Pełny tekst orzeczenia

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 października 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Marek Boniecki (spr.)

Sędziowie: SSA Wojciech Żukowski

SSO del. Monika Świerad

po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa A. P.

przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Powiatowemu Policji
w O.

o ochronę dóbr osobistych i zapłatę

na skutek apelacji powoda

od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie

z dnia 26 maja 2023 r. sygn. akt I C 2067/21

I.  oddala apelację;

II.  przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokata M. G. kwotę 5645,70 zł (pięć tysięcy sześćset czterdzieści pięć złotych i siedemdziesiąt groszy), w tym podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu powodowi w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I ACa 2259/23

Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie

z 29 października 2025 r.

W ostatecznie sprecyzowanym pozwie skierowanym przeciwko stronie pozwanej Skarbowi Państwa - Komendantowi Powiatowemu Policji w O. powód A. P. wniósł nakazanie przeproszenia powoda, tj. złożenie przez Komendanta Komendy Powiatowej Policji w O. pisemnego oświadczenia o treści „W imieniu funkcjonariuszy Policji przepraszam Pana A. P. za bezpodstawne i nieprawidłowe zatrzymanie go w dniu 18 lipca 2018 r.” w sposób szczegółowo opisany w treści pozwu oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 51.000 zł z odsetkami od dnia doręczenia pozwu.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa.

Wyrokiem z 26 maja 2023 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo oraz orzekł o wynagrodzeniu ustanowionego dla powoda z urzędu adwokata.

Sąd pierwszej instancji poczynił ustalenia faktyczne zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z których wynika, że:

- 17 lipca 2018 r. Sąd Rejonowy wO.((...)) postanowił na podstawie art. 75 § 1a k.k. zarządzić wobec powoda A. P. wykonanie kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt (...); jednocześnie zwrócił się do Komisariatu Policji
w C. z poleceniem osadzenia powoda w Zakładzie Karnym w W. celem odbycia ww. kary;

- 18 lipca 2018 r. funkcjonariusze Komisariatu Policji w C.: M. S.
i J. K. udali się do G. na ul. (...) celem realizacji polecenia osadzenia powoda w Zakładzie Karnym w W.;

- na miejscu policjantom otworzył drzwi syn powoda, który po przedstawieniu się przez policjantów ze stopnia, imienia i nazwiska oraz jednostki Policji wskazał im pomieszczenie, w którym przebywał powód i go zawołał;

- funkcjonariusze Policji przedstawili się powodowi oraz poinformowali go, że jest zatrzymany w związku z realizacją polecenia osadzenia go w zakładzie karnym, które wydał Sąd;

- w radiowozie okazano powodowi dokumenty związane z zatrzymaniem;

- funkcjonariusze zastosowali wobec powoda środek przymusu bezpośredniego
w postaci kajdanek, a po przewiezieniu do budynku Komisariatu Policji w C., wręczyli powodowi korespondencję sądową; sporządzono także protokół zatrzymania

- funkcjonariusze Komisariatu Policji skontaktowali się z Zakładem Karnym
w W., gdzie uzyskali informację, że nie ma możliwości osadzenia powoda w dniu zatrzymania w tym zakładzie karnym, nadto umieszczenie powoda w zakładzie karnym wymaga zgody lekarza;

- funkcjonariusze Policji udali się z powodem do szpitala, a tam powód dopuścił się popełnienia przestępstwa znieważenia policjantów w trakcie i w związku z wykonywanymi przez nich czynnościami; powód od momentu zatrzymania był agresywny;

- powód cierpi na nadciśnienie tętnicze i po unormowaniu ciśnienia w szpitalu lekarz wyraził zgodę na jego osadzenie; następnie powód został umieszczony w (...)
w O.;

- w związku z poinformowaniem o przyczynach zatrzymania i o przysługujących prawach powód odmówił oświadczeń; nie zgłosił także zarzutów odnośnie do czynności zatrzymania; odmówił podpisania protokołu;

- 19 września 2019 r. powód złożył do Komendy Powiatowej Policji w O. skargę na funkcjonariuszy Policji, zarzucając im, że w dniu 18 lipca 2018 r. przy pominięciu wszelkich procedur zatrzymali powoda i pomimo wysokiego ciśnienia, które zostało stwierdzone w szpitalu, został on osadzony; przeprowadzono postępowanie, które nie potwierdziło zarzutów powoda i skargę uznano za bezzasadną;

- 7 sierpnia 2020 r. powód złożył do Komendy Powiatowej Policji w O. skargę na funkcjonariuszy Policji, zarzucając im, że w dniu 18 lipca 2018 r. przy pominięciu wszelkich procedur zatrzymali powoda i bezpodstawnie oskarżyli go o używanie słów wulgarnych
w stosunku do nich; przeprowadzono postępowanie, które nie potwierdziło zarzutów powoda;

