347,38 zł żądanych od dnia 1 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty,

c.  3 347,38 zł żądanych od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia zapłaty,

d.  3 347,38 zł żądanych od dnia 1 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty,

e.  3 347,38 zł żądanych od dnia 1 września 2021 r. do dnia zapłaty,

wobec cofnięcia pozwu w tym zakresie,

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie,

III.  zasądza od pozwanego (...) W. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 5 417,00 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych i zero groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

sędzia Łukasz Szyszka

Sygn. akt II C 1760/21

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 20 września 2021 r. (data prezentaty sądowej Biura Podawczego tut. Sądu – k. 3) skierowanym przeciwko (...) (...) sp. z o.o. z siedzibą w W., (...). W. – Zakład (...) w Dzielnicy W. (...). W. zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 141.088,76 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot:

1.  124 351,86 zł od dnia 27 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty;

2.  3 347,38 zł od dnia 01 maja 2021 r. do dnia zapłaty;

3.  3 347,38 zł od dnia 01 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty;

4.  3 347,38 zł od dnia 01 lipca 2021 r. do dnia zapłaty;

5.  3 347,38 zł od dnia 01 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty;

6.  3 347,38 zł od dnia 01 września 2021 r. do dnia zapłaty.

Nadto powód domagał się zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, zaś w przypadku wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty lub skierowania sprawy na rozprawę – o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej, według norm przepisanych, w tym również – w razie poniesienia przez powoda wydatku związanego z zaliczką na opinię biegłego – przyznanie odsetek przewidzianych w art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od kwoty równej emu wydatkowani za czas od dnia jego poniesienia przez powoda do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu powyższego żądania powód wskazał, że jest właścicielem nieruchomości położonej w W. przy ul. (...) w W.. Pozwany korzysta z nieruchomości bez tytułu prawnego jako posiadacz zależny w złej wierze. Pozwany nie uregulował dotychczas tytułu prawnego do nieruchomości, stąd powód obciąża pozwanego należnościami z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie.

Powód wyjaśnił, że niniejszym pozwem dochodzi kwoty 141.088,76 zł za okres od dnia 01 stycznia 2018 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r. Z tego powodu powód wystawił następujące noty księgowe:

1.  fakturę nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r. na kwotę 124.351,86 zł;

2.  fakturę nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r. na kwotę 3.347,38 zł;

3.  fakturę nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r. na kwotę 3.347,38 zł;

4.  fakturę nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r. na kwotę 3.347,38 zł;

5.  fakturę nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r. na kwotę 3.347,38 zł;

6.  fakturę nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r. na kwotę 3.347,38 zł.

Powód wskazał, że pozwany mimo wezwań do spełnienia roszczenia, nie zapłaciła żadnej z ww. kwot (pozew – k. 3-4).

Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym za sygn. akt II Nc 224/21 Sąd uwzględnił w całości roszczenie powoda (nakaz zapłaty – k. 25-25v).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 05 listopada 2021 r. (koperta – k. 110) pozwany (...) (...) sp. z o.o. z siedzibą w W., zastępowany przez pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z kwotą opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.

Pozwany potwierdził fakt zajmowania przez urządzenia elektroenergetyczne będące jego własnością nieruchomości obejmującej działki (...), obręb (...), dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...). Pozwany zaznaczył, że na części nieruchomości zlokalizowane są urządzenia elektroenergetyczne pozwanego, w postaci budynków rozdzielni sieci miejskiej wraz z urządzeniami elektroenergetycznymi ( (...)). Pozwany dysponuje jednak tytułem prawnym w postaci decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste, względnie w postaci służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu, pozwalającym na zajmowanie nieruchomości.

Pozwany wskazał, że budynki (...) wraz z urządzeniami elektroenergetycznymi na nieruchomości zostały wybudowane legalnie przez poprzedników prawnych pozwanego, tzn. Skarb Państwa za pośrednictwem przedsiębiorstwa państwowego Zakład (...) na gruncie Skarbu Państwa jeszcze w latach 60-tych ubiegłego wieku, a następnie nieodpłatnie przekazane poprzednikowi prawnemu pozwanego w celu wykorzystywania ich na cele energetyczne. (...) został wybudowany na podstawie Decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej o lokalizacji szczegółowej nr (...)/W. z dnia 16 sierpnia 1963 r. (znak AB- (...)). Dla budynków (...) poprzednik prawny pozwanego uzyskał pozwolenie na użytkowanie w drodze Decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej o pozwoleniu na użytkowanie z dnia 26 stycznia 1968 r. (znak AB.- (...)). Budynek (...) był uwzględniony w księgach majątkowych przedsiębiorstwa państwowego w 1967 r. jako środek trwały. W przedmiotowej rozdzielni zainstalowane zostały urządzenia elektroenergetyczne, które przyjęto do eksploatacji 30 stycznia 1968 r. (...) znajdująca się na nieruchomości powoda została wybudowana jeszcze przed datą komunalizacji, tj. przed dniem 27 maja 1990 r., gdy (...). W. stało się z mocy prawa właścicielem przedmiotowych działek. Pozwany wskazał, że budynki (...) zostały wybudowane na nieruchomości oddanej poprzednikowi prawnemu pozwanego Zakładowi (...) w użytkowanie na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej w (...). W. z dnia 26 marca 1965 r. (...). Korzystał zatem z nieruchomości w sposób legalny. Brak tym samym podstaw do uznania, że powodowi należne jest wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości przez pozwanego.

Dalej pozwany podniósł zarzut zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, ewentualnie służebności przesyłu, polegającej na prawie utrzymywania budynków rozdzielni sieci miejskiej z urządzeniami elektroenergetycznymi i korzystania z nich poprzez przesyłanie energii elektrycznej wraz z prawem do nich dojazdu i dojścia w celu przeprowadzenia inspekcji ich stanu, usunięcia wszelkich usterek i awarii, a także ich konserwacji i remontów. Stan prawny własności budynków rozdzielni sieci miejskiej z urządzeniami elektroenergetycznymi nie jest w sprawie sporny, skoro z uzasadnienia pozwu wynika, że powód uważa pozwanego za właściciela urządzeń, z którymi wiąże swoje roszczenie. Zdaniem pozwanego istotne jest, że budynki rozdzielni miejskiej z urządzeniami elektroenergetycznymi znajduje się na nieruchomości stanowiącej aktualnie własność powoda zostały wybudowane jeszcze przed datą 27 maja 1990 r., od której zaczął się bieg zasiedzenia służebności. Pozwany wyjaśnił, ze za wskazany w przypadku zarzutu zasiedzenia początek biegu zasiedzenia w jego ocenie uznać należy dzień 27 maja 1990 r., w którym to dniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych doszło do nabycia prawa własności gruntów przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym wypadku (...). W.. Zgodnie z powyższym od tego dnia państwowe osoby prawne (poprzednik prawny pozwanego) na skutek komunalizacji części mienia, stanowiącego uprzednio własność Skarbu Państwa uzyskały możliwość nabywania dla siebie, także w drodze zasiedzenia praw rzeczowych do nieruchomości będących od tej daty własnością komunalną. Mając na uwadze powyższe, poprzednik prawny pozwanego od dnia 27 maja 1990 r. wykonywał uprawnienia tożsame z posiadaniem służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, ewentualnie służebności przesyłu, a na skutek upływu czasu wymaganego do nabycia tych praw w drodze zasiedzenia, nabył przedmiotową służebność przy przyjęciu dobrej wiary posiadacza służebności, nie później niż z dniem 27 maja 2010 r. lub ewentualnie nie później niż z dniem 27 maja 2020 r. przy założeniu złej wiary posiadacza służebności, przy czym w ocenie pozwanego nie jest zasadne przyjęcie założenia, iż posiadał przedmiotową służebność w złej wierze. Pozwany posiada zatem trwały tytuł prawny do nieodpłatnego korzystania z nieruchomości powoda na cele energetyczne. Pozwany wskazał, że do zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, doszło zatem z mocy prawa, niezależnie od prawidłowości sformułowanego przez pozwanego zarzutu procesowego i wskazanej daty wystąpienia skutku prawnego zasiedzenia czy podmiotu na rzecz, którego owo zasiedzenie miało nastąpić. W opinii pozwanego posiadanie służebności charakteryzowało się dobrą wiarą. Przeświadczenie (dobra wiara) pozwanego o posiadaniu uprawnienia do wykorzystywania przedmiotowych nieruchomości wynikała z faktu, że pozwany posiada tytuł prawny do korzystania z tych nieruchomości w postaci prawa użytkowania stwierdzonego decyzją Prezydium Rady Narodowej w (...). W. z dnia 26 marca 1965 r. (...)/ Ponadto zaś budowa budynków (...) jak i urządzeń elektroenergetycznych odbyła się zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dobra wiara pozwanego w dacie objęcia w posiadanie służebności i rozpoczęcia jej wykonywania wynikała z przekonania, co do tego, że wykonywane prawo mu przysługuje.

Dalej pozwany wskazał, że jego poprzednik prawny uzyskał własność przedmiotowych urządzeń energetycznych w wyniku decyzji ustawodawcy, co w konsekwencji zdaniem pozwanego nie pozwala stwierdzić, że poprzednik prawny pozwanego wiedział lub przy należytej staranności mógł się dowiedzieć, że nie dysponuje tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości, na których posadowiono infrastrukturę elektroenergetyczną. Na istnienie dobrej wiary po stronie pozwanego wskazuje także okoliczność, że w momencie komunalizacji gruntów infrastruktura będąca w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego pozostawała nadal własnością Skarbu Państwa. Trudno w powyższych okolicznościach uznać, że proces komunalizacji gruntów prowadzić miało do pozbawienia praw Skarbu Państwa do korzystania z gruntów, na których znajdowała się należąca do pozwanego infrastruktura elektroenergetyczna (uwłaszczenie przedsiębiorstw państwowych miało miejsce z dniem 07 stycznia 1991 r.).Powyższe w ocenie pozwanego uzasadniają istnienie dobrej wiary po stronie przedsiębiorstwa państwowego. W ocenie pozwanego na wystąpienie powyższego skutku prawnego zasiedzenia nie ma wpływu fakt dokonania częściowej zapłaty żądanego przez powoda wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, który był podyktowany chęcią uniknięcia ewentualnych sporów o charakterze negatoryjnym i był wyrazem decyzji biznesowej pozwanego, mającej na celu zapewnienie niezakłóconego świadczenia usług dystrybucji energii elektrycznej.

