Pełny tekst orzeczenia

sygn. akt IV GC 1020/25 upr

UZASADNIENIE

co do całości wyroku z 5 lutego 2026 roku

(ograniczone zgodnie z art. 505 8 § 4 k.p.c.)

1.  (...) S.A. sp.k. wniosła pozew przeciwko Towarzystwo (...) S.A. o zapłatę kwoty 3637,80 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 12.04.2025 r. do dnia zapłaty oraz o zwrot kosztów procesu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i o zwrot kosztów procesu. Spór między stronami dotyczył wysokości należnego odszkodowania z dobrowolnego ubezpieczenia majątkowego pojazdów mechanicznych wyłącznie w zakresie odpowiadającym spornej różnicy co do wysokości stawek za roboczogodzinę prac naprawczych i lakierniczych. Postępowanie toczyło się według przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych i w sprawach uproszczonych.

2.  Powódka wywodziła swoje roszczenie z faktu, że pozwana jako ubezpieczyciel autocasco zobowiązała się do spełnienia określonego umownie odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku (art. 805 § 1 i 2 pkt 1 k.c.).

3.  Poszkodowana dokonała przelewu wierzytelności wobec ubezpieczyciela na powódkę, wobec czego powódka mogła domagać się spełnienia w swoim imieniu i na swoją rzecz roszczenia pierwotnie przysługującego poszkodowanej (art. 509 § 1 k.c.). Legitymacja procesowa powódki była bezsporna i jednocześnie została wykazana.

4.  Sporne między stronami było rozumienie OWU i jego ważność w zakresie: „stawki za 1 roboczogodzinę na poziomie średniej arytmetycznej stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane (...) albo warsztaty rekomendowanie nie (...), odpowiednio do kategorii warsztatu wykonującego naprawę, działające na terenie województwa, w którym znajduje się warsztat [woj. (...) – M.S.]”.

5.  J. I. jako ubezpieczający i (...) S.(...) S.K.A. jako ubezpieczony zawarły umowę ubezpieczenia autocasco (AC) w wariancie serwisowym z Towarzystwo (...) S.A. jako ubezpieczycielem co do przedmiotu ubezpieczenia samochodu marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...). Suma ubezpieczenia 305 000 zł (netto + 50% VAT). Wysokość odszkodowania została ustalona w wartościach netto powiększonych o 50% stawki VAT. Brak procentowego pomniejszenia wartości części przy ustalaniu odszkodowania AC. W okresie ubezpieczenia zaszło zdarzenie ubezpieczeniowe, za które odpowiedzialność majątkowa pozwanej była bezsporna co do zasady.

W Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (...)+ ((...) AC+) (dalej: OWU), stanowiących integralną część zawartej umowy ubezpieczenia, przewidziano, że:

[…]

6.  Istotne w świetle §15 ust. 2 pkt 2 lit. a OWU było to, czy warsztat wykonujący naprawę miał kategorię (...), czy nie-(...), co zgodnie z §2 ust. 3 OWU odwoływało się do autoryzacji producentów pojazdu. Zgodnie ze stanowiskiem strony pozwanej warsztat wykonujący naprawę nie miał statusu (...). W dalszych pismach procesowych powódka podniosła, że uzyskała status oficjalnego dilera marki W., w związku z czym należy uznać ją za (...). Sąd nie uznał stanowiska powódki. Po pierwsze, w kontekście ubezpieczenia istotne było to, czy warsztat wykonujący naprawę miał status (...), tj. miał ten status w czasie wykonywania naprawy, a nie nabył go w dowolnym późniejszym czasie. Jest to wymóg oczywisty, biorąc pod uwagę cel kategoryzacji, gdyż dopiero po nabyciu tego statusu uzasadnione jest większe zaufanie do jakości napraw warsztatu oraz podwyższenie cen. Po drugie, Sąd nie podziela rozumowania strony powodowej, że status autoryzowanego dilera marki implikuje status autoryzowanej stacji obsługi. Są to dwie rozłączne przedmioty działalności – sprzedaż i naprawa, które nie muszą być ze sobą powiązane. Powódka powinna była wykazać status autoryzowanej stacji obsługi (naprawczej) w czasie naprawy pojazdu, czego nie wykonała (art. 6 k.c.). Sąd przyjął zatem stawki za roboczogodzinę odpowiednie dla nie-(...).