- wyrokiem z 12 marca 2020 r. Sąd Rejonowy w C.(sygn. akt (...)) skazał powoda za popełnienie przestępstwa znieważenia przy użyciu słów powszechnie uznawanych za obelżywe interweniujących wobec niego funkcjonariuszy Komisariatu Policji w C., w osobie M. S. i J. K. podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych;

- powód w dniu 30 września 2020 r. złożył zawiadomienie o przekroczeniu uprawnień przez dwóch funkcjonariuszy Policji podczas czynności zatrzymania z dnia 18 lipca 2018 r.; postanowieniem z 13 października 2020 r. odmówiono wszczęcia śledztwa; postanowienie to zostało zatwierdzone przez prokuratora; postanowieniem z 5 maja 2021 r. Sąd Rejonowy
w O. nie uwzględnił zażalenia powoda.

W ustalonym przez siebie stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał powództwo za bezzasadne w świetle przepisów art. 23 k.c. i 24 §1 k.c., przyjmując, że działania funkcjonariuszy Policji nie były bezprawne.

Powód ww. wyrok w części oddalającej powództwo, zarzucając: 1) naruszenie art. 233 §1 k.p.c., poprzez błędną ocenę znaczenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego a to: a) protokołu zatrzymania powoda z dnia 18 lipca 2018 r. – uznanie dokumentu za w pełni wiarygodny mimo odmowy podpisu protokołu przez powoda; b) zeznań powoda – uznanie zeznań powoda za niewiarygodne w części dotyczącej: okazania mu dokumentów w trakcie zatrzymania; uszkodzenia nieruchomości i przywłaszczenia gotówki; skutków zatrzymania
w postaci rozstroju zdrowia; 2) błędne ustalenia faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, polegające na przyjęciu, że: zatrzymanie powoda w dniu 18 lipca 2018 r. przebiegało prawidłowo; brak ustalenia skutków zatrzymania dla mienia i zdrowia powoda.

W konkluzji apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości.

Dodatkowo powód zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie pominięcia dowodu z opinii biegłego, wnosząc tym samym o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo, z poszanowaniem reguł wyrażonych w przepisie art. 233 §1 k.p.c. ustalił stan faktyczny sprawy, co sprawiło, że Sąd Apelacyjny przyjął go za własny.

Ocenę zarzutu uchybienia art. 233 §1 k.p.c. rozpocząć należy od podzielanego przez Sąd Apelacyjny poglądu doktryny, zgodnie z którym naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów nie może polegać na przedstawieniu przez stronę alternatywnego stanu faktycznego, a tylko na podważeniu przesłanek tej oceny z wykazaniem, że jest ona rażąco wadliwa lub oczywiście błędna. Zarzut przekroczenia swobodnej oceny dowodów, skutkującej błędnymi ustaleniami faktycznymi może być skuteczny tylko wtedy, gdy skarżący wykażą przekroczenie swobody sędziowskiej w zakresie któregoś z powyżej wymienionych kryteriów. Sąd na podstawie art. 233 §1 k.p.c. przykładowo z dwóch przeciwstawnych źródeł wiedzy o zdarzeniach faktycznych ma prawo oprzeć swoje stanowisko, wybierając to, które uzna za bardziej wiarygodne. Jeżeli w danej sprawie istnieją dwie grupy przeciwstawnych dowodów, wiadomo, że ustalenia faktyczne z konieczności muszą pozostawać w sprzeczności z jedną z nich. Wówczas sąd orzekający według swobodnej oceny dowodów ma prawo eliminacji określonych dowodów, przyjmując, że według jego oceny pozbawione są one wiarygodności. W takiej sytuacji nie narusza art. 233 §1 k.p.c. (por. K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom I. Komentarz. Art. 1–366, Wyd. 7. Warszawa 2016). Stanowisko to jest powszechnie akceptowane także w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w jednym z orzeczeń stwierdził, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 §1, choćby dowiedzione zostało, że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne. Tylko w przypadku wykazania, że brak jest powiązania, w świetle kryteriów wyżej wzmiankowanych, przyjętych wniosków z zebranym materiałem dowodowym, możliwe jest skuteczne podważenie oceny dowodów dokonanej przez sąd; nie jest tu wystarczająca sama polemika naprowadzająca wnioski odmienne, lecz wymagane jest wskazanie, w czym wyraża się brak logiki lub uchybienie regułom doświadczenia życiowego w przyjęciu wniosków kwestionowanych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2005 r., II PK 34/05).

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał wnikliwej analizy dowodów, zaś apelacji nie udało się wykazać nielogicznego czy sprzecznego z zasadami doświadczenia życiowego wnioskowania przy ich ocenie.