Kolejno pozwany odniósł się do następstwa prawnego po inwestorze budowy rozdzielni miejskiej wskazując, że jest następcą prawnym zarówno przedsiębiorstwa państwowego Zakład (...), jak i (...) S.A.

Pozwany wskazał, że jako następca prawny Skarbu Państwa może w chwili obecnej wykonywać uprawnienia wynikające ze służebności. Zgodnie bowiem z § 2 Zarządzenia nr (...) Ministra Przemysłu z dnia 16 stycznia 1989 r. w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Zakład (...), nowoutworzonemu przedsiębiorstwu państwowemu przekazano mienie pozostałe po podziale Centralnego (...) w W.. Pozwany zaznaczył, że spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego jest właścicielem wszystkich rzeczy, których właścicielem jest przedsiębiorstwo, wstępuje we wszystkie prawa i obowiązku przekształconego przedsiębiorstwa. W niniejszej sprawie pozwanego oraz wszystkich poprzedników prawnych należy uznać za posiadaczy służebności w dobrej wierze. Obecnie ostatecznym beneficjentem tak nabytej przez zasiedzenie służebności jest pozwany jako następca prawny przedsiębiorstwa państwowego Zakład (...), będącego z kolei sukcesorem Skarbu Państwa, następnie (...) (...) S.A., co do nabytej przez zasiedzenie służebności.

Następnie pozwany wskazał, że w jego ocenie powództwo w zakresie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości powoda nie zostało udowodnione, co do samej wysokości, albowiem w ocenie pozwanego jego wysokość jest zawyżona w stosunku do wartości rynkowej czynszu dzierżawy, funkcjonującego na rynku nieruchomości, które powód mógłby uzyskać w spornym okresie, w przypadku, gdyby pozwany nie posiadał trwałego tytułu prawnego nabytego w drodze zasiedzenia uprawniającego do nieodpłatnego wykorzystywania części nieruchomości powoda, lecz związany byłby np. stosunkiem dzierżawy. Pozwany podał, że dochodzona przez powoda należność zawiera w swoim zakresie podatek VAT, a powód nie dokonywał na rzecz pozwanego jakikolwiek sprzedaży, ani nie dokonał świadczenia usługi, stąd wierzytelności te nie powinny w swej łącznej kwocie zawierać podatku VAT.

Końcowo pozwany wskazał, że powództwo w części obejmującej roszczenie powoda o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w okresie od dnia 01 kwietnia 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r. jest niezasadne z uwagi na fakt zapłaty wskazanych należności. Pozwany wyjaśnił, że mając na uwadze konieczność zapewnienia ciągłości świadczenia usług dystrybucji energii elektrycznej dokonał zapłaty żądanych przez powoda kwot wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości we wskazanym okresie.

Pozwany zakwestionował nadto zasadność żądanych przez powoda odsetek za opóźnienie. Powód nie wskazał bowiem daty wymagalności dochodzonych przez niego roszczeń. Pozwany podał, że daty, od których powód domaga się odsetek są wcześniejsze niż termin płatności wskazany w poszczególnych fakturach (sprzeciw od nakazu zapłaty – k. 36-44).

W piśmie z dnia 23 grudnia 2021 r. (koperta – k. 118) powód wskazał, że popiera powództwo w części, w jakiej nie zostały spłacone świadczenia dochodzone pozwem. Powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 124.554,72 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty.

Powód wyjaśnił, iż wskazana kwota dotyczy niezapłaconej faktury nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r. oraz naliczone odsetki w opóźnieniu w zapłacie faktur nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r., nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r., nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r. oraz nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r.

Powód wobec powyższego cofnął powództwo bez zrzeczenia się dochodzonego roszczenia w pozostałej części.

Dalej powód podał, że kwestionuje możliwość zasiedzenia służebności przesyłu jako konstrukcji nieznanej polskiemu materialnemu prawu cywilnemu. Nieuzasadnione jest zdaniem powoda z punktu widzenia braku przepisów przejściowych doliczanie do okresu zasiedzenia posiadania istniejącego przed datą 03 sierpnia 2008 r., czyli zdarzeń istniejących przed wejściem w życie art. 1 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 116, poz. 731). Nabycie prawa, tudzież prawa przez zasiedzenie należy do sytuacji szczególnych i jako wyjątku nie można takiego zdarzenia oceniać na podstawie wykładni rozszerzającej.

Kolejno powód podniósł zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego z art. 5 k.c. w zakresie zgłoszonego w sprzeciwie zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu i tożsamego zarzutu zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Kwestię zasiedzenia pozwany winien zgłosić w odrębnym postępowaniu nieprocesowym. Tymczasem pozwany na przestrzeni lat nie podjął próby ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości powoda i w żaden sposób nie uregulowała nawet w sposób względnie trwały tytułu prawnego do gruntu. Takie zachowanie w ocenie pozwanego nie może podlegać ochronie. Powód wskazał, że jest zdania, że o ile pozwany może zostać uznany za właściciela urządzeń i posiadacza nieruchomości, to do okresu zasiedzenia służebności nie można zaliczyć czasu, kiedy nieruchomość była w dzierżeniu innych podmiotów.

W ocenie powoda sam fakt prowadzenia przez pozwanego usług użyteczności publicznej pozwana na zniwelowanie roszczeń właściciela. Pozwany prowadzi działalność komercyjną, stąd – nawet uzasadniona społecznie konieczność znoszenia funkcjonowania stacji transformatorowej – nie może prowadzić do pozbawienia powoda możliwości dochodzenia roszczeń pieniężnych przysługujących właścicielowi. Powód podkreślił, że rozumie, że istnieją w obrocie sytuacje, które ograniczają prawo własności, nie mniej taka ingerencja w prawo podmiotowe nie może być całościowa i bezwzględna, a także nie może odbyć się bez odpowiedniego ekwiwalentu majątkowego. Wyrazem ochrony również interesu publicznego jest dochodzenie przedmiotowego roszczenia, albowiem należność żądania w pozwie stanowi dochód jednostki samorządu terytorialnego. Powód podkreślił, że skoro pozwany upatruje swojego prawa do nieruchomości z wybudowania urządzenia na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej w (...). W. z dnia 26 marca 1965 r. to trudno wymagać, aby (...). (...) kierowało w stosunku do jego właściciela roszczenia windykacyjne. Skoro nie doszło do samowoli w posadowieniu urządzenia, to (...). (...) miało niejako obowiązek ich znoszenia, co nie pozbawia go względnie nieograniczonego prawa do władania nieruchomością i jednocześnie uniemożliwia jej zasiedzenie, zasiedzenie służebności przesyłu bądź innego ograniczonego prawa rzeczowego czy prawa przez właściciela urządzeń.

Powód podał, że prezentowane przez niego stanowisko jest tym bardziej zasadne, że – nawet jakby uznać za właściwe podnoszenie w procesie o zapłatę zarzutu hamującego powództwo mającego swoje miejsce w osobnym postępowaniu nieprocesowym – to pozwany nie wykazał w żaden sposób treści ograniczonego prawa rzeczowego, którego się domaga. Jednocześnie powód wskazał, że pozwany nie otrzymał od powoda zgody na trwałe nieprzerwane posiadanie nieruchomości powoda w celu użytkowania urządzeń przesyłowych, czego wyrazem jest domaganie się zapłaty wynagrodzenia za bezumowne z niej korzystanie. Natomiast sam fakt wiedzy o istocie – nieosadzonym na tytule prawnym posiadaniu nieruchomości przez pozwanego i dążenie powoda do zawarcia umowy obligacyjnej implikuje nie tylko uznanie pozwanego za posiadacza zależnego w złej wierze, ale też naliczanie podatku od towarów i usług do kwoty żądanej tytułem wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy. Powód podniósł, że roszczenie jest wymagalne w datach podanych w pozwie, tj. w dniu następnym po dacie sprzedaży.

Końcowo powód wniósł o wydanie wyroku wstępnego co do samej zasady, tj. odpowiedzialności pozwanego za zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w okresie dochodzonym w sprawie (pismo powoda z dnia 23 grudnia 2021 r. – k. 115-116).

Pozwany w piśmie z dnia 24 lutego 2022 r. (koperta – k. 168) wskazał, że z dniem 10 grudnia 2021 r. uległa zmianie firma pozwanego z (...) (...) sp. z o.o. na (...) sp. z o.o.

Pozwany wskazał, że podtrzymuje w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosi o oddalenie powództwa. Pozwany zakwestionował zasadność żądanych kwot wynagrodzenia – co do istoty jak i co do wysokości. Pozwany zaznaczył, że brak jest jakiegokolwiek dowodu wykazującego zasadność oraz sposób wyliczenia żądanych kwot. Pozwany zakwestionował sposób wyliczenia odsetek od żądanych kwot podając, że powód nie wykazał daty wymagalności żądanych kwot, a nadto nie można ustalić na jakiej podstawie powód twierdzi, że odsetki winny być liczone od dnia 27 kwietnia 2021 r. Dowodem sprzedaży w ocenie pozwanego nie może być w szczególności data sprzedaży wskazana samodzielnie przez powoda w wystawionej przez niego jednostronnie fakturze. Przedłożona przez powoda kartoteka konta stanowi dokument własny powoda i nie tworzy zobowiązania oraz podstawy do wyliczenia żądanych kwot.

Wskazując na możliwość zasiedzenia służebności przesyłu pozwany odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, w tym wyroku z dnia 25 września 2020 r. sygn. akt V CSK 598/18 oraz postanowienia z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt II CSK 314/08. Pozwany wskazał, że utrwalone w judykaturze jest stanowisko o możliwości doliczenia okresu występowania na nieruchomości stanu faktycznego odpowiadającego treści służebności przesyłu przed wejściem w życie art. 305 ¹ -305 ⁴ k.c. do czasu posiadania wymaganego do zasiedzenia służebności. W powyższym zakresie pozwany ponownie odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, w tym uchwały z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt III CZP 18/13, wyroku z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II CSK 639/15 oraz postanowienia z dnia 30 kwietnia 2021 r., sygn. akt II CSK 513/20. Pozwany podkreślił, że fakt następstwa pozwanego po Skarbie Państwa jest okolicznością powszechnie znaną i wykazaną kopiami dokumentów złożonych w niniejszym postępowaniu.

