Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I C 872/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 grudnia 2025 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Małgorzata Żelewska

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2025 roku w G.

sprawy z powództwa J. T.

przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G.

o ustalenie

I.  ustala, że umowa pożyczki (kredytu konsumenckiego) nr (...) z dnia 3 marca 2023r. zawarta między powódką J. T. a pozwaną Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo – Kredytową im. F. S. z siedzibą w G. jest nieważna;

II.  zasądza od pozwanej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. na rzecz powódki J. T. kwotę 3.617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia niniejszego wyroku do dnia zapłaty;

III.  nakazuje ściągnięcie od pozwanej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 1.444,03 zł (jeden tysiąc czterysta czterdzieści cztery złote i trzy grosze) tytułem opłaty sądowej od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona oraz tytułem nieuiszczonych kosztów dojazdu świadka oraz opinii biegłego sądowego wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa.

Sygnatura akt I C 872/24

Uzasadnienie wyroku z dnia 22 grudnia 2025 roku

Powódka J. T. wniosła pozew przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. o ustalenie nieważności umowy pożyczki (kredytu konsumenckiego) nr (...) zawartej w dniu 3 marca 2023 roku pomiędzy powódką a pozwaną.

W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, że na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 12 czerwca 2001 roku została ubezwłasnowolniona częściowo z uwagi na stwierdzoną niepełnosprawność intelektualną, której towarzyszy deficyt w zakresie zachowań adaptacyjnych oraz ograniczona zdolność w świadomych podejmowaniu decyzji. Jak wskazano w pozwie powódka nie zdaje sobie sprawy z zobowiązania, które zostało przez nią zaciągnięte. Powódka jest osobą mającą problemy zdrowotne, które obejmują także sferę psychiczną. W dniu zawierania ww. umowy powódka nie podejmowała decyzji świadomie.

(pozew, k. 3-5)

Pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Pozwana spółdzielcza kasa oszczędnościowo – kredytowa zaprzeczyła, aby zawierając umowę powódka działała w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji i wyrażenie woli w rozumieniu art. 82 k.c. Nadto, wskazała, że pobudki czy motywacje osoby, która składa oświadczenie woli nie mają znaczenia z punktu widzenia oceny czy wola osoby została wyrażona w sposób świadomy lub swobodny. Pracownicy pozwanej, którzy byli obecni w trakcie składania powyższego oświadczenia woli nie dostrzegli niczego, co mogłoby uzasadniać znajdowanie się przez powódkę w stanie o jakim mowa w art. 82 k.c. Pozwana nie miała też wiedzy przy zawieraniu umowy o tym, że powódka jest częściowo ubezwłasnowolniona. Zresztą, częściowe ubezwłasnowolnienie nie daje podstaw do uznania, że w dniu 3 marca 2023 roku powódka nie mogła świadomie i samodzielnie podejmować decyzji w zakresie swoich zobowiązań pieniężnych. Pozwana zwróciła też uwagę, że z zestawienia operacji na rachunku płatniczym IKS wynika, że powódka jest aktywna i spłaca zobowiązanie terminowo.

(odpowiedź na pozew, k. 42-44v)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Prawomocnym postanowieniem z dnia 12 czerwca 2001 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku częściowo ubezwłasnowolnił powódkę J. T..

(dowód: postanowienie z dnia 12 czerwca 2001r., k. 120)

Nadto, orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 30 kwietnia 2020 roku powódka została uznana za trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji.

(dowód: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, k. 23)

W dniu 3 marca 2023 roku pomiędzy powódką J. T. a pozwaną Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo – Kredytową im. F. S. z siedzibą w G. została zawarta umowa pożyczki (kredytu konsumenckiego) nr (...). Zgodnie z treścią umowy pozwana udzieliła powódce pożyczki w kwocie 27.408 zł na okres od dnia 3 marca 2023 roku do 6 grudnia 2031 roku z przeznaczeniem na spłatę innych zobowiązań finansowych. W imieniu pozwanej umowę zawarły G. S. i K. P.. Umowa została zawarta w oddziale (...) w B. przy ul. (...).

