Pełny tekst orzeczenia

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 1/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 15 października 2025r., sygn. akt II K 254/25

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

Obrońca oskarżonego zarzucił:

1. na podstawie art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia to jest art. 201 k.pk. w zw. z art. 2 § 2 k.pk. w zw. z art. 5 k.p.k. skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych - polegającym na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że oskarżony F. C. w chwili popełnienia zarzuconych czynów miał zachowaną pełną zdolność rozpoznania znaczenia tych czynów i pokierowania swoim postępowaniem (poczytalność), podczas gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje na istnienie u oskarżonego poważnej choroby psychicznej (choroba afektywna dwubiegunowa - CHAD), która nie została dostrzeżona przez biegłych, ani uwzględniona. Sąd meriti bezkrytycznie oparł się na opiniach biegłych psychiatrów, mimo że opinie te zawierały istotne sprzeczności i luki w zakresie oceny wpływu choroby psychicznej oskarżonego na jego motywację i kontrolę zachowania. W szczególności biegli potwierdzili, że oskarżony cierpi na poważne zaburzenia (już w dzieciństwie rozpoznawano u niego chorobę afektywną dwubiegunową), a jednocześnie stwierdzili, iż „motywacja badanego nie miała podłoża chorobowego”, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z istotą epizodów maniakalnych CHAD. Powyższe doprowadziło do nierozpoznania rzeczywistego stanu psychicznego oskarżonego w czasie czynów, a tym samym do wadliwego ustalenia jego pełnej poczytalności. Sąd I instancji zaniechał pogłębienia postępowania dowodowego w tym zakresie, w szczególności nie zapewnił oskarżonemu pełnowartościowego badania psychiatrycznego poprzez brak obserwacji sądowo-psychiatrycznej, ograniczenie się do podstawowego badania, a w konsekwencji Sąd nie wyjaśnił ponad wszelką wątpliwość, czy u oskarżonego w chwili czynów występował stan wyłączający poczytalność albo co najmniej znacznie ją ograniczający (art. 31 § 1 i 2 k.k.), co mogło mieć decydujący wpływ na przypisanie mu winy;

2. na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. rażącą niewspółmierność kary - polegająca na wymierzeniu oskarżonemu kary rażąco surowej, niewspółmiernej do stopnia jego zawinienia i społecznej szkodliwości czynów. Sąd I instancji orzekł wobec F. C. karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, w tym m.in. 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności za czyny z art. 190 § 1 k.k. (groźby karalne). Taka represyjność kary jest nadmierna, Sąd nie uwzględnił dostatecznie okoliczności łagodzących, w szczególności wynikających z zaburzeń psychicznych oskarżonego, które ograniczały jego zdolność kierowania postępowaniem, a także faktu, że groźby nie wyrządziły bezpośrednio szkody fizycznej. Kara pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy za same groźby słowne jawi się jako rażąco wygórowana. Surowość kary nie znajduje należytego uzasadnienia w celach prewencyjnych i wychowawczych, tym bardziej że Sąd I instancji pominął możliwość zastosowania wobec oskarżonego instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary (art. 31 § 2 k.k.) z uwagi na znaczne ograniczenie poczytalności - co uzasadniało możliwość orzeczenie kary w niższym wymiarze z ewentualnym rozważeniem alternatywnych środków oddziaływania, jak choćby terapii odwykowej i psychiatrycznej, które w tym przypadku mogłyby lepiej zrealizować cele kary niż długotrwałe więzienie.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Ad.1

Oskarżony F. C. w przedmiotowej sprawie został poddany badaniom przez dwóch biegłych psychiatrów i psychologa w dniu 11 marca 2025r. W opinii swojej ( k. 132 – 135 ) biegli odpowiedzieli na wszystkie pytania postawione im w postanowieniu o powołaniu biegłych z dnia 28 lutego 2025r. ( k.117 ). Biegli rozpoznali u oskarżonego uzależnienie od alkoholu i osobowość dyssocjalną. Wskazali przy tym, iż nie dostrzegli aby pomimo wielu dysfunkcji motywacja badanego miała podłoże psychotyczne.