Dalej pozwany zaznaczył, że jest uprawniony do podjęcia w niniejszym postępowaniu obrony polegającej na podniesieniu zarzutu zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, ewentualnie służebności przesyłu. Podniesienie wskazanego zarzutu nie stanowi naruszenia zasad współżycia społecznego z art. 5 k.c. Powyższe stanowi przejaw prawnie zarzutu procesowego. Warunkiem jego podniesienia nie jest uprzednie występowanie z wnioskiem w postępowaniu nieprocesowym o stwierdzenie nabycia służebności przesyłu w drodze zasiedzenia. Pozwany podał, że skutek zasiedzenia następuje ex lege, a orzeczenie Sądu w takiej sprawie ma charakter deklaratoryjny. Określony stan prawny już istniejący nie może zatem być kwestionowany w drodze zarzutu z art. 5 k.c.

Odnosząc się do twierdzeń powoda, że do okresu zasiedzenia służebności nie można zaliczyć czasu kiedy nieruchomość była w dzierżeniu innych podmiotów, pozwany wskazał, że powód nie sprecyzował jednak do jakiego okresu i rodzaju dzierżenia się odnosi. Pozwany podkreślił ciągłość posiadania służebności brak okresów przerwy w posiadaniu służebności. Pozwany wskazał, że treścią nabytej w drodze zasiedzenia służebności przesyłu jest w szczególności prawo do korzystania z opisanej nieruchomości, na której znajduje się stacja (...) O. przez pozwanego poprzez utrzymywanie na niej budynku stacji (...) i znajdujących się w nim urządzeń energetycznych oraz linii kablowych; prawo do swobodnego całodobowego wstępu na ww. nieruchomość w celu dostępu do budynku, stacji (...) i znajdujących się w nim urządzeń, w celu ich eksploatacji, naprawy, remontów, konserwacji, modernizacji, rozbudowy i przyłączania nowy odbiorów oraz demontażu; obowiązek właściciela nieruchomości powstrzymywania się od działań, które uniemożliwiłyby dostęp do ww. budynku stacji i znajdujących się tam urządzeń energetycznych oraz linii kablowych.

Końcowo pozwany zaznaczył, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma podstaw do uznania go za posiadacza w złej wierze (pismo pozwanego opatrzone datą 23 lutego 2022 r. – k. 122-124v).

Powód w piśmie z dnia 04 kwietnia 2022 r. (koperta – k. 174) podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując, i ż jest zdania, że posiadanie urządzeń przesyłowych w drodze następstwa prawnego uzyskane od poprzedników prawnych, o ile w ogóle można uznać za nieprzerwane, to nie zostało wykazane przez pozwanego, choćby poprzez złożenie dowodów w postaci protokołów – zdawczo – odbiorczych, co do ściśle oznaczonych urządzeń. Tym bardziej w ocenie powoda brak jest ciągłości posiadania, że władanie przez poprzedników prawnych pozwanego miało charakter co najwyżej dzierżenia.

Powód podniósł zarzut zawieszenia biegu zasiedzenia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu i służebności przesyłu wskazując, że powództwo negatoryjne, tudzież o wydanie nieruchomości w stanie wolnym od urządzeń przesyłowych na niej zlokalizowanych, a objętych zarzutem zasiedzenia skierowane przeciwko pozwanemu nie miałoby racji bytu ze względu na fakt prowadzenia przez pozwanego, co prawda komercyjnej, ale użytecznej społeczne działalności gospodarczej. Powód nie skierował choćby roszczeń petytoryjnych w stosunku do pozwanego w zakresie usunięcia urządzeń, albowiem roszczenie takie przeczyłoby zasadzie działania jednostki samorządu terytorialnego na rzecz wspólnoty samorządowej. Skoro pozwany działa w sposób publicznie użyteczny, to trudno wymagać usunięcia urządzeń, których historia sięga własności państwowej. Niemniej w ocenie powoda nie oznacza to nieodpłatnego charakteru władztwa nad nieruchomością, a wręcz umacnia argumentację o konieczności domagania się zapłaty za znoszenie tych urządzeń na gruncie należącym do powoda.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia powód wskazał, że zarzuty w powyższym zakresie nie mogą zostać uwzględnione oraz wskazał na treści art. 229 § 1 k.c. oraz art. 118 k.c. (pismo powoda opatrzone datą 04 kwietnia 2022 r. – k. 173-173v).

Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2023 r. Sąd umorzył postępowanie w części, tj. w zakresie roszczenia o zapłatę kwoty 16.534,04 zł (postanowienie – k. 194).

Pismem z dnia 09 października 2023 r. (koperta – k. 216) pozwany wyjaśnił, że jako operator systemu dystrybucyjnego, w rozumieniu przepisów prawa energetycznego jest zobowiązany do dbania o jak najwyższe standardy pracy sieci, stałe jej monitorowanie, przyłączanie odbiorców energii elektrycznej w terminie określonym przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki i wykonywanie potrzebnych prac modernizacyjnych urządzeń elektroenergetycznych oraz prac konserwacyjnych zabezpieczających urządzenia przed uszkodzeniem. Wystąpienie do powoda z wnioskiem o wyrażenie zgody na wycięcie drzewa rosnącego na terenie stacji (...) O. miało na celu praktyczne zagwarantowanie wycięcia drzewa w sposób nie prowadzący do konfliktu z powodem (pismo pozwanego opatrzone datą 06 października 2023 r. – k. 215-215v)

Do czasu zamknięcia rozprawy, stanowiska stron w powyższym kształcie, nie uległy zmianie (protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. – k. 278-278v).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

(...) (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie (...) sp. z o. o. z siedzibą w W., a uprzednio (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.) został zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS (...) w dniu 22 grudnia 2006 r. Przedmiotem działalności spółki jest w szczególności sprzedaż energii elektrycznej oraz naprawa i konserwacja urządzeń elektryczny (odpis KRS – k. 7-10v, k. 47-51v, k. 125-129v).

(...) W. jest właścicielem nieruchomości gruntowej położonej w W. przy J. K. (...), o nr działki (...) z obrębu ewidencyjnego (...), dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) (okoliczność bezsporna, a nadto informacja z rejestru gruntów – k. 13-15).

Nieruchomość jest administrowana przez Zakład (...) na mocy uchwały nr (...) Zarządu Dzielnicy W. (...). W. z dnia 07 sierpnia 2020 r. w sprawie powierzenia Zakładowi (...) w Dzielnicy W. (...). W. zadania polegającego na obsłudze spraw dotyczących korzystania z nieruchomości gruntowych (...). W. (okoliczność bezsporna, a nadto informacja zawarta w notatce z kontroli z dnia 07 lipca 2021 r. – k. 16).

Zakład (...) z siedzibą w W. utworzony został zarządzeniem nr (...) Ministra Energetyki z dnia 31 grudnia 1952 r. Zakład stanowił przedsiębiorstwo państwowe (okoliczność bezsporna).

Minister Górnictwa i Energetyki Zarządzeniem nr 228 z dnia 25 listopada 1958 r. w utworzył przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zakłady (...) oraz dokonał połączenia tego przedsiębiorstwa z przedsiębiorstwami podległymi Zarządowi (...) (zarządzenie nr 228 – k. 59-61).

Zarządzeniem nr (...) Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 25 listopada 1958 r. dokonano zniesienia Zarządów (...) (...) (zarządzenie nr 234 – k. 61v-62).

Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. – W. w dniu 16 sierpnia 1963 r. wydało na rzecz Zakładu (...) decyzję (znak AB- (...)) o lokalizacji szczegółowej nr (...)/W. ustalając lokalizację szczegółową dla inwestycji rozdzielni sieci miejskiej na terenie położonym przy ul. (...) (decyzja z dnia 16 sierpnia 1963 r. – k. 52).

Prezydium Rady Narodowej w (...). W. decyzją z dnia 26 marca 1965 r. ((...)) przekazało Zakładowi (...) w użytkowanie nieruchomość położoną przy ul. (...) o powierzchni 950 m ^{( 2)}. Określono, że przekazywany teren jest przeznaczony pod budowę rozdzielni sieci miejskiej (decyzja z dnia 26 marca 1965 r. – k. 57-58).

Budowa rozdzielni rozpoczęła się w 1967 r., zaś jej uruchomienie i podłączenie do sieci nastąpiło w 1968 r. Rozdzielnia jest eksploatowana od powyższego okresu. Eksploatacja urządzenia ma na celu niedopuszczenie do zmiany dobrostanu urządzeń (zeznania świadka A. L. – k. 181-182).

Stacja stanowi istotny fragment zachodniej sieci energetycznej (zeznania świadka M. S. – k. 214-214v).

W dniu 26 stycznia 1968 r. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej wydało na rzecz Zakładu (...) decyzję (znak AB. (...)) o pozwoleniu na użytkowanie budynku murowanego parterowego (rozdzielni sieci) przy ul. (...) w W. (decyzja z dnia 26 stycznia 1986 r. – k. 53).

Budynek (...) został uwzględniony w księgach majątkowych przedsiębiorstwa Zakładu (...) w 1967 r. jako środek trwały. W rozdzielni zainstalowano urządzenia elektroenergetyczne przyjęte do eksploatacji w dniu 30 stycznia 1968 r. (kserokopia księgi majątkowej Zakładu (...) – k. 54; protokół podkomisji technicznej – k. 55-55v; przyjęcie środka trwałego OT – k. 56).

Zarządzeniem nr (...) Naczelnego Dyrektora Zjednoczenia (...) z dnia 12 sierpnia 1975 r. w sprawie dostosowania terenowej organizacji energetyki do podziału administracyjnego państwa ustalono m.in., że w skład Zakładu (...) okręgu Centralnego wchodzi w szczególności Zakład (...), obejmujący obszar (...) W. (zarządzenie nr 16 – k. 62-67v).

Zarządzeniem nr (...) Dyrektora Zakładów (...) z dnia 22 września 1975 r. w sprawie likwidacji Biura (...) w Ł. i przekazania działalności tego Biura właściwemu terenowo Zakładom (...) zlikwidowano z dniem 31 grudnia 1975 r. Biuro (...) w Ł.. Zakład (...) wraz z pozostałymi wskazanymi w treści zarządzenie zakładami miał przy tym przejąć m.in. dokumentację techniczną oraz umowy i aneksy do umów od ww. Biura (zarządzenie nr (...) – k. 68-69).