(dowód: umowa pożyczki nr (...) k. 8-15, 50-54)

Powódka była stałą klientką Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S.. Powódka od lat korzystała z usług oddziału (...) w B., co miesiąc wypłacała rentę z rachunku IKS, a także zawierała umowy pożyczki. Nie miała problemów ze spłatą zobowiązań. Do oddziału (...)-u często przychodziła w towarzystwie innej osoby.

(dowód: zeznania świadka G. S., płyta CD k. 180, zeznania świadka K. P., płyta CD k. 180)

W dniu 3 marca 2023 roku powódka nie była w stanie świadomie i swobodnie podjąć decyzji o zawarciu umowy pożyczki.

(dowód: pisemna opinia biegłego sądowego z zakresu psychiatrii D. Ł., k. 200-204)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, dowodu z zeznań świadków G. S. i K. P., a także dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii.

Oceniając zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy Sąd nie dopatrzył się żadnych podstaw do kwestionowania wiarygodności i mocy dowodowej dokumentów wymienionych w ustaleniach stanu faktycznego. Podkreślić bowiem należy, iż złożone w formie odpisów dokumenty w postaci postanowienia o częściowym ubezwłasnowolnieniu powódki czy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o trwałej niezdolności powódki do samodzielnej egzystencji mają charakter dokumentów urzędowych i w związku z tym korzystają one z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą wyrażonych w nich oświadczeń, czego żadna ze stron nie wzruszyła w trybie art. 252 k.p.c. Pozostałe dokumenty mające charakter dokumentów prywatnych, w szczególności umowy pożyczki (kredytu konsumenckiego) również nie budzą wątpliwości Sądu co do ich autentyczności. W tym względzie Sąd bowiem nie dopatrzył się żadnych śladów przerobienia, podrobienia czy innej ingerencji. Zresztą, w toku niniejszego postępowania żadna ze stron nie kwestionowała tego, że podpisy pod przedmiotową umową zostały osobiście złożone przez powódkę oraz świadków działających w imieniu pozwanej (...).

W zasadzie brak było podstaw do kwestionowania zeznań świadków G. S. i K. P.. W ocenie Sądu zeznania wymienionych osób były szczere, wewnętrznie spójne, a także zbieżne ze sobą. Świadkowie nie pamiętali szczegółowych okoliczności zawarcia przedmiotowej umowy pożyczki, jednakże kojarzyli powódkę, która była stałą klientką oddziału (...) przy ul. (...) w B., co miesiąc wypłacała środki z rachunku płatniczego IKS.

Za wiarygodny dowód w niniejszej sprawie Sąd uznał też opinię sporządzoną przez biegłą sądową z zakresu psychiatrii D. Ł.. W ocenie Sądu przedmiotowa opinia została sporządzona w sposób rzetelny, profesjonalny i stanowi w pełni przydatny dowód do rozstrzygnięcia sprawy. Przedstawione w opinii wnioski dotyczące stanu zdrowia i świadomości powódki w dacie zawarcia umowy pożyczki są jednoznaczne i stanowcze, poparte wszechstronną analizą przedstawionej dokumentacji medycznej i dowodów znajdujących się w aktach sprawy, a także wywiadem od samej powódki. Wnioski wynikające z opinii nie budzą żadnych wątpliwości Sądu w świetle zasad logiki, zasad doświadczenia życiowego oraz wiedzy powszechnej. Zdaniem Sądu bez znaczenia pozostają zarzuty strony pozwanej sprowadzające się do tego, że biegły w swojej opinii również odniósł się do kwestii poczytalności powódki oraz użył określeń charakterystycznych dla oceny poczytalności na gruncie prawa karnego. Zważyć bowiem należy, iż w konkluzji opinii biegły wprost odniósł się do zakreślonej mu tezy dowodowej, stwierdzając, że stan powódki uniemożliwiał jej świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Ponadto, należy zauważyć, że z treści opinii wynika, że biegły analizował stan powódki pod kątem możliwości zawarcia umowy, w tym jej kompetencje arytmetyczne, myślenie abstrakcyjne, czy zaburzenia myślenia. W powyższym obszarze biegły stwierdził znaczne deficyty, co przesądza o tym, że nie była ona zawrzeć z pozwanym ważnej umowy.