Sam fakt odmowy podpisu protokołu zatrzymania przez powoda nie świadczy o niewiarygodności tegoż dowodu. Sąd Okręgowy słusznie zauważył, że przebieg zatrzymania przedstawiony w notatce służbowej sporządzonej przez funkcjonariuszy Policji był niemalże tożsamy z zeznaniami złożonymi przez powoda, z wyjątkiem czasu, w którym założono zatrzymanemu kajdanki, co nie jest jednak kluczową dla rozstrzygnięcia okolicznością. Powód w trakcie zatrzymania czy też zaraz po tym zdarzeniu nie zgłaszał żadnych nieprawidłowości lub zarzutów.

Nieskutecznie też apelujący zarzuca, że Sąd pierwszej instancji nie przyznał wiarygodności zeznaniom powoda w zakresie dotyczącym okazania mu dokumentów w trakcie zatrzymania. Sam powód przyznał, że dokumenty zostały mu okazane w taki sposób, w jaki okazuje się legitymację. W kontekście zeznań powoda nie można stwierdzić natomiast, aby ten chciał się w ogóle zapoznać z treścią przedkładanych mu dokumentów. Jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy, nie jest obowiązkiem policjantów, aby zmuszać zatrzymanego do zapoznania się z dokumentacją wbrew jego woli.

Skazany na fiasko jest również zarzut powoda co do nieprzyznania wiarygodności jego zeznaniom dotyczących uszkodzenia nieruchomości oraz przywłaszczenia gotówki przez funkcjonariuszy Policji. Sąd Okręgowy ustalił w tym zakresie legalność działań Policji podczas zatrzymania, a także brak podstaw do przypuszczeń o konieczności podjęcia kroków w celu zabezpieczenia mienia powoda. Nadto powód nie zgłaszał żadnych wniosków czy zarzutów w tym zakresie zarówno w trakcie zatrzymania czy też później.

Wbrew twierdzeniom apelującego, nie wynika z wiarygodnego materiału dowodowego, że odniósł on uszczerbek na zdrowiu w związku z zatrzymaniem. Sąd pierwszej instancji nie kwestionuje, że powód jest osobą cierpiącą na wiele schorzeń, jednakże nie wynikają one bezpośrednio z faktu zatrzymania powoda przez Policję, które to spostrzeżenie podziela Sąd Apelacyjny. Wobec tego bezzasadnym byłoby dopuszczanie dowodu z opinii biegłego. Pamiętać należy, że dopuszczenie dowodu, o którym mowa w art. 278 §1 k.p.c. nie służy poszukiwaniu faktów lecz ich ocenie poprzez pryzmat wiadomości specjalnych biegłego.

Bez znaczenia pozostaje fakt, że inni świadkowie, tj. funkcjonariusze Policji czy też lekarz nie byli w stanie precyzyjnie odtworzyć przebiegu zdarzeń, ponieważ w związku
z charakterem ich pracy i mnogością takich okoliczności, nie przykładali wielkiej wagi do tego konkretnego zdarzenia. Prawdą jest natomiast, że dla powoda to zdarzenie stanowiło okoliczność wyjątkową, w związku z czym był w stanie wszystko zapamiętać. Należy mieć na uwadze jednak, że takie niecodzienne zdarzenie z pewnością wzbudziło w osobie powoda wiele emocji, zwłaszcza negatywnych, mających wpływ na zapamiętanie pewnych szczegółów w sposób wysoce subiektywny.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut wysuwany przez apelującego, że zatrzymanie powoda w dniu 18 lipca 2018 r. nie przebiegało prawidłowo. Sąd Okręgowy trafnie zauważył, że nie może być mowy o bezprawnym działaniu Policji. Funkcjonariusze byli uprawnieni, a wręcz zobowiązani do zatrzymania powoda oraz doprowadzenie go do zakładu karnego na podstawie art. 79 §1 k.k.w. Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2a oraz art.13 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (t. jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 555 ze zm.) funkcjonariusze Policji mieli prawo użyć kajdanek. Policja podjęła zatem działania w ramach porządku prawnego, zgodnie z przepisami i w granicach prawa.

W związku z faktem, że nie może być mowy o bezprawnym działaniu Policji i jakichkolwiek nieprawidłowościach podczas zatrzymania powoda zarzut braku ustalenia skutków zatrzymania dla mienia i zdrowia powoda jest całkowicie bezzasadny. Niezależnie od tego powód nie przedstawił jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu na okoliczność powstania szkody w jego mieniu oraz istnienia adekwatnego związku przyczynowego między ewentualnym działanie (zaniechaniem) funkcjonariuszy Policji a ewentualną szkodą. Co więcej, z zeznań samego powoda wynika, że rzekome straty materialne miały być następstwem działań członków jego rodziny.

Sąd odwoławczy nie dostrzegł, aby Sąd pierwszej instancji uchybił prawu materialnemu w zakresie nie objętym zarzutami apelacji.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podst. art. 374 k.p.c.

Za podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, które ograniczyły się do wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla podwoda z urzędu przyjęto §8 pkt 6 w zw. §16 ust. 1 pkt 2 oraz §14 ust. 1 pkt 2 z zw. §16 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 763 ze zm.).