Pełny tekst orzeczenia

UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia 15 lutego 2021 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. zaliczył L. L. (2) na stałe do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z powodu schorzeń oznaczonych symbolami 05-R i 11-I.

Rozpoznając odwołanie L. L. (2) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. wydał w dniu 27 kwietnia 2021 r. orzeczenie, w którym utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G., wskazując, iż L. L. (1) nie spełnia przesłanek uznania za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym. W orzeczeniu tym wskazano, że L. L. (1) jest osobą o naruszonej sprawności organizmu powodującej w szczególności ograniczenia mobilności i tolerancji wysiłku fizycznego, wymagającą wsparcia w niektórych czynnościach samoobsługowych, w poruszaniu się i przemieszczaniu. Jednocześnie stwierdzono, że wymaga pomocy w leczeniu oraz rehabilitacji, a także pomocy innych osób, aby prowadzić gospodarstwo domowe i uczestniczyć w życiu społecznym. Nie jest natomiast osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, wymagającą konieczności opieki, tj. całkowicie zależną od otoczenia, którą należy pielęgnować w zakresie higieny osobistej i karmić czy wykonywać „za” wszystkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego i pełnieniem ról społecznych. Tym samym organ uznał, że L. L. (1) nie spełnia przesłanek stopnia znacznego o konieczności nie tylko pomocy, ale i opieki. Ponadto organ stwierdził, że nie da się ustalić daty lub okresu powstania niepełnosprawności.

L. L. (1) wniosła odwołanie od tego orzeczenia, domagając się zaliczenia do znacznego stopnia niepełnosprawności z określeniem daty powstania niepełnosprawności.

Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. wniósł o oddalenie odwołania w całości wywodząc, jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, a nadto o nieobciążanie kosztami postępowania na zasadzie art. 102 k.p.c.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

L. L. (1) urodziła się w (...), posiada wykształcenie średnie, z zawodu jest pracownikiem socjalnym. Obecnie utrzymuje się z emerytury.

Dowód: ocena funkcjonowania społecznego k. 89-90, wniosek k. 73 akt organu.

Badający na potrzeby orzekania o stopniu niepełnosprawności członkowie składu Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. w 15 lutego 2021 r. uznali, iż L. L. (1) cierpi na następujące schorzenia: ciężki przebieg łuszczycy i łuszczycowe zapalenie stawów.

Badający na potrzeby orzekania o stopniu niepełnosprawności członkowie składu Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. w 27 kwietnia 2021 r. uznali, iż L. L. (1) cierpi na: ciężką łuszczycę skóry, łuszczycowe zapalenie stawów oraz dysfunkcję kończyn dolnych i kręgosłupa.

Dowód: ocena stanu zdrowia k. 78, 92 akt organu, dokumentacja medyczna k. 1-11, 25-49 akt organu.

L. L. (1) choruje na łuszczycę zwykłą od 18 lat. Od około 13 lat ma problemy stawowe, które są wynikiem zmian zwyrodnieniowych, nie są zaś spowodowane przez łuszczycę skóry. Z powodów dermatologicznych odwołująca się nie jest niepełnosprawna.

Dowód: opinia biegłego sądowego dermatologa k. 48, 116.

Odwołująca się w związku z chorobą skóry jest niezdolna do pracy zarobkowej, lecz nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki innych osób w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.

Dowód: opinia biegłego sądowego dermatologa k. 273.

Odwołująca się nie spełnia kryteriów łuszczycowego zapalenia stawów. Nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. L. L. (1) z powodów reumatologicznych jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym.

Dowód: opinia biegłego sądowego reumatologa k. 97, 145.

Z powodów ortopedycznych odwołująca się zachowała zdolność do samodzielnej egzystencji.

Dowód: opinia biegłego sądowego ortopedy-traumatologa k. 28.

Stan narządu ruchu L. L. (2) uzasadnia zaliczenie odwołującej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe. Początek stopnia niepełnosprawności datuje się od 28 lutego 2017 r. Odwołująca się nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. L. L. (1) nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy drugiej osoby w zakresie spełniania podstawowych funkcji życiowych (lokomocji, samoobsługi, komunikacji).

Dowód: opinia biegłego sądowego ortopedy-traumatologa k. 279.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie okazało się niezasadne.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 573) rozróżnić można trzy stopnie niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany i lekki. Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. (art. 4 ust. 1 ustawy). Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych (art. 4 ust. 2 ustawy). Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu powodującą w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną lub mającą ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub techniczne. (art. 4 ust. 3 ustawy).