Przechodząc do szczegółowych rozważań należy wskazać, że podstawę prawną powództwa stanowiły przepisy art. 189 k.p.c. i art. 82 k.c. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Natomiast, w myśl art. 82 k.c. nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Podkreślić należy, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie dopuszcza się wystąpienie z żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy kredytu (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 10 maja 2022 r., (...) 163/22, niepubl.; z 20 czerwca 2022 r., (...) 701/22, niepubl. i z 28 lipca 2023 r., I CSK 611/22; zob. także uchwały Sądu Najwyższego z 23 września 2020 r., III CZP 57/10, OSNC 2011, Nr 2, poz. 14 i z 15 września 2020 r., III CZP 87/19, OSNC 2021 r., Nr 2, poz. 11 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 6 listopada 2015 r., II CSK 56/15).

W pierwszej kolejności należało rozważyć interes prawny powódki w ustaleniu nieważności umowy pożyczki. Zważyć bowiem należy, iż w świetle przepisu art. 189 k.p.c. interes prawny jest przesłanką materialnoprawną, która określa legitymację powoda i podlega ocenie według stanu sprawy w chwili orzekania (art. 316 § 1 k.p.c.) (zob. wyrok SN z dnia 15 marca 2002 r., II CKN 919/02, OSN 2002, Nr 7–8, s. 56). Interes prawny w sprawie o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa nie decyduje wprost o zasadności powództwa, a jedynie warunkuje możliwość badania i ustalania prawdziwości twierdzeń powoda, że dany stosunek prawny lub prawo istnieje (zob. wyrok SN z dnia 18 czerwca 2009r., II CSK 33/09, LEX nr 515730). Jeżeli chodzi o interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c., to stanowi on szeroką formułę, obejmującą wiele sytuacji prawnych, w których uwikłany może być podmiot występujący z powództwem. Interes prawny może wynikać z bezpośredniego zagrożenia prawa powoda lub zmierzać do zapobieżenia temu zagrożeniu. Uwzględnić należy sytuację prawną żądającego, ocenianą w płaszczyźnie zarówno obecnych, jak i przyszłych, ale obiektywnie prawdopodobnych stosunków prawnych z jego udziałem. Przyjmuje się jednolicie, że interes prawny istnieje wówczas, gdy zachodzi niepewność stanu prawnego lub prawa, powodująca potrzebę ochrony prawnej. Interes prawny może być rozumiany jako potrzeba prawna wynikająca z określonej sytuacji prawnej w przypadku, gdy powstała sytuacja grożąca naruszeniem prawa przysługującego uprawnionemu, bądź też powstała wątpliwość co do jego istnienia. Nie należy go utożsamiać z interesem jedynie ekonomicznym. Musi to być rzeczywiście istniejąca i uzasadniona potrzeba udzielenia ochrony prawnej w wyniku ustalenia istnienia (nieistnienia) prawa lub stosunku prawnego, a nie tylko wynikająca z subiektywnego zapatrywania strony. Interes prawny wyraża się wówczas w usunięciu stanu niepewności (zob. np. wyroki SN z dnia: 4 października 2001 r., I CKN 425/00, niepubl.; 18 czerwca 2009 r., II CSK 33/09, niepubl.; 9 lutego 2012 r., III CSK 181/11, OSNC 2012, nr 7-8, poz. 101; 14 marca 2012 r., II CSK 252/11, OSNC 2012, nr 10, poz. 120). Ważne jest przy tym, że ocena istnienia interesu prawnego po stronie powoda powinna uwzględniać jego cel i istotę w okolicznościach konkretnej sprawy, a przede wszystkim, czy istnieje możliwość uzyskania ochrony w drodze innego powództwa, zwłaszcza o świadczenie. Skuteczne powołanie się na interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. wymaga wykazania przez powoda, że wyrok wydany w tego rodzaju sprawie wywoła takie konsekwencje prawne w stosunkach między stronami, w wyniku których ich sytuacja prawna zostanie określona jednoznacznie, nie będzie budziła wątpliwości, co spowoduje w konsekwencji, iż zostanie usunięta niepewność co do istnienia określonych praw i obowiązków stron oraz ryzyko ich naruszenia w przyszłości (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2022 r., (...) 212/22, L.).