7.  Dokonując wykładni oświadczeń woli stron (art. 65 § 1 i 2 k.c.), należało stwierdzić, że przez pojęcie „stawki za 1 roboczogodzinę na poziomie średniej arytmetycznej stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane nie (...) […]” nie można było przyjąć w szczególności przeciętnej rynkowej stawki za roboczogodzinę ani po prostu stawki rynkowej. W przeciwieństwie do odpowiedzialności ubezpieczyciela OC sprawcy szkody wyrządzonej przez pojazd mechaniczny, odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy AC jest umowna i wynika ze wzajemnych zobowiązań stron. Strony mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego (art. 353 1 k.c.). Wykładnia oświadczeń woli stron umowy nie pozwala na przyjęcie, że termin „stawki za 1 roboczogodzinę na poziomie średniej arytmetycznej stawek […]” zawarty w OWU jest zbędny, a strony nie wywodziły z niego żadnych skutków dla zobowiązania. Istotą wykładni treści umowy jest założenie, że znaczenie jej tekstowi nadały obie strony wspólnie, niezależnie od tego, kto faktycznie redagował treść umowy i OWU. Jeżeli strony umowy zawarły w niej postanowienie, że należą się stawki z określoną cechą, to należy przyjąć, że zarówno ubezpieczający, jak i ubezpieczyciel chcieli przez to zawęzić zakres znaczeniowy stawek. Te sformułowania OWU służyły nadaniu określonych ram odpowiedzialności ubezpieczyciela, które ukształtowałyby ją na zasadach proporcjonalności ponoszonego ryzyka względem składki ubezpieczeniowej. były one jasne i szczegółowo opisane w celu uniknięcia wątpliwości – tj. nie tylko wskazano na średnią arytmetyczną, lecz także na realny sposób jej obliczenia.

8.  Mając na uwadze postanowienia OWU, Sąd nie uwzględnił zarzutu pozwanej, że ustalona stawka powinna uwzględniać stawki warsztatów rekomendowanych stosowane w umowie z ubezpieczycielem. Warsztaty rekomendowane pojawiają się w OWU kilkakrotnie i mają swoją definicję umowną (§2 ust. 18 OWU), stąd możliwa jest ich identyfikacja. Lecz powołane wyżej sformułowanie „stawki za 1 roboczogodzinę na poziomie średniej arytmetycznej stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane […]” nie odnosi się do stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane w relacjach z ubezpieczycielem. Innymi słowy, z tego postanowienia umownego wynika, że istotne są stawki stosowane rynkowo przez warsztaty rekomendowane, a nie stawki zastosowane indywidualnie w konkretnej umowie przez warsztaty rekomendowane. Ubezpieczyciel wprost przewidział jedyną sytuację przy szkodzie częściowej, w której pokrywa koszty robocizny z zastosowaniem stawki za 1 roboczogodzinę według umowy z warsztatem rekomendowanym w §15 ust. 2 lit. c OWU.

