Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE

R., dnia 11 września 2025 r.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu V Wydział Gospodarczy
w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy (...)

po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. we R.

na

sprawy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we R.

(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.

o zapłatę

postanawia:

stwierdzić swoją niewłaściwość miejscową i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Toruniu, Wydziałowi Gospodarczemu.

UZASADNIENIE

postanowienia z 11 września 2025 r.

Pozwem z 13 listopada 2024 r. powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we R. (dalej: powód), działając przy pomocy kwalifikowanego pełnomocnika wniósł w ramach elektronicznego postępowania upominawczego o zasądzenie od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (dalej: pozwany):

1)  8.794,50 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 8 października 2024 r. do dnia zapłaty,

2)  299,54 złotych,

3)  kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego.

Wobec wniesienia sprzeciwu przez pozwanego i utraty mocy przez nakaz postepowanie w (...) umorzono 28 stycznia 2025 r.

Pozwem z 21 marca 2025 r. (data stempla) powód wniósł do tut. Sądu o zasądzenie od pozwanego:

1)  8.794,50 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 8 października 2024 r. do dnia zapłaty,

2)  299,54 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 8 października 2024 r. do dnia zapłaty,

3)  kosztów procesu.

Na uzasadnienie właściwości miejscowej Sądu powód powołał art. 46 k.p.c. w zw. z § 11 pkt 7 umowy ramowej o świadczenie usług marketingowych zawartej przez strony (zał. 11 do pozwu).

Odpowiedzią na pozew z 24 lipca 2025 r. (data stempla) pozwany, działając przy pomocy kwalifikowanego pełnomocnika, wdał się w spór, poprzedzając jednak merytoryczną polemikę podniesionym w pkt 1 odpowiedzi na pozew zarzutem niewłaściwości miejscowej sądu – wnioskiem o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Toruniu jako właściwemu.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 200 § 1 ¹ – 1 ⁴ k.p.c. swoją właściwość sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy (§ 1 ¹ ). Niewłaściwość dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę z urzędu tylko do czasu doręczenia pozwu. Po doręczeniu pozwu sąd bierze tę niewłaściwość pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy (§1 ²). Przepisy § 1 ¹ i 1 ² nie uchybiają przepisowi art. 15 (§ 1 ³).Sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu (§ 1 ⁴).

Zgodnie zaś z art. 46 § 1 i 2 k.p.c. strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów (§ 1). Strony nie mogą jednak zmieniać właściwości wyłącznej (§ 2).

Powód wywodził właściwość miejscową tut. Sądu z klauzuli prorogacyjnej zawartej w § 11 pkt 7 umowy ramowej zawartej przez strony. Przypomnienia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu. To ostatnie zaś jest „wymagane w sytuacji, w której wybierając sąd powód opiera się na przepisach o właściwości przemiennej (art. 31-37 KPC) lub umowie prorogacyjnej (art. 46 KPC)”. (E. Rudkowska-Ząbczyk, A. Fruk [w:] E. Marszałkowska-Krześ, I. Gil (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 36, 2025, art. 187).

Sąd uznał, że przedstawiona przez powoda klauzula prorogacyjna zawarta w umowie ramowej nie spełnia warunku pisemności w rozumieniu art. 46 k.p.c., co skutkowało jej procesową bezskutecznością, a w konsekwencji brakiem możliwości ustalenia w oparciu o tę klauzulę właściwości miejscowej tut. Sądu.

Umowa ramowa została zawarta przez strony przy użyciu podpisów elektronicznych. Forma ta z perspektywy wyraźnego brzmienia art. 46 k.p.c. nie może być uznana za wystarczającą. Sąd w pełni podziela zapatrywanie wyrażone w piśmiennictwie, że „umowa prorogacyjna – jako umowa odrębna, ale także jako tzw. klauzula prorogacyjna, czyli jako element umowy głównej – musi być zawarta w formie pisemnej, co oznacza, że zgodne oświadczenia stron umowy muszą być wyrażone na piśmie. Do zachowania pisemnej formy umowy prorogacyjnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli; możliwa jest także wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron, lub dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany (art. 78 k.c.). Umowa zawarta bez zachowania tej formy nie jest nieważna, gdyż komentowany ani jakikolwiek inny przepis takiego rygoru nie przewiduje (por. art. 458 ⁹ § 2), nie wywołuje jednak wiązanego z nią skutku na obszarze prawa procesowego (J. Gudowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze. Artykuły 1-124, wyd. VI, red. T. Ereciński, Warszawa 2023, art. 46).

Sąd ocenił, że na gruncie przepisów procesowych ( de facto zatem przepisów prawa publicznego) nie ma zastosowania przepis art. 78 ¹ § 2 k.c. stanowiący, że oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. Regulacja ta bowiem ma znaczenie na gruncie materialnoprawnym, nie zaś procesowym. Ważność czy też skuteczność na gruncie prawa materialnego umowy i zawartej w niej jej klauzuli prorogacyjnej nie przesądza o procesowej skuteczności takiej umowy. Przepisy prawa procesowego mogą bowiem w sposób odmienny regulować procesową skuteczność danych czynności, stawiając im dalej idące warunki. Sąd podziela zapatrywanie, że „procesowe skutki umowy prorogacyjnej są określane i reglamentowane przez prawo procesowe” (J. Gudowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. …). Sąd przyjął przy tym wyrażany w piśmiennictwie pogląd o procesowym charakterze umów prorogacyjnych (T. Żyznowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1–366, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021, art. 46).

Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że umowa prorogacyjna nie mogła odnieść skutku na gruncie prawa procesowego, ponieważ nie spełniała warunku pisemności w rozumieniu art. 46 k.p.c. Mając na uwadze, że pozwany przed wdaniem się w spór co do istoty podniósł zarzut niewłaściwości miejscowej, wnosząc o przekazanie sprawy sądowi właściwemu wedle jego siedziby, orzeczono jak w sentencji. Zgodnie bowiem z art. 30 k.p.c. powództwo przeciwko osobie prawnej lub innemu podmiotowi niebędącemu osobą fizyczną wytacza się według miejsca ich siedziby.