Z okoliczności sprawy wynika, że strona pozwana poczytuje przedmiotową umowę pożyczki (kredytu konsumenckiego) za ważną i rodzącą po stronie pożyczkobiorcy obowiązek spłaty świadczenia. W toku niniejszego postępowania pozwana (...) stała konsekwentnie na stanowisku bezzasadności niniejszego powództwa. Oznacza to, że w razie zaniechania spłaty rat pożyczki przez powódkę, pozwana spółdzielcza kasa oszczędnościowo – kredytowa będzie dochodzić przeciwko powódce roszczeń o spełnienie świadczenia z tytułu zawartej umowy pożyczki. Zauważyć przy tym należy, iż w myśl pkt 16 umowy spłata pożyczki następuje poprzez dokonywanie potrąceń należności wynikających z umowy z wierzytelności wynikających z umowy rachunku powódki. A zatem, pozwana potrąca niejako automatycznie należność z tytułu raty pożyczki ze środków znajdujących się na rachunku. W tych okolicznościach trudno byłoby powódce – która przebywa w domu opieki – zaprzestać spłaty zobowiązania. Z uwagi na brak wytoczenia przez wierzyciela powództwa o zapłatę, powódka nie może aktualnie w inny sposób dochodzić ochrony swoich interesów majątkowych, aniżeli poprzez wytoczenie powództwa o ustalenie nieważności umowy pożyczki. Tylko w ten sposób możliwe jest definitywne zakończenie stanu niepewności prawnej. W związku z powyższym należało uznać, że powódka co do zasady ma interes prawny w wytoczeniu niniejszego powództwa.