G. w zakresie kwalifikowania do poszczególnych stopni niepełnosprawności, uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1110). I tak zgodnie z rozporządzeniem: niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu (§ 29 ust. 1 pkt 1), konieczność sprawowania opieki - całkowitą zależność od otoczenia polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem (§ 29 ust. 1 pkt 2), konieczność udzielania pomocy, w tym pomocy w pełnieniu ról społecznych – zależność od otoczenia wymagającą wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych (§ 29 ust. 1 pkt 3), czasowa pomoc w pełnieniu ról społecznych – konieczność udzielania pomocy, o której mowa w § 29 ust.1 pkt 3 w okresach wynikających ze stanu zdrowia (§ 30 ust. 1 pkt 1), a częściowa pomoc w pełnieniu ról społecznych – wystąpienie co najmniej jednej okoliczności, o której mowa w § 29 ust. 1pkt 3 (§ 30 ust. 1pkt 2), istotne obniżenie do wykonywania pracy - naruszoną sprawność organizmu powodującą ograniczenia w wykonywaniu pracy zarobkowej znacznie obniżające wydajność pracy na danym stanowisku w porównaniu do wydajności, jaką wykazują osoby o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną (§ 31 ust. 1 pkt 1), ograniczenia w pełnieniu ról społecznych - trudności doświadczane przez osobę zainteresowaną w relacjach z otoczeniem i środowiskiem według przyjętych norm społecznych, jako skutek naruszonej sprawności organizmu (§ 31 ust. 1 pkt 2), zaś możliwość kompensacji ograniczeń - wyrównywanie dysfunkcji organizmu spowodowanej utratą lub chorobą narządu odpowiednio przez przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne (§ 31 ust. 2 rozporządzenia).

W rozpoznawanej sprawie niespornym było, iż wnosząca odwołanie jest osobą niepełnosprawną. Spornym natomiast pozostawał stopień niepełnosprawności, jakim skutkują jej schorzenia oraz jej ewentualne ograniczenia w poruszaniu się. L. L. (1) kwestionowała bowiem zaliczenie jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, utrzymując, że jej stan zdrowia uzasadnia zaliczenie jej do stopnia znacznego.

Na materiał dowodowy w niniejszej sprawie złożyła się dokumentacja dotycząca odwołującej się, w tym również dokumentacja medyczna zawarta w aktach organu, której prawdziwości i rzetelności żadna ze stron nie kwestionowała.

Jak już wskazano na wstępie analiza zebranego materiału dowodowego nie dała podstaw do podzielenia stanowiska odwołującej się, odwołanie bowiem okazało się niezasadne.

Z opinii biegłych sądowych z zakresu dermatologii, reumatologii i ortopedii oraz traumatologii wynika, że schorzenia odwołującej się nie powodują wyższego niż umiarkowany stopień niepełnosprawności. Opinie biegłych dermatologa (k. 48-49) i reumatologa (k. 97) zostały wydane po badaniu przedmiotowym L. L. (2) oraz analizie dostępnej dokumentacji stanu jej zdrowia (której rzetelność i wiarygodność nie była podważana przez strony i nie budziła wątpliwości sądu), opina sporządzona przez biegłego ortopedę została wydana bez badania odwołującej się, jedynie na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach, przy czym z opinii tej wynika, że L. L. (1) nie pozwoliła biegłemu na jej zbadanie (k. 28). Kolejne opinie sporządzone przez biegłego z zakresu dermatologii (opinia wydana przez drugiego biegłego z zakresu dermatologii) oraz biegłego z zakresu ortopedii (druga opinia wydana przez biegłego z zakresu ortopedii) wydane zostały na podstawie dostępnej dokumentacji stanu zdrowia odwołującej się (L. L. (1) na rozprawie w dniu 12 lipca 2024 r. oświadczyła, że nie będzie w stanie przyjechać na badanie i wniosła o sporządzenie opinii zaocznej na podstawie dokumentacji zawartej w aktach sprawy oraz o zapoznanie się przez biegłego z nagraniem z rozprawy).

Wszystkie opinie okazały się jasne, pełne i spójne, a ich wnioski w sposób logiczny i przekonujący umotywowane. Biegli szczegółowo opisali stan zdrowia odwołującej się postawili rozpoznania korespondujące z tymi odnotowanymi w dokumentacji medycznej badanej oraz wyjaśnili, dlaczego nie znajdują podstaw do rozpoznania u L. L. (2) niepełnosprawności znacznego stopnia. Wszystko powyższe, przy uwzględnieniu nadto, iż biegli to wysokiej klasy fachowcy o wieloletnim doświadczeniu zawodowym, także klinicznym, wieloletnim doświadczeniu orzeczniczym i specjalności odpowiedniej do schorzeń odwołującej się, znajdujących potwierdzenie w złożonej dokumentacji medycznej, nakazywało uznać ich opinie za rzetelne i wiarygodne, a w konsekwencji podzielić zawarte w nich wnioski, nie znajdując żadnych podstaw do ich kwestionowania.