Zarządzeniem nr (...). ((...)) Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 14 lutego 1985 r. w sprawie zmiany nazw zakładów energetycznych okręgów dokonano zmiany w zakresie brzmienia zarządzenia nr 228 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 25 listopada 1958 r. podając, że nowy tytuł otrzymuje brzmienie: w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą (...). W § 1 ust. 1 zarządzenia dokonano zmiany wskazując, iż „tworzy się przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą (...), zwany dalej „Przedsiębiorstwem” (zarządzenie nr (...) – k. 69v-70v).

Prezes Rady Ministrów Zarządzeniem nr (...) z dnia 30 grudnia 1988 r. w sprawie podziału niektórych przedsiębiorstw zgrupowanych we Wspólnocie Energetyki i Węgla Brunatnego ustalił z dniem 31 grudnia 1988 r. podział przedsiębiorstwa państwowego m.in. Centralnego (...) w W.. Wskutek powyższego zarządzenia z dotychczasowego Centralnego (...) w W. wydzielono m.in. Zakład (...) z siedzibą w W. (zarządzenie nr (...) – k. 71-72).

Zarządzeniem nr (...) Ministra Przemysłu z dnia 16 stycznia 1989 r., z dniem 01 stycznia 1989 r. utworzono przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zakład (...). Wskazano, że przedsiębiorstwo jest przedsiębiorstwem użyteczności publicznej oraz, że powstało w wyniku podziału przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą (...) w W.. Przedsiębiorstwu przydzielono składniki mienia powstałego z podziału przedsiębiorstwa pod nazwą (...) w W., zgodnie z ustaleniami komisji powołanej w trybie określonym w § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1988 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nadzwyczajnych uprawnieniach i upoważnieniach dla Rady Ministrów. Wskazano, że przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest: 1) przetwarzanie, przesyłanie oraz dostarczanie i sprzedaż odbiorcom energii elektrycznej o właściwych parametrach; 2) techniczna i handlowa obsługa odbiorców energii elektrycznej oraz 3) budowa, rozbudowa, modernizacja i remonty sieci elektroenergetycznych (zarządzenie nr (...) – k. 72v-73v, k. 74-75).

Zarządzeniem nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 09 lipca 1993 r. w sprawie: podziału przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Zakład (...) w W. i przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Zakład (...) w W. w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa.

Na podstawie art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 05 lutego 1993 r. o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. nr 16, poz. 69), z dniem 12 lipca 1993 r. dokonano: 1) podziału przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Zakład (...) w W. w celu wniesienia przez Skarb Państwa zorganizowanych części mienia przedsiębiorstwa do: spółki akcyjnej (...) S.A. w W. i Zakładu (...) S.A.; 2) przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Zakład (...) – Miasto w W. w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod nazwą (...) Spółka Akcyjna w W.. Wykaz składników majątkowych oraz tryb ich przekazania – przejęcia, zawierał załącznik do zarządzenia (§ 1). Podział przedsiębiorstwa i wniesienie zorganizowanych części mienia do (...) S.A. i Zakładu (...) S.A. miał nastąpić poprzez podział jego funduszy zasadniczych (§ 2 ust. 1). Spółka, o której mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 zarządzenia miała wstąpić we wszystkie prawa i obowiązki Zakładu (...) w W., z wyłączeniem praw i obowiązków przejętych przez (...) S.A. w W. oraz Zakład (...) S.A. dotyczących mienia określonego w § 1 ust. 1 pkt 2 (§ 3 ust. 1). Spółka przejęła wszelkie zobowiązania Zakładu (...) wobec pracowników, budżetu i dostawców, z wyłączeniem tych, które ciążyły na mieniu określonym w § 1 ust. 1 pkt 1 (§ 3 ust. 2). Spółka weszła we wszelkie prawa majątkowe i niemajątkowe Zakładu (...), w tym w prawo stosowania przez spółkę zasad określonych w art. 9, 17b i 17c ustawy z dnia 22 grudnia 1990 r. o opodatkowaniu wzrostu wynagrodzeń (§ 3 ust. 3). Na (...) S.A. w W. przeszły uprawnienia i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa państwowego Zakład (...) w W. wynikające z decyzji administracyjnych (§ 4).

Zgodnie z treścią załącznika do ww. zarządzenia, wykaz składników majątkowych przekazywanych do (...) S.A. z W. – Miasto obejmował stacje: 1) M. w całości, 2) M. w całości, 3 P. w zakresie rozdz. 22 kV i trafo 22/110 kV oraz 4) M. w całości / w budowie, jak również linię 220 kV M. – M.. Natomiast wykaz składników majątkowych przekazywanych do Zakładu (...) S.A. obejmował stację P. w zakresie rozdz. 110, 30 i 15kV oraz trafo 110/30/15 kV i linię 15 kV P. (zarządzenie nr (...)– k. 75v-76v).

W dniu 12 lipca 1993 r. Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Przemysłu i Handlu oświadczył, że dokonuje przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Zakład (...) z siedzibą w W. w (...) Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa (pkt I ppkt 1). Przekształcenie zostało dokonane na podstawie ustawy z dnia 05 lutego 1993 r. o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. nr 16 poz. 69) oraz zarządzenia nr (...)Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 09 lipca 1993 r. i ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 51, poz. 298 z późn. zm.) (pkt I ppkt 2). Akcje spółki były akcjami na okaziciela i zostały objęte w całości przez założyciela spółki, tj. Skarb Państwa w imieniu którego działał Minister Przemysłu i Handlu (pkt II ppkt 3).

Zgodnie z treścią § 2 Statutu założycielem spółki był Skarb Państwa, spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Zakład (...) oraz była jednostką gospodarczą użyteczności publicznej.

W myśl § 3 Statutu spółka działała na podstawie Kodeksu handlowego, ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 51 poz. 298 z późn. zm.), ustawy z dnia 05 lutego 1993 r. o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. nr 16 poz. 69 z 1993 r.) i Statutu (akt notarialny Rep. A nr (...) – k. 77-83, k. 130-137).

Dnia 05 września 1996 r. odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Spółki pod firmą (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W., podczas którego dokonano zmiany nazwy spółki na (...) Spółka Akcyjna (akt notarialny Rep. A nr (...) – k. 84-86, k. 138-144v).

Dnia 21 kwietnia 1999 r. odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Spółki (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W., podczas którego dokonano zmiany nazwy spółki na (...) Spółka Akcyjna (akt notarialny Rep. A nr (...) – k. 86v-87v, k. 145146v).

Dnia 30 czerwca 2007 r. została zawarta między (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W., a (...) spółką z o.o. z siedzibą w W. umowę przeniesienia wkładu niepieniężnego (oddziału samodzielnie sporządzającego bilans). Spółka (...) S.A. miała pełnić funkcję operatora systemu dystrybucyjnego (akt notarialny Rep. A nr (...) – k. 88-96, k. 147-155v).

Na dzień 28 października 2012 r. na gruncie położonym przy ul. (...), stanowiącym działkę ewidencyjną nr (...) z obrębu (...) znajdował się budynek (...) (notatka z wizji w terenie – k. 11).

W piśmie z dnia 16 grudnia 2015 r. skierowanym do Urzędu (...) W. Delegatury Biura (...) w Dzielnicy W., (...) sp. z o.o. wskazał, że w związku z otrzymaniem projektu umowy dzierżawy gruntu o powierzchni 959 m ^{( 2)} przy ul. (...) w W., stanowiącego działki ewidencyjne o nr (...) z obrębu (...) wskazał na toczące się postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości przez Zakład (...). Jedocześnie spółka wniosła o wstrzymanie podpisania umowy dzierżawy obejmującej wskazany grunt do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego. Powyższe pismo zostało odebrane w dniu 21 grudnia 2015 r. (pismo z dnia 16 grudnia 2015 r. – k. 12).

W latach 1988, 1998, 1999, 2000-2003, 2005/2006, 2011 oraz 2019 (...) (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. przeprowadzał czynności eksploatacyjne stacji (...) O. (dokumenty przeglądu wraz z protokołami – k. 156-167).

Okresowe przeglądy są dokonywane przez pracowników. Podczas modernizacji część rozdzielni objęta pracami jest wyłączana. Pracownicy w oparciu o specjalnie przygotowany wzór protokołu dokonują oceny przydatności urządzeń oraz konieczność dalszych napraw bądź ich wymiany. Kontrole odbywają się raz na kwartał. Raz na 5 lat jest wykonywana ocena stanu przeciwporażeniowego, a raz na 10 lat dokonywany jest przegląd rozdzielnic średniego napięcia. Raz w roku jest natomiast dokonywany przegląd infrastruktury dla potrzeb własnych operatora (zeznania świadka A. L. – k. 181-182; zeznania świadka M. S. – k. 214-214v).

Dostęp do stacji musi być całodobowy z uwagi na możliwość wystąpienia awarii (zeznania świadka M. S. – k. 214-214v).

W piśmie z dnia 19 kwietnia 2021 r. skierowanym do (...) (...) sp. z o.o. z siedzibą w W., Zakład (...) w Dzielnicy W. (...). W. wskazał, że w nawiązaniu do dokumentacji w sprawie dzierżawy nieruchomości przy ul. (...) na działkach ewidencyjnych o nr (...) z obrębu (...) z przeznaczeniem na obiekty produkcyjne, usługowe, gastronomiczne, hurtownie, obiekty gospodarcze i magazynowe, przekazanej do realizacji do ww. Zakładu przez Wydział Regulacji Stanów Prawnych Nieruchomości dla Dzielnicy W. (...). W. na podstawie Uchwały Zarządu Dzielnicy W. (...). W., ww. grunty udostępniane są w formie umowy cywilnoprawnej (dzierżawy) na podstawie zarządzenia nr (...) Prezydenta (...). W. z dnia 05 maja 2017 r. w sprawach zasad wydzierżawiania na okres trzech lat nieruchomości (...). (...) i nieruchomości Skarbu Państwa. Jednocześnie wskazano, że z uwagi na brak tytułu prawnego do gruntu, od dnia 01 stycznia 2018 r. zostało naliczone wynagrodzenie za bezumowne zajmowanie gruntu w wysokości 101.099,07 zł netto + 23% VAT za okres od dnia 01 stycznia 2018 r. do dnia 31 marca 2021 r. z terminem płatności do dnia 31 maja 2021 r. oraz 2.721,45 zł netto + 23% VAT miesięcznie od dnia 01 kwietnia 2021 r. do czasu zawarcia umowy dzierżawy lub wydania nieruchomości protokołem zdawczo – odbiorczym z terminem płatności do końca danego miesiąca kalendarzowego za miesiąc bieżący (pismo z dnia 19 kwietnia 2021 r. wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 18-18v).