9.  Lista warsztatów rekomendowanych została wskazana przez pozwaną. Sąd uznał to wskazanie za wiarygodne i niesporne ze względu na przedłożenie dokumentów przez pozwaną na płycie CD (umowy z aneksami) i brak kwestionowania tej listy przez drugą stronę. Konieczne było jednak ustalenie cen rynkowych tych warsztatów. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego S. G. z innej sprawy prowadzonej przed tym sądem, sygn. akt IV GC 939/25, w której biegły wyczerpująco wskazał rynkowe stawki niektórych warsztatów znajdujących się na liście warsztatów rekomendowanych pozwanej oraz innych na terenie województwa. Jako że opinia biegłego dostarczyła wiadomości specjalnych dla niewystarczającej części warsztatów rekomendowanych, Sąd uwzględnił również inne warsztaty tej samej kategorii (nie (...)) dla obliczenia średniej arytmetycznej, aby ta miała charakter miarodajny i przyjął wyliczenia biegłego w tym zakresie. Sąd pominął kolejny dowód z opinii biegłego jako nieprzydatny ze względu na brak merytorycznego kwestionowania wysokości ustalonych stawek przez biegłego S. G. oraz niecelowość i nieekonomiczność powoływania w tej sytuacji takiego dowodu w sprawie o tak niskiej wartości przedmiotu sporu (art. 505 7 § 1 i 2 k.p.c.). Nawet w przypadku hipotetycznego kwestionowania tych ustaleń, koszt nowej opinii biegłego byłby nieproporcjonalnie wysoki (w podobnych sprawach ok. 1500 zł) w stosunku do przewidywanych rezultatów w postaci przesunięcia średniej arytmetycznej o kilka złotych w tę lub drugą stronę. Na podstawie przeprowadzonej opinii Sąd ustalił średnią arytmetyczną dla stawki za roboczogodzinę prac blacharskich i dodatkowych dla warsztatów nie (...) 148 zł oraz średnią arytmetyczną dla roboczogodziny prac lakierniczych 158 zł. Sąd pominął na rozprawie zgłoszoną przez powódkę opinię z innej sprawy biegłego M. E. jako nieistotną dla rozstrzygnięcia, gdyż w stosunku do dopuszczonej opinii S. G. odnosiła się do innego czasowo rynku, mniej odpowiedniego do zdarzenia ubezpieczeniowego (2024 r. zamiast do 2025 r.), a także do kryteriów, które były obojętne względem stosunku umownego (OWU) stron, tj. do warsztatów różnych kategorii, zamiast do istotnych w sprawie warsztatów (...) i nie-(...) (art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c.).

10.  Zgodnie z przedłożonymi dokumentami bezsporny zakres naprawy obejmował 17,7 roboczogodziny prac blacharskich i 11 roboczogodziny prac lakierniczych. Powód żądał odszkodowania odpowiadającego stawkom w wysokości 230/245 zł, pozwana obniżyła je do 122 zł, tj. mniej o 26 zł stawki blacharskiej i 36 zł lakierniczej w stosunku do ustalonej powyżej średniej arytmetycznej warsztatów rekomendowanych. Brakujące odszkodowanie powinno zatem wynieść: 26 zł x 17,7 + 36 zł x 11 = 460,20 zł + 396 zł = 856,20 zł netto. Między stronami bezsporne było, że wysokość odszkodowania odpowiada kwocie netto naprawy powiększonej o 50% VAT (856,20 zł x 1,115 = 954,66 zł), co wynikało również z postanowień umowy i OWU. Mając to na uwadze, Sąd zasądził należne odszkodowanie w części dotąd niewypłaconej w kwocie 954,66 zł. Ubezpieczyciel był zobowiązany spełnić świadczenie najpóźniej w ciągu 14 dni od dnia, w którym wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia wysokości świadczenia okazało się możliwe (art. 817 § 2 k.c. i OWU). Żądanie powódki co do terminu płatności odsetek za opóźnienie co do zasądzonej kwoty było zasadne i bezsporne.

Koszty procesu

11.  Powód poniósł koszty procesu w wysokości 1117 zł, na które złożyła się opłata od pozwu 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł i 900 zł wynagrodzenia pełnomocnika według stawek określonych w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności adwokackie. Pozwana poniosła koszty procesu w wysokości 917 zł, na które złożyła się opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, 900 zł wynagrodzenia pełnomocnika według stawek określonych w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności adwokackie. Niewykorzystana zaliczka na poczet wynagrodzenia biegłego zostanie zwrócona po uprawomocnieniu się orzeczenia.

12.  Sąd zasądził roszczenie powoda częściowo – w około 26%. W związku z tym należało stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów procesu między stronami (art. 100 k.p.c.). Po odpowiednim zestawieniu wskazanych wyżej kosztów Sąd zasądził na rzecz pozwanej kwotę 388,16 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (art. 98 § 1 1 k.p.c.).

(...) E. A.

Zarządzenia:

1.  odnotować, w tym w kontrolce terminowego sporządzania uzasadnień orzeczeń;

2.  pełnomocnikowi pozwanej (portal): doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem;

3.  proszę opublikować wyrok z uzasadnieniem na portalu orzeczeń zgodnie z załączoną kartą kwalifikacyjną;

4.  przedłożyć za miesiąc lub z pismem.

19.02.2026 r.

ASR E. A.