Przesądziwszy powyższe, w dalszej kolejności należało ustalić, czy w dacie zawarcia umowy, powódka znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. W judykaturze podnosi się, że stan wyłączający świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli nie może być rozumiany dosłownie, nie musi więc oznaczać zupełnego zaniku świadomości (zob. orzeczenie SN z dnia 2 września 1948r., PoC 188/48, PN 1948, Nr 11–12, s. 537; wyrok SN z dnia 27 lipca 2010r., II CSK 147/10, L.). Brak świadomości charakteryzuje się brakiem rozeznania, niemożnością zrozumienia posunięć własnych lub też innych osób, niezdawaniem sobie sprawy ze znaczenia własnego postępowania (zob. wyrok SN z dnia 11 grudnia 1979r., II CR 448/79, OSPiKA 1981, Nr 3, poz. 45; wyrok SN z dnia 7 lutego 2006r., IV CSK 7/05, L.; wyrok SN z dnia 14 marca 2019 r., IV CSK 15/18, L.; postanowienie SN z dnia 17 maja 2018r., V CSK 643/17, L.). Decydujące znaczenie ma określenie stopnia zmniejszenia udziału świadomości w postępowaniu człowieka, stopnia zaburzenia czynności psychicznych w momencie składania oświadczenia woli (zob. wyrok SA w Szczecinie z dnia 8 lutego 2018r., I ACa 775/17, L.). Stan taki musi przy tym wynikać z przyczyny wewnętrznej, a więc ze stanu, w jakim znajduje się osoba składająca oświadczenie woli, a nie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta się znalazła (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 5 marca 2019r., I ACa 499/18, L.). Podkreślić należy, że stan braku świadomości lub swobody nie musi być całkowity i zupełny, wystarczy że jest on na tyle znaczny, że w konkretnych okolicznościach faktycznych prowadzi do wady oświadczenia woli (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2020r., V ACa 356/20, L.). Powyższe stanowisko zasadniczo znajduje potwierdzenie w doktrynie, gdzie wskazuje się, że wada oświadczenia woli uregulowana w art. 82 k.c. ma miejsce nie tylko wtedy, gdy osoba składająca oświadczenie woli znajduje się w stanie całkowicie uniemożliwiającym jej świadome lub swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. O jej zajściu powinien przesądzać także stan znacznego ograniczenia świadomości lub swobody. Znaczne ograniczenie świadomości powinno przemawiać za przyjęciem wystąpienia wady uregulowanej w art. 82 k.c., zwłaszcza wówczas, gdy czynność prawna dokonywana przez dotkniętą tym ograniczeniem osobę jest czynnością o dużym stopniu skomplikowania. Takie ujęcie nie musi wcale oznaczać przełamania gramatycznej wykładni art. 82 k.c. Uzasadnione wydaje się bowiem zrelatywizowanie pojęcia braku świadomości użytego w art. 82 k.c. do problematyki dokonywania czynności prawnych. Zamiast definiowania pojęcia braku świadomości w oderwaniu od problematyki dokonywania czynności prawnych (tak samo na gruncie art. 82 i 425 k.c.), jako stanu niezdawania sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania, zasadne wydaje się przyjęcie, że stan braku świadomości w rozumieniu art. 82 k.c. to stan, który uniemożliwia składającemu oświadczenie woli rozpoznanie znaczenia (konsekwencji) konkretnej czynności prawnej, której elementem jest to oświadczenie. W takim ujęciu brak świadomości występujący w odniesieniu do czynności prawnej o skomplikowanej treści nie musi być jednoznaczny ze stwierdzeniem występowania braku świadomości w odniesieniu do dokonywanej przez tę samą osobę nieskomplikowanej czynności, której znaczenie jest łatwe do zrozumienia. W odróżnienia od stopnia skomplikowania czynności prawnej, dla oceny braku (ograniczenia) świadomości dokonującej jej osoby nie ma natomiast znaczenia waga skutków danej czynności prawnej. Fakt, że skutki te są rażąco niekorzystne, może jednak mieć znaczenie dowodowe – może pozwalać na przyjęcie domniemania faktycznego, że czynność została dokonana w stanie braku świadomości lub swobody (zob. E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 10, Warszawa 2021). Jednocześnie należy zważyć, że wykazanie samych zaburzeń psychicznych (np. choroby psychicznej) będącej przyczyną tego stanu nie jest wystarczające (zob. wyrok SA w Białymstoku z 28 marca 2014r., I ACa 658/13, Legalis; wyrok SA w Białymstoku z 15 października 2015r., I ACa 491/15, Legalis; J. Strzebinczyk, [w:] E. Gniewek, P. Machnikowski, Kodeks cywilny. Komentarz, 2016, s. 230; wyrok SA w Krakowie z 15 lutego 2017r., I ACa 1483/16, Legalis). Jak wskazuje SA w B. w przywołanym wyżej orzeczeniu, nie można a priori przyjmować istnienia stanu wyłączającego świadomość nawet u osób chorych psychicznie lub niedorozwiniętych umysłowo i to nawet wtedy, gdy są ubezwłasnowolnione całkowicie lub częściowo, gdyż w danym momencie działać one mogą z wystarczającym rozeznaniem, czyli w stanie tzw. lucidum intervallum.