W dniu 07 lipca 2021 r. na nieruchomości położonej w W. przy ul. (...), działki ewidencyjne o nr (...) z obrębu (...) została przeprowadzona kontrola w związku z bezumownym korzystaniem z nieruchomości (...). W. (notatka z kontroli – k. 16-17).

W dniu 16 sierpnia 2021 r. (...). W. wystawiło następujące faktury na rzecz (...) (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.:

1.  fakturę nr (...) na kwotę 124.351,86 zł z terminem płatności na dzień 31 sierpnia 2021 r.

2.  fakturę nr (...) na kwotę 3.347,38 zł z terminem płatności na dzień 31 sierpnia 2021 r.

3.  fakturę nr (...) na kwotę 3.347,38 zł z terminem płatności na dzień 31 sierpnia 2021 r.

4.  fakturę nr (...) na kwotę 3.347,38 zł z terminem płatności na dzień 15 września 2021 r.

5.  fakturę nr (...) na kwotę 3.347,38 zł z terminem płatności na dzień 15 września 2021 r.

6.  fakturę nr (...) na kwotę 3.347,38 zł z terminem płatności na dzień 15 września 2021 r.

(faktury – k. 19-24).

(...) (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. w okresie od dnia 15 września 2021 r. do dnia 22 września 2021 r. wpłacił na rzecz (...). W. – Zakładu (...) następujące kwoty:

1.  dnia 15 września 2021 r. tytułem zapłaty za FV nr (...) – 3.347,38 zł;

2.  dnia 21 września 2021 r. tytułem zapłaty za FV nr (...) – 3.347,38 zł;

3.  dnia 22 września 2021 r. tytułem zapłaty za FV nr (...) – 3.347,38 zł;

4.  dnia 22 września 2021 r. tytułem zapłaty za FV nr (...) – 3.347,38 zł;

5.  dnia 22 września 2021 r. tytułem zapłaty za FV nr (...) – 3.347,38 zł

(potwierdzenia przelewów – k. 105-109).

Na dzień 30 grudnia 2021 r. na kartotece konta prowadzonej dla (...) (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. przez Zakład (...) w Dzielnicy W. (...). W. widnieje zadłużenie w kwocie łącznej 129.629,61 zł (kartoteka konta – k. 117).

Pismem z dnia 28 czerwca 2023 r. (...) sp. z o.o. zwrócił się do Zakładu (...) w Dzielnicy W. (...). W. o wyrażenie zgody na wycięcie drzewa rosnącego na terenie stacji (...) O. zlokalizowanego przy ul. (...) w W. na działce oznaczonej w ewidencji gruntów pod numerem: obręb (...), działka nr (...). Wskazał, że drzewo (Topola) zlokalizowane jest po prawej stronie przedmiotowej nieruchomości obok ogrodzenia. Obumierające konary i gałęzie zagrażają bezpieczeństwu osób i są zagrożeniem dla parkujących samochodów na parkingu, zlokalizowanym na sąsiedniej posesji. Nadto wskazał, że masa korzeniowa drzewa degraduje fundamenty budynku stacji energetycznej i powoduje zagrożenie dla infrastruktury podziemnej, tj. sieci kanalizacyjnej i wodociągowej doprowadzonej do stacji. Nadto (...) sp. z o.o. wskazał, że nie posiada prawa do dysponowania terenem, lecz regularnie wnosi opłaty za bezumowne korzystanie z terenu, na którym znajduje się obiekt energetyczny (pismo z dnia 28 czerwca 2023 r. – k. 211).

Pismem z dnia 04 września 2023 r. (...) sp. z o.o. zwrócił się do Zakładu (...) w Dzielnicy W. (...). W. o wyrażenie zgody na wycięcie drzewa i wykonanie cięć pielęgnacyjnych drzew rosnących na terenie stacji (...) O. na działce oznaczonej w ewidencji gruntów pod numerem: obręb (...), działka nr (...). Wskazał, że drzewo do wycięcia znajduje się na terenie stacji od strony garaży zlokalizowanych przy sąsiedniej posesji przy ul. (...) oraz podkreślił, że drzewo jest w dużym stopniu obumarłe. Obłamujące się konary spadają na teren stacji energetycznej, a w przypadku całkowitego złamania się drzewa może nastąpić uszkodzenie budynku stacji energetycznej. Wyjaśnił również, że drzewa do wykonania cięcia pielęgnacyjnego zlokalizowane są na terenie stacji energetycznej. Nadto (...) sp. z o.o. wskazał, że nie posiada prawa do dysponowania terenem, lecz regularnie wnosi opłaty za bezumowne korzystanie z terenu, na którym znajduje się obiekt energetyczny (pismo z dnia 04 września 2023 r. – k. 212).

Wysokość czynszu dzierżawnego od stycznia 2018 r. do marca 2021 r. wynosiła odpowiednio:

1.  w roku 2018 – 32.657,40 zł, tj. 2.721,45 zł miesięcznie;

2.  w roku 2019 – 32.657,40 zł, tj. 2.721,45 zł miesięcznie;

3.  w roku 2020 – 32.657,40 zł, tj. 2.721,45 zł miesięcznie;

4.  w miesiącach styczeń – marzec roku 2021 – 8.164,35 zł, tj. 2.721,45 zł miesięcznie.

Łączna wysokość czynszu we wskazanym okresie wyniosła 106.136,55 zł (opinia biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości i czynszów mgr inż. L. F. – k. 235-237v).

Stacja (...) pracuje cały czas przesyłając prąd. W okresie zimowym, w szczytowym okresie pracy przesyła około 7mW mocy. W układzie normalnym stacja zasila około 70 stacji transformatorowych. Do stacji jest przyłączonych od 30 do 100 odbiorców. Średnio stacje posiadają zaś około 3.500 odbiorców

Stacja służy do przesyłania energii elektrycznej od stacji typu (...), tj. stacji zasilanej wyższym napięciem 110 kV, a następnie napięcie jest transformowane na moc 15 kV. Z rozdzielni (stacji (...)) o mocy 15 kV dochodzi do dalszego przesyłu energii do stacji (...), tj. m.in. do stacji znajdującej się na ul. (...) w W.. W przypadku wyłączenia stacji część odbiorców napotkałaby problemy z dostarczeniem zasilania.

Powyższy stan faktyczny został przez Sąd ustalony w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony na potrzeby niniejszego postępowania, powołany w toku dotychczasowych ustaleń. Prawdziwość czy też autentyczność wskazanej dokumentacji (także wydruków 309 k.p.c.), nie była kwestionowała przez żadną ze stron procesu, Sąd zaś nie znalazł podstaw by czynić to z urzędu.

Dokumenty urzędowe (art. 244 § 1 k.p.c.) sporządzone zostały przy tym w przepisanej prawem formie i przez organy do tego powołane, a weryfikacja ich prawdziwości miała charakter bezpośredni, a to z uwagi na dołączenie do akt niniejszej sprawy, akt spraw, z których dokumenty te pochodziły.

W sprawie Sąd dopuścił dowód z zeznań świadków A. L. (k. 181-182) oraz M. S. (k. 214-214v). W ocenie Sądu brak było podstaw, by kwestionować wiarygodność relacji przedstawionej przez świadków, która znajdowała potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym zgromadzonym na potrzeby niniejszego postępowania i była z nim spójna.

Stan faktyczny sprawy został również ustalony na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości i czynszów mgr inż. L. F. (k. 235-237v).

Odnośnie opinii sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania, Sąd uznał, iż przedmiotowa opinia była w pełni miarodajnym źródłem dowodowym w sprawie, została prawidłowo umotywowana i została sporządzona przez biegłego legitymującego się wiedzą specjalistyczną w dziedzinie dla siebie właściwej. Wnioski wyprowadzone przez biegłego były logiczne, opinia została sporządzona w formie jasnej i zrozumiałej. Wątpliwości strony pozwanej biegły wyjaśnił w sporządzonej opinii uzupełniającej (k. 260-260v).

W ocenie Sądu, opinia biegłego sądowego sporządzona na potrzeby niniejszego postępowania została wykonana zgodnie z zakreśloną tezą dowodową, została sporządzona w sposób rzetelny, prezentowała przyjęte metody, a ostatecznie wraz z jej pisemnym uzupełnieniem była również zupełna i nie zawierała sprzeczności. W obliczu szczegółowego odniesienia się biegłego do sformułowanych przez stronę pozwaną zarzutów, Sąd nie miał wątpliwości, iż opinia ta stanowiła obiektywne i rzetelne źródło wiadomości specjalnych istotnych dla sprawy - wszelkie kwestie, które budziły wątpliwości, zostały przez biegłego wyjaśnione, stąd jej wnioski okazały się miarodajną podstawą czynienia ustaleń w sprawie.

Na rozprawie dnia 13 października 2025 r. (k. 278) Sąd postanowił dopuścić dowody z dokumentów ze względu na zgłoszone fakty i wystąpienia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu.

W rozpoznawanej sprawie powód (...). W. – Zakład (...) w Dzielnicy W. (...). W. ostatecznie domagał się zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty 124.554,72 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty.

Powód dochodził objętych pozwem kwot tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, precyzując, że kwota 124.554,72 zł dotyczy niezapłaconej faktury nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r. oraz naliczone odsetki w opóźnieniu w zapłacie faktur z dnia 16 sierpnia 2021 r. o nr (...), nr (...), nr (...) oraz nr (...) z dnia 16 sierpnia 2021 r.

Powód podniósł zarzut zawieszenia biegu zasiedzenia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu i służebności przesyłu oraz zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego.

W toku procesu pozwany (...) (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie (...) sp. z o.o.) konsekwentnie wnosił o oddalenie powództwa w całości. Pozwany powoływał się na zasiedzenie nieodpłatnej służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu oraz na dysponowanie tytułem prawnym w postaci tzw. zobowiązania o charakterze realnym.

W sprawie poza sporem stron pozostawała kwestia legitymacji procesowej tak powoda jak i pozwanego niekwestionowany był również fakt przysługiwania powodowi prawa własności nieruchomości oraz umiejscowienia urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomości.

Na wstępie rozważań w sprawie, należało wskazać, że powód w piśmie z dnia 04 kwietnia 2022 r. odniósł się do rzekomego zarzutu przedawnienia zgłoszonego przez pozwanego. W kwestii porządkowej wskazać należy, że pozwany w toku niniejszego procesu wskazanego zarzutu nie sformułował, a zatem rozważania w powyższym zakresie Sąd uznał za bezprzedmiotowe.