Za taką podstawę nie mogą zostać uznane zarzuty strony odwołującej się. G. one bowiem w istocie subiektywną polemikę z wnioskami opinii co do codziennego funkcjonowania L. L. (2).

Biegły dermatolog wskazał w opinii uzupełniającej, że nie neguje stanu zdrowia odwołującej się, jednakże zmiany skórne łuszczycowe, choć bywają przewlekłe i nawracające i są uciążliwe, to nie powodują niepełnosprawności, w przeciwnym bowiem wypadku wszyscy pacjenci z łuszczycą skóry (tj. 800 tys. osób w Polsce) musieliby zostać uznani za niepełnosprawnych. Jak wskazał bowiem biegły łuszczyca może powodować niepełnosprawność, jeśli zajmuje stawy i prowadzi do ich destrukcji, tymczasem biegły nie znalazł w dokumentacji odwołującej się wyników badań potwierdzających łuszczycowe zapalenie stawów, natomiast badania rentgenowskie wskazują na zmiany zwyrodnieniowe. W konsekwencji biegły wskazał, że z powodów dermatologicznych odwołująca się nie jest niepełnosprawna.

Również biegła reumatolog, po zapoznaniu się z zarzutami odwołującej się, podtrzymała swoją opinię wskazując, że odwołująca się jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. W opinii uzupełniającej biegła wskazała, że aby schorzenia i dolegliwości mogły skutkować całkowitą niezdolnością do pracy lub niezdolnością do samodzielnej egzystencji, muszą powodować istotne, znaczące ograniczenie funkcji organizmu w sposób zasadniczy utrudniając lub wręcz uniemożliwiając wykonywanie pracy zarobkowej zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami lub ostatnio wykonywanej. Tymczasem, jak podała biegła, opierając się na badaniu odwołującej się oraz dostarczonej przez nią dokumentacji medycznej, brak było klinicznych cech takiego upośledzenia funkcji sprawności organizmu odwołującej się. Rozważania zaś na temat subiektywnych dolegliwości, sposobu leczenia, rozległości zmian radiologicznych odwołującej się mogą okazać się przydatne do dalszego leczenia, diagnostyki i rokowania na przyszłość, jednakże nie mogą mieć wpływu na orzeczenia w aspekcie postępowania orzeczniczego, jeżeli nie stwierdza się klinicznych cech znacznego ograniczenia sprawności organizmu istotnie upośledzającego lub uniemożliwiającego wykonywanie pracy zarobkowej zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami.

Biegły ortopeda – traumatolog, na podstawie obserwacji odwołującej się podczas pobytu w gabinecie wskazał, że L. L. (1) co prawda przyszła na badanie z asekuracją laski, jednak porusza się sprawie, nadto rozbiera się i ubiera samodzielnie, a zatem biegły uznał, że zachowała ona zdolność do samodzielnej egzystencji.

Kolejny biegły z zakresu dermatologii, po zapoznaniu się z dokumentacją stanu zdrowia odwołującej się, zgodził się z ustaleniami orzeczniczymi o stopniu niepełnosprawności z przyczyn schorzenia skóry poczynionymi przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. w dniu 15 lutego 2021 r. i utrzymanymi przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. wydał w dniu 27 kwietnia 2021 r. Biegły wskazał, że analiza przedstawionych dokumentów wskazuje, że L. L. (1) w związku z chorobą skóry jest niezdolna do pracy zarobkowej, lecz nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki innych osób w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.

Kolejny biegły z zakresu ortopedii i traumatologii, po zapoznaniu się z dokumentacją dotyczącą stanu zdrowia odwołującej się, ustalił, że L. L. (1) jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym z symbolem 05R, niepełnosprawność ma charakter trwały, a początek stopnia niepełnosprawności datuje się od 28 lutego 2017 r. Nadto biegły wskazał, że odwołująca się nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Reasumując wskazać należy, że żaden z biegłych sądowych, tj. z zakresu dermatologii, reumatologii oraz ortopedii i traumatologii, którzy sporządzili opinie w niniejszej sprawie dotyczącej L. L. (2), nie znalazł podstaw do uznania, że schorzenia odwołującej się powodują znaczny stopień niepełnosprawności.

W konsekwencji na podstawie całości materiału dowodowego Sąd stwierdził, że orzeczenie L. Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia 27 kwietnia 2021 r., znak ON.(...).1.474.2021.AR, wymaga zmiany jedynie w zakresie ustalenia, że umiarkowany stopień niepełnosprawności L. L. (2) istnieje od dnia 28 lutego 2017 roku. Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie I wyroku, a w punkcie II wyroku oddalono odwołanie w pozostałym zakresie.

(...)

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)

23.03.2026 r.

(...)