Wobec powyższego, w celu stwierdzenia, czy w dacie zawarcia umowy pożyczki powódka znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego psychiatry. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu z powódką biegły D. Ł. stwierdził, że kontakt z powódką jest częściowo utrudniony, spłycony, nastrój chwiejny, wypowiedzi powódki są rozwlekłe, poza płaszczyzną pytań, nadto rozpoznał u niej zaburzenia treści i toku myślenia (niedokojarzenie), a także miernie nasilone cechy dezintegracji. Co istotne, z opinii biegłego wynika, że powódka w ogóle nie ma umiejętności arytmetycznych (nie potrafiła podać prawidłowego wyniku dodania 2 do 3, odejmowania 100 -7), ani też nie potrafi czytać, a jedynie podpisać się. Co istotne w kontekście zawarcia umowy pożyczki rodzącej przecież zobowiązanie pieniężne, powódka ma znaczne deficyty w zakresie myślenia abstrakcyjnego. W obszarze pamięci biegły stwierdził natomiast, że procesy pamięciowe u powódki są nieznacznie zaburzone w wymiarze choroby psychicznej czy też zaburzeń zachowania. W ocenie Sądu brak umiejętności arytmetycznych, w szczególności wykonywania prostych obliczeń matematycznych, przy jednoczesnym braku umiejętności abstrakcyjnego myślenia, przesądza o tym, że powódka nie miała świadomości, co faktycznie oznacza dla niej zawarcie umowy. Zważyć bowiem należy, iż myślenie abstrakcyjne to proces poznawczy polegający na zdolności do rozumowania i analizowania pojęć, idei oraz relacji, które nie są bezpośrednio związane z konkretnymi, materialnymi doświadczeniami. W myśleniu abstrakcyjnym dochodzi do oddzielania się od rzeczywistych, zmysłowych bodźców i posługiwania się ogólnymi pojęciami, symbolami, teoriami czy zasadami. Umożliwia to dostrzeganie ogólnych zależności, formułowanie hipotez, a także rozwiązywanie problemów w sposób niezwiązany z bezpośrednią obserwacją i doświadczeniem. Przykładem myślenia abstrakcyjnego jest analiza matematyczna (zob. R. Sapeńko, Myślenie artystyczne i myślenie mityczne. Rocznik Lubuski 2018). Mając na względzie powyższe należało uznać, że nie potrafiąc wykonywać prostych działań matematycznych, analiz matematycznych powódka nie była w stanie pojąć tego, jak znaczną kwotę pożyczki otrzymuje i co się z tym wiąże. Nie była w stanie racjonalnie określić, czy jest w stanie spłacić kredyt przy uwzględnieniu swoich dochodów. Zważywszy na ogół stwierdzonych deficytów oraz nieprawidłowości biegły psychiatra wskazał, że powódka funkcjonuje w wymiarze upośledzenia umysłowego w stopniu umiarkowanym, a poziom funkcjonowania psychicznego powódki w fazie dotyczącej formułowania procesu myślowego, wnioskowania, kształtowania się procesów decyzyjnych, wskazuje, że nie była w stanie świadomie i swobodnie podjąć decyzji o zawarciu umowy.

W związku z powyższym, na podstawie art. 189 k.p.c. w zw. z art. 82 k.c. Sąd ustalił, że umowa pożyczki (kredytu konsumenckiego) nr (...) z dnia 3 marca 2023r. zawarta między powódką J. T. a pozwaną Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo – Kredytową im. F. S. z siedzibą w G. jest nieważna.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy zasądził od przegrywającej niniejszy spór pozwanej na rzecz powódki kwotę 3.617 zł, na którą składają się: opłata za czynności fachowego pełnomocnika powoda w stawce minimalnej (3.600 zł; § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. od sumy tych kosztów tych należne były odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Nadto, na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 3, art. 8 ust.1 i art. 83 i 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nakazał ściągnąć od pozwanej wydatki poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa tytułem wynagrodzenia biegłego (43,61 zł), koszty związanych ze stawiennictwem świadka (86,42 zł), a także tytułem opłaty sądowej od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona (1.444,03 zł).