Podstawą sformułowanych przez powoda roszczeń stanowiły przepisy zawarte w art. 224 i 225 k.c., stanowiące podstawę dochodzenia roszczeń z tytułu wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub zapłatę ich wartości oraz o naprawienie szkody z powodu zużycia pogorszenia lub utraty rzeczy, tzw. roszczenia uzupełniające.

Stosownie do treści art. 224 § 1 k.c. samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne. W myśl § 2 przywołanego przepisu, jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.

Zgodnie z treścią art. 225 k.c. obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego. Posiadaczem w złej wierze jest zarówno ten, kto wie o tym, że nie przysługuje mu prawo własności, jak i ten, kto na podstawie towarzyszących okoliczności powinien przypuszczać, że posiadana przezeń rzecz stanowi własność innej osoby (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2004 r., w sprawie o sygn. akt II CK 212/03, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2018 r., w sprawie o sygn. akt III CSK 322/17).

Powstanie roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy zależy od tego, czy legitymowanym biernie jest posiadacz zachwiany w dobrej wierze – w takim wypadku roszczenie to powstaje od chwili, w której dowiedział się on o wytoczeniu powództwa o wydanie rzeczy, czy też posiadacz w złej wierze – gdy taki posiadacz jest zobowiązany od samego początku (zob. E. Gniewek, w: SPP, t. 3, 2020, s. 737, Nb 178).

Wskazania przy tym wymaga, iż ochrona własności, zarówno na gruncie kodeksu cywilnego, jak i świetle regulacji konstytucyjnych i prawnomiędzynarodowych (art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności) – nie ma charakteru absolutnego i podlega ograniczeniom, między innymi z uwagi na godny ochrony interes publiczny. W szczególności właściciel musi znosić ograniczenie prawa własności w odniesieniu do podmiotów, którym system prawny przyznaje skuteczne uprawnienie do ograniczenia tego prawa (korzystania z cudzej własności). Pomiędzy stronami bezspornym było, że pozwany korzystał z nieruchomości powoda w zakresie analogicznym do treści służebności przesyłu przez cały okres objęty żądaniem pozwu. Poza sporem pozostawało również to, że na rzecz pozwanego na nieruchomości powoda będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie ustanowiono służebność przesyłu. Strony były natomiast w sporze co do tego, czy pozwany posiadał tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, bowiem (...) Sp. z o.o. w toku postępowania wywodził ten tytuł z zasiedzenia służebności, której treść odpowiada służebności przesyłu (podnosząc zarzut zasiedzenia).

Mając powyższe na uwadze w pierwszej kolejności należało dokonać oceny podniesionego przez pozwanego zarzutu zasiedzenia. Zważyć bowiem należy, że uwzględnienie tego zarzutu niweczyłoby prawo powoda do domagania się wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości, i to niezależnie od tego z jaką datą to zasiedzenie by nastąpiło. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa, stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu, jako pierwotny sposób nabycia, wyklucza możliwość dochodzenia wynagrodzenia za okres przed dniem nabycia własności, zaś z uwagi na wykreowany w wyniku zasiedzenia stosunek prawy wyklucza też możliwości dochodzenia wynagrodzenia po dacie stwierdzenia zasiedzenia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2019 r., sygn. akt I ACa 298/18, Legalis nr 2480646). Zatem w przypadku stwierdzenia zasiedzenia służebności roszczenie powoda należałoby uznać za bezzasadne.

Na wstępie tych rozważań należało wyjaśnić, iż instytucja zasiedzenia stanowi jedną z form nabycia własności (zarówno rzeczy ruchomych jak i nieruchomości) i polega na usankcjonowaniu długotrwałego stanu faktycznego, który nie znajduje odzwierciedlenia w sferze stosunków prawnorzeczowych (por. art. 172 k.c. red. serii Osajda/red. tomu Borysiak 2023, wyd. 31/R. Morek). Ogólne przesłanki zasiedzenia nieruchomości normuje art. 172 k.c. Warunkiem jest upływ oznaczonego przez ustawę terminu nieprzerwanego posiadania samoistnego, a długość tego terminu zależy od dobrej lub złej wiary w chwili nabycia posiadania. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami posiadacz nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomości nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172 § 1 k.c.), natomiast po upływie lat trzydziestu choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172 § 2 k.c.). Z art. 292 k.c. wynika natomiast, iż służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia i gdy upłynął odpowiednio długi okres czasu – 20 lat w przypadku dobrej wiary posiadacza i 30 lat w przypadku złej wiary (art. 172 k.c.) Przepis ten, z mocy art. 305 ^{( 4)} k.c., znajduje zastosowanie także do zasiedzenia służebności przesyłu.

W judykaturze ugruntowany jest pogląd, według którego chociaż przed wejściem w życie w dniu 03 sierpnia 2008 r. przepisów art. 305 ^{( 1)} -305 ^{( 4)} k.c. o służebności przesyłu, dodanych przez ustawę z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 116, poz. 731), przepisy nie przewidywały wprost tego rodzaju służebności, będącej przedmiotem rozpoznawanej sprawy, i w literaturze istniał spór co do możliwości nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie, w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmowano, stosując w drodze analogii art. 145 k.c., możliwość ustanowienia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1965 r., III CO 34/65, OSNCP 1966, nr 7-8, poz. 109 i uchwała z dnia 30 sierpnia 1991 r., III CZP 73/91, OSNCP 1992, nr 4, poz. 53), a także dopuszczalność nabycia jej w drodze zasiedzenia. W uchwale z dnia 7 października 2008 r. (sygn. akt III CZP 89/08; Legalis nr 108114) Sąd Najwyższy przyjął, że także przed ustawowym uregulowaniem służebności przesyłu w art. 305 ^{( 1)} -305 ^{( 4)} k.c. dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu oraz wskazał, że nabycie takie następuje przez przedsiębiorcę, a nie właściciela nieruchomości władnącej, który przy instytucji służebności przesyłu w ogóle nie występuje. Pogląd ten Sąd Najwyższy podtrzymał w uchwale z dnia 22 maja 2013 r. (III CZP 18/13; Legalis nr 656634) Sąd Najwyższy przesądził, że przed wejściem w życie 305 ^{( 1)}-305 ^{( 4)} k.c. było dopuszczalne nabycie w drodze zasiedzenia na rzecz przedsiębiorcy służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu, przy czym okres występowania na nieruchomości stanu faktycznego odpowiadającego treści służebności przesyłu przed wejściem w życie 305 ^{( 1)}-305 ^{( 4)} k.c. podlega doliczeniu do czasu posiadania. Dodatkowo wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie bezsporne było, iż na należącej do powoda nieruchomości znajdują się trwałe i widoczne urządzenia w postaci budynków rozdzielni sieci miejskiej z urządzeniami elektroenergetycznymi.

Istotne znaczenie dla oceny zasadności zarzutu zasiedzenia miało ustalenie istnienia dobrej bądź złej wiary po stronie pozwanej. Przymiot dobrej wiary rozumiany jest tradycyjnie jako błędne, ale usprawiedliwione w danych okolicznościach przeświadczenie posiadacza służebności o przysługującym mu prawie do korzystania z cudzej nieruchomości. Zgodnie z treścią przepisu art. 7 k.c. jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary, domniemywa się istnienie dobrej wiary. Strona, na rzecz której domniemanie wywiera skutki prawne, nie musi wykazywać istnienia dobrej wiary, bo wprowadza ono wyjątek od zasady rozkładu ciężaru dowodu wyrażonej w art. 6 k.c. i obowiązek udowodnienia stanu przeciwnego, niż wynika to z domniemania ciąży na stronie mu zaprzeczającej. Do czasu udowodnienia przez tę stronę twierdzeń o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania dobrej wiary, wiąże ono sąd orzekający (art. 234 k.p.c.). Mogą być jednak obalone, ilekroć ustawa tego nie wyłącza. Obalenie domniemania może nastąpić tylko w przypadku udowodnienia przeciwieństwa, a więc istnienia złej wiary i nie jest wystarczające wykazanie, że dobra wiara może budzić wątpliwości.

Przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają definicji pojęcia złej wiary. Orzecznictwo i piśmiennictwo skłaniają się w kierunku subiektywnego pojmowania dobrej i złej wiary. Jako kryterium oceny preferuje się stan wiedzy wyrażonej osobistym stosunkiem posiadacza do określonego prawa lub stosunku prawnego, z zachowaniem zwykłych aktów staranności. W tym znaczeniu w złej wierze jest zarówno ten kto wie, że prawo mu nie przysługuje, jak i ten, kto z łatwością mógł się o tym dowiedzieć [por. J. Ignatowicz, w: Resich , Komentarz, 1972, t. I, s. 606; uchw. SN (7) - zasada prawna, z 6.12.1991 r., III CZP 108/91, OSNCP 1992, Nr 4, poz. 48]. Co do zasady, Kodeks cywilny wprowadza domniemanie wzruszalne dobrej wiary (art. 7 k.c.), które przerzuca ciężar dowodu złej wiary posiadacza na właściciela dochodzącego roszczeń uzupełniających (por. wyr. SN z dnia 09 marca 1987 r., II CR 340/66, OSP 1967, Nr 11, poz. 262).

O dobrej lub złej wierze posiadacza decyduje chwila uzyskania posiadania a późniejsze zmiany jego świadomości pozostają bez wpływu na tę ocenę i w konsekwencji na długość okresu niezbędnego do zasiedzenia Dla przypisania mu dobrej lub złej wiary przy wykonywaniu posiadania decydują okoliczności opisujące stan świadomości w chwili objęcia władztwa nad rzeczą (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prok. i Pr., 2004 r., nr 2, s. 32, z dnia 17 grudnia 2010 r., III CSK 57/10, OSNIC 2011, nr 10, s. 41, z dnia 4 lipca 2014 r., II CSK 551/13, OSNC 2015 r., nr 6, poz. 72).

Sąd Najwyższy w orzecznictwie wyjaśniał, że całokształt okoliczności ocenianych z punktu widzenia zasad współżycia społecznego może uzasadniać traktowanie jako posiadacza w dobrej wierze osoby, która weszła w posiadanie nieruchomości na podstawie umowy zawartej bez formy przewidzianej prawem (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 09 listopada 1994 r., II CRN 97/94, nie publ., z dnia 19 lutego 1998 r., III CKN 375/97, OSNC 1998, nr 10, poz. 161, z dnia 13 stycznia 2010 r., II CSK 374/09, nie publ.).

Zgodnie z aktualnymi poglądami odnośnie do posiadania nieruchomości w zakresie służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu lub służebności przesyłu, ocena, czy wejście w posiadanie nastąpiło w dobrej lub złej wierze wymaga analizy całokształtu okoliczności poprzedzających i towarzyszących uzyskaniu posiadania. Posiadacz jest w dobrej wierze, jeżeli objęcie cudzej nieruchomości w posiadanie nastąpiło w takich okolicznościach, które usprawiedliwiają jego przekonanie, że nie narusza cudzego prawa, albo gdy posiadacz przypuszcza, że prawo mu przysługuje a przekonanie to jest usprawiedliwione okolicznościami faktycznymi. Posiadaczowi trzeba przypisać złą wiarę wtedy, kiedy wie, że prawo mu nie przysługuje albo nie wie wskutek braku należytej staranności (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 08 grudnia 2016 r., III CZP 86/16, OSNC 2017 r., nr 9, poz. 98, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 07 maja 2014 r., II CSK 472/13, nie publ., z dnia 23 lipca 2017 r., I CSK 360/14, nie publ.).

W przypadku przesyłowych przedsiębiorstw państwowych, w okresie przed uwłaszczeniem urządzeń przesyłowych z dniem 07 stycznia 1991 r. przedsiębiorstwo na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa, na którym nie sprawowało zarządu prowadzącego do nabycia wieczystego użytkowania z dniem 5 grudnia 1990 r., wykonywało posiadanie gruntu niezbędnego do korzystania z tych urządzeń w zakresie właścicielskiego posiadania Skarbu Państwa. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 września 2010 r., III CSK 319/09 (OSNC-ZD 2011 r., nr 2, poz. 36), wprawdzie Skarb Państwa w ramach jednolitej własności państwowej był właścicielem gruntu i urządzeń, ale pozostawały w zarządzie przedsiębiorstwa, które stanowiło odrębną osobę prawną a zarząd miał charakter operatywny, co oznacza, że treść uprawnień do samodzielnego działania była szeroka z uwagi na odpowiedzialność za własne zobowiązania, samodzielność, samofinansowanie, wykonywanie wszystkich uprawnień w stosunku do mienia pozostającego w dyspozycji i rozporządzanie nim z wyjątkiem uprawnień wyłączonych ustawowo, występowanie w obrocie we własnym imieniu i na własny rachunek jak również z uwagi na zakaz pozbawiania mienia przez organ założycielski (art. 128 § 2 k.c., art. 34 i 40 k.c.).

Mimo zatem, że przed dniem 07 stycznia 1991 r. posiadanie nieruchomości było wykonywane przez przedsiębiorstwo w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa w zakresie posiadania właścicielskiego, a po tej dacie na rzecz przedsiębiorstwa w zakresie służebności, to trzeba je traktować jako kontynuację w zakresie poprzedniego posiadania. Przedsiębiorstwo mogło w sposób usprawiedliwiony przypuszczać, że z datą nabycia urządzeń przesyłowych nabywa prawo do korzystania z nieruchomości Skarbu Państwa w dotychczasowym zakresie i wykonuje je za zgodą właściciela nieruchomości nie naruszając jego prawa. Zarząd urządzeniami przesyłowymi pozostawał bowiem w funkcjonalnym związku z korzystaniem z nieruchomości w zakresie koniecznym do prawidłowego funkcjonowania tych urządzeń. Nie ma podstaw, by przypisywać złą wiarę przedsiębiorstwu przesyłowemu, które nie miało zarządu nieruchomością i nie uzyskało prawa wieczystego użytkowania ale zakres posiadania tą nieruchomością w związku z posadowieniem na niej urządzeń przesyłowych pozostał tożsamy z poprzednio wykonywanym i Skarb Państwa akceptował taką sytuację. Zasady współżycia społecznego sprzeciwiają się nierównemu traktowaniu przedsiębiorstw przesyłowych i mimo wykonywania przez nie takich samych zadań istotnych z punktu widzenia społecznego, akceptowaniu zdecydowanie korzystniejszej sytuacji prawnej tych, które z uwagi na wykonywany zarząd nieruchomością uzyskały prawo użytkowania wieczystego i trudniejszej tych, które z uwagi na zaniechanie stosownych rozwiązań ustawowych, nie uzyskały prawa do gruntu, bo nie wykonywały zarządu nieruchomością państwową (tak SN w postanowieniu z dnia 26 lipca 2018 r., IV CSK 23/17, Legalis).

Z ustaleń faktycznych wynikało, że przedsiębiorstwo państwowe, wówczas Zakład (...), i jego następcy prawni korzystali nieprzerwanie z nieruchomości stanowiącej od lat 50/60-tych ub. wieku własność Skarbu Państwa, w zakresie odpowiadającym treści służebności przesyłu w wymaganym do zasiedzenia okresie. Co istotne, urządzenia przesyłowe zostały posadowione w okresie obowiązywania zasady jednolitej własności państwowej, co oznacza, że Skarb Państwa był właścicielem zarówno nieruchomości państwowych, jak i mienia (urządzeń przesyłowych) państwowych osób prawnych pozostających w zarządzie tych osób. W okresie obowiązywania tej zasady, wywodzonej z art. 128 k.c. w pierwotnym brzmieniu, do czasu wejścia w życie w dniu 01 lutego 1989 r. ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 3, poz. 11), Skarb Państwa był wyłącznym podmiotem uprawnień dotyczących mienia państwowego, a państwowe osoby prawne wykonywały jedynie te uprawnienia w imieniu własnym, ale na rzecz tego podmiotu (por. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1961 r., I CO 20/61, OSN, nr II, poz. 41 oraz, z dnia 18 czerwca 1991 r., III CZP 38/91 - zasada prawna - OSNCP 1991, nr 10-12, poz. 118; z dnia 7 listopada 1980 r., III CZP 2/80, OSNCP 1981, Nr 4, poz. 47; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2002 r., III CZP 62/02, OSNC 2004, Nr 1, poz. 7). Państwowe osoby prawne (w granicach swej zdolności prawnej) wykonywały względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. Do państwowych osób prawnych zaliczane były przedsiębiorstwa państwowe (por. art. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych, j.t.: Dz.U. z 1960 r. Nr 18, poz. 11; następnie art. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych; j.t.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2152, dalej: "u.p.p.").

Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia z dnia 18 grudnia 2019 r. (sygn. akt II CSK 536/18; Legalis nr 2939120) zniesienie konstrukcji jednolitej własności państwowej nie spowodowało przekształcenia przysługujących państwowym osobom prawnym (z mocy kodeksu cywilnego i ustaw szczególnych) uprawnień do części mienia ogólnonarodowego, pozostających w ich zarządzie. Przekształcenie zarządu w odniesieniu do gruntów w prawo użytkowania wieczystego, a w odniesieniu do znajdujących się na tych gruntach budynków, innych urządzeń i lokali w prawo własności nastąpiło w dniu 05 grudnia 1990 r. na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 91, poz. 455, dalej: „ustawa z dnia 29 września 1990 r.”), natomiast w odniesieniu do innych składników majątkowych (również w prawo własności) przekształcenie dokonało się w dniu 07 stycznia 1991 r., na podstawie art. 1 pkt 9 u.z.u.p.p. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r., III CZP 38/91, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2015 r., IV CSK 514/14, nie publ.), którym skreślono przepis, iż „przedsiębiorstwo państwowe wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia ogólnonarodowego będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych przepisami ustawowymi”, a jednocześnie wprowadzono przepis, że „przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem zapewnia mu ochronę”. O istnieniu dobrej wiary posiadacza nieruchomości decyduje chwila objęcia jej w posiadanie. Późniejsza zmiana świadomości posiadacza nie ma znaczenia, w myśl zasady mala fides superveniens non nocet (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2017 r., III CSK 60/17, nie publ., z dnia 14 marca 2017 r., II CSK 463/16, nie publ., z dnia 14 października 2015 r., V CSK 5/15, nie publ., z dnia 18 kwietnia 2004 r., I CK 616/03, Biul. SN 2005, nr 1, s. 43).

Co istotne Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 lutego 2019 r. (sygn. akt III CZP 81/18; Legalis nr 1874718) przesądził, że przedsiębiorstwo państwowe, które nabyło z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1991 r. nr 2, poz. 6), własność urządzeń przesyłowych, posadowionych na nieruchomości Skarbu Państwa, może być uznane za posiadacza w dobrej wierze służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu. Pogląd ten Sąd Najwyższy podtrzymał w wyroku z dnia 18 grudnia 2019 r. (sygn. akt II CSK 536/18; Legalis nr 2939120). Również w postanowieniu z dnia 12 lipca 2022 r. (sygn. akt II CSKP 393/22; Legalis nr 2889126) Sąd Najwyższy przyjął, iż posiadanie rozpoczęte dnia 07 stycznia 1991 r. było posiadaniem w dobrej wierze, o czym decyduje stan świadomości w chwili nabycia posiadania. W ten sposób - jako nabycie posiadania w dobrej wierze - ocenia się nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe z mocy prawa posiadania służebności umożliwiającej korzystanie z urządzeń przesyłowych położonych dnia 07 stycznia 1991 r. na nieruchomościach Skarbu Państwa. Z tego względu przyjąć należało, istnienie po stronie pozwanej dobrej wiary.

Problem praw przedsiębiorstw przesyłowych do korzystania z nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa w zakresie służebności był przedmiotem sporów doktrynalnych i rozbieżnej wykładni dokonywanej w orzecznictwie prezentującym poglądy o przyznaniu możliwości korzystania z gruntu Skarbu Państwa przedsiębiorcy przesyłowemu w oparciu o argumenty natury funkcjonalnej lub w oparciu o konstrukcję przekształcenia zarządu w prawo podmiotowe (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2015 r., IV CSK 514/14, nie publ., z dnia 16 maja 2016 r., IV CSK 509/15, nie publ., z dnia 17 czerwca 2016 r., IV CSK 531/15, nie publ., z dnia 28 marca 2017 r., II CSK 462/16, nie publ.). Wątpliwości te usunęła uchwala Sądu Najwyższego składu 7 sędziów z dnia 5 czerwca 2018 r., III CZP 50/17 (Biu. SN 2018 r., nr 7 - 8, s. 3), która przesądziła, że nabycie przez przedsiębiorstwo prawa własności urządzeń przesyłowych na podstawie u.z.u.p.p. nie spowodowało uzyskania z mocy prawa służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu.

Brak nabycia z mocy prawa służebności przesyłu nie przesądza o charakterze posiadania przedsiębiorstwa przesyłowego, istotna jest bowiem świadomość posiadacza. Zmianie uległa jedynie własność urządzeń przesyłowych, a okoliczności poprzedzające w objęcie w i towarzyszące objęciu na swoją rzecz nieruchomości przez przedsiębiorstwo w sytuacji, gdy w istocie nie uległ zmianie ani zakres ani charakter władania gruntem a przedsiębiorstwo jako odrębna od Skarbu Państwa osoba prawna korzystało z gruntu nieprzerwanie, ciągle i w taki sam sposób przed dniem 07 stycznia 1991 r. i po tej dacie przy akceptacji takiego stanu przez właściciela nieruchomości, przemawiają za przyjęciem dobrej wiary posiadacza. Mieć trzeba bowiem na uwadze, że nie chodzi o świadomość posiadacza dotyczącą zmian własnościowych, ale o świadomość posiadania uprawnienia do korzystania z gruntu Skarbu Państwa. Przed zmianami własnościowymi istniała niewątpliwa zgoda Skarbu Państwa na korzystanie z nieruchomości przez odrębną osobę prawną oraz na prowadzenie przez nią działalności za pomocą urządzeń stanowiących własność Skarbu Państwa a po tych zmianach nie zaszły takie okoliczności, które w ustalonym stanie faktycznym wskazywałyby na świadomość braku lub utraty uprawnienia, co uzasadnia przyjęcie wykonywania posiadania w dobrej wierze (tak SN w postanowieniu z dnia 26 lipca 2018 r., IV CSK 23/17, Legalis).

Kolejną część rozważań, po przyjęciu dobrej wiary pozwanej stanowiła kwestia ustalenia terminu początkowego w jakim rozpoczął bieg termin zasiedzenia. Zaznaczenia wymaga, iż nieruchomości, na których budynki rozdzielni sieci miejskiej wraz z urządzeniami elektroenergetycznymi powstały w czasie, kiedy ich właścicielem był Skarb Państwa. Z chwilą wejścia w życie ustawy z 20 grudnia 1990 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych (Dz.U. z 1991 r. Nr 2, poz. 6), tj. z dniem 7 stycznia 1991 r., Zakład (...) w W. stał się samodzielnym przedsiębiorstwem i przejął na własność infrastrukturę energetyczną, w tym jej elementy posadowione na przedmiotowej nieruchomości. Zakład (...) w W. objął wówczas w samoistne posiadanie grunt, na którym powstał budynek rozdzielni sieci miejskiej wraz z urządzeniami elektroenergetycznymi, w zakresie niezbędnym do korzystania z nich, a więc odpowiadającym treścią służebności przesyłu (art. 305 ¹ k.c.). Skoro wskazany budynek został postawiony na nieruchomości stanowiącej wówczas własność Skarbu Państwa, to Zakład (...) w W. w chwili nabycia ich własności i przejęcia w posiadanie gruntów pozostawał ich posiadaczem w dobrej wierze w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu. Z tego względu bieg terminu zasiedzenia służebności przesyłu należało liczyć od dnia 07 stycznia 1991 r. Termin początkowy biegu zasiedzenia Sąd ustalił na podstawie utrwalonej linii orzeczniczej, zawartej w orzeczeniach Sądu Najwyższego (por. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt III CZP 101/16, Legalis nr 1591658, wyrok Sadu Najwyższego z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt III CZP 81/18, Legalis nr 1874718, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II CSKP 393/22, Legalis nr 2889126; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt I CSK 6230/22, Legalis nr 3032998).

Skoro początek biegu terminu zasiedzenia w odniesieniu do budynku rozdzielni sieci miejskiej wraz z urządzeniami elektroenergetycznymi posadowiony na nieruchomości położonej przy ul. (...) w W. (działki ewidencyjne o numerach (...), obręb (...)) należącej do powoda został ustalony na dzień 07 stycznia 1991 r., a przejęcie posiadania nastąpiło w dobrej wierze, należy w następnej kolejności omówić kwestię wymaganego przez ustawodawcę okresu posiadania niezbędnego do nabycia prawa własności w drodze zasiedzenia.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93) weszła w życie z dniem 01 stycznia 1965 r. W dacie tej obowiązywały odpowiednio 10 i 20-letnie terminy posiadania prowadzące do zasiedzenia, które na mocy ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 55, poz. 321) wprowadzającej nowelizacje Kodeksu Cywilnego z dniem 01 października 1990 r. uległy zmianie na terminy odpowiednio 20 i 30-letnie. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż początek okresu zasiedzenia należy liczyć najpóźniej od dnia 07 stycznia 1991 r., a zatem do ustalenia terminu zasiedzenia należy stosować odpowiednio terminy 20 i 30-letnie.

Zdaniem tutejszego Sądu nawet przyjęcie, że objęcie posiadania przez stronę pozwaną nastąpiło nie w dobrej, a złej wierze, nie wpłynęłoby na odmienne stanowisko co do bezzasadności powództwa. Otóż bowiem pozew został złożony w dniu 20 września 2021 r. Uznanie powyższej daty rozpoczęcia biegu zasiedzenie oraz 30 – letniego okresu, właściwego dla przypadków zasiedzenia w złej wierze i tak doprowadziłoby do stwierdzenia, że okres ten upłynął przed wniesieniem powództwa w sprawie niniejszej. Strona powodowa nie wykazała przy tym, że wcześniej podjęła faktycznie skuteczne czynności w kierunku przerwania tego biegu. Przeciwnie, postępowanie doprowadziło do wniosku, że stan posiadania strony pozwanej był przewódkę akceptowany i w zasadzie w sposób dorozumiany – ustalony.

Ustalone okoliczności faktyczne wskazują, że niezakłócone posiadanie uczestnika i jego poprzedników prawnych trwające do 7 stycznia 2011 r. uzasadniało zarzut nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie, a tym samym prowadziło do oddalenia powództwa w zakresie ww. nieruchomości.

Jak już wcześniej wskazano Zakład (...), i jego następcy prawni korzystali nieprzerwanie z nieruchomości stanowiącej od lat 50/60-tych ub. wieku własność Skarbu Państwa, w zakresie odpowiadającym treści służebności przesyłu. Na podstawie zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 16 stycznia 1989 r. utworzono z dniem 01 stycznia 1989 r. przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zakład (...) w W., któremu powierzono składniki mienia powstałego z podziału Centralnego (...). Przedmiotem działania utworzonego przedsiębiorstwa, zgodnie z § 4 zarządzenia było przetwarzanie, przesyłanie oraz dostarczanie i sprzedaż odbiorcom energii elektrycznej o właściwych parametrach, techniczna i handlowa obsługa odbiorców energii elektrycznej oraz budowa, rozbudowa, modernizacja i remonty sieci elektroenergetycznych. Jak wynika zatem z zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 16 stycznia 1989 r. na nieruchomości wówczas znajdowały się urządzenia elektroenergetyczne, umożliwiające dostarczanie energii elektrycznej. W przypadku dokonywania oceny dopuszczalności nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu nie można wykluczyć uznania za widoczne urządzeń przesyłowych także wtedy, gdy znajdują się one w całości nad lub pod powierzchnią ziemi. Nie jest niezbędne, aby widoczne elementy trwałego urządzenia znajdowały się na nieruchomości, którą ma obciążać służebność przesyłu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt I CSK 157/11, Legalis). W takiej sytuacji warunkiem uznania urządzeń przesyłowych za widoczne jest zauważalna obecność urządzeń przesyłowych lub ich elementów w przestrzeni nad nieruchomością albo oznaczenie ich obecności pod powierzchnią ziemi w sposób zauważalny dla właściciela danej nieruchomości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowane jest bardziej liberalne stanowisko wobec przesłanki „widoczności” urządzeń przesyłowych. Stwierdza się bowiem, w kontekście analizy przesłanek nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie, że urządzenia przesyłowe mogą znajdować się pod powierzchnią gruntu i nie muszą być widoczne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II CSK 218/12, Legalis).

Uzupełniająco wskazać należy, iż na stwierdzenie braku postaw do dochodzenia przez powoda od pozwanej wynagrodzenia i rekompensaty nie ma wpływu brak wpisu przysługującej pozwanej służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu w księdze wieczystej prowadzonej wówczas dla tej nieruchomości. Sad Najwyższy w postanowieniu z dnia z dnia 28 marca 2017 r. wydanym w sprawie II CSK 462/16 (Legalis nr 1617908), stwierdził, że rękojmia wiary ksiąg wieczystych nie działa przeciwko uprzywilejowanym prawom, które wymieniono w przepisie art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 790). Unormowanie zawarte w art. 7 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece stosuje się także do służebności gruntowej i służebności przesyłu, które zostały nabyte w drodze zasiedzenia (art. 292 k.c. w zw. z art. 305 ⁴ k.c.). Zasiedzenie jest bowiem sposobem nabycia przewidzianego przez ustawę prawa rzeczowego przez nieuprawnionego na skutek długotrwałego posiadania. Ze względu na to, że jest następstwem spełnienia określonych przesłanek, bez potrzeby podejmowania przez posiadacza jakichkolwiek innych czynności i bez współudziału dotychczas uprawnionego, następuje ex lege. W ten sposób dochodzi do utraty (ewentualnie - w przypadku zasiedzenia służebności - obciążenia) prawa przez dotychczasowego uprawnionego, bez świadczenia ze strony nabywającego posiadacza. Gdy powstaje więc służebność w wyniku zasiedzenia, jej tytułem prawnym jest ustawa, co oznacza spełnienie hipotezy normy wynikającej z art. 7 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy wyrażoną w art. 98 k.p.c. Powód jako przegrywający sprawę, zobowiązany jest zwrócić pozwanemu koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw w kwocie 5.417,00 zł na co składają się: wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 5.400,00 zł ustalonej stosownie do § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz 17,00 zł wniesionej przez pozwaną opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

O odsetkach należnych od kosztów procesu, orzeczono na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c., który stanowi, że od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty

W związku z powyższym, orzeczono jak w sentencji wyroku.

sędzia Łukasz Szyszka

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

sędzia Łukasz Szyszka