W związku z dołączeniem w trakcie postępowania dokumentacji dotyczącej leczenia psychicznego oskarżonego w dniu 14 kwietnia 2025r. biegli wydali opinię uzupełniającą ( k. 205 – 211 ), w której poddali analizie dołączoną dokumentację. W oparciu o przedstawioną dokumentacje stwierdzili, że oskarżony od wczesnych lat młodzieńczych przejawiał zaburzenia zachowania, że w trakcie jego wieloletniego leczenia i terapii przedstawiano oskarżonemu różne rozpoznania: zaburzenia zachowania i emocji, zachowania buntowniczo – opozycyjne, hiperkinetyczne zaburzenia zachowania oraz zaburzenia afektywne dwubiegunowe – epizody maniakalne bez psychozy. Wskazali, iż świadczy to niejednoznacznym obrazie klinicznym obserwowanych objawów. Podtrzymali jednak swoje stanowisko, iż prezentowane zaburzenia zachowania nigdy nie wynikały z zaburzeń o charakterze psychotycznym. Wszystkie te diagnozy zaś potwierdzają tezę o nieprawidłowo rozwijającej się osobowości oskarżonego.

Dołączona w trakcie postepowania już po wydaniu opinii uzupełniającej przez biegłych dokumentacja z leczenia oskarżonego ( k. 373 – 378 ) nie wskazuje na żadne nowe okoliczności, które mogłyby być przez biegłych niedostrzeżone.

Wbrew twierdzeniom skarżącego biegli w swojej opinii uzupełniającej ( str. 2 i 3 opinii z dnia 14 kwietnia 2025r. – k. 206 – 207 akt ) wskazują na to, iż z przedłożonych dokumentów – konsultacji wynika, że u oskarżonego stwierdzono zaburzenia afektywne dwubiegunowe i epizod maniakalny bez objawów psychotycznych. Nie można zatem stwierdzić, jak chce tego autor apelacji, że biegli wydając przedmiotowe opinie nie dostrzegli, że „ u oskarżonego istnieje poważna choroba psychiczna”. Nie można również podzielić twierdzenia skarżącego , iż twierdzenie biegłych o tym, że motywacja badanego nie miała podłoża chorobowego pozostaje z oczywistą sprzecznością istotą epizodów maniakalnych CHAD, gdyż nie wynika to z jakiegokolwiek dowodu zebranego w sprawie. Wręcz przeciwnie biegli w swojej opinii uzupełniającej ( strona 7 opinii - k. 211 akt ) wprost stwierdzają; „ Nie podważamy istnienia poważnych zaburzeń w sferze emocjonalno – społecznej badanego, jednakże nie dostrzegamy aby motywacja dokonanych czynów miała charakter chorobowy. Zachowanie oskarżonego jest determinowane przez głęboko zaburzoną osobowość oraz uzależnienie od alkoholu i innych środków psychoaktywnych w stopniu zaawansowanym.”

Nie sposób jest zatem stwierdzić, że sąd meriti naruszył przepis art. 201 k.p.k. przepis ten stanowi, iż można wezwać ponownie tych samych biegłych lub powołać innych, gdy opinia jest niepełna, niejasna albo gdy zachodzi sprzeczność w samej opinii lub pomiędzy różnymi opiniami w tej samej sprawie.

Opinia zupełna to opinia, która z jednej strony odpowiada na wszelkie pytania zawarte w postanowieniu (zarówno główne, jak i szczegółowe – postanowienie SN z 1.09.1975 r., Z 24/75, OSNKW 1975/12, poz. 172), z drugiej zaś oparta jest na wszelkich dostępnych i zgromadzonych w sprawie dowodach (wyrok SN z 9.05.1988 r., II KR 96/88, OSNKW

Opinia jasna to taka, która pozwala na ustalenie i zrozumienie wyrażonych w niej ocen i poglądów. Pojęcie to swoim zakresem obejmuje nie tylko wnioski końcowe, lecz także sam sposób argumentacji prowadzący do tych wniosków.

Sprzeczność może występować w dwóch podstawowych postaciach – wewnętrzna ( w treści samej opinii ) lub zewnętrzna ( pomiędzy różnymi opiniami ). Sprzeczność wewnętrzna ma miejsce wtedy, gdy zachodzi stosunek wykluczania się pewnych twierdzeń lub gdy twierdzenia są sprzeczne z przeprowadzonymi badaniami

Żadna z tych okoliczności w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Samo subiektywne przekonanie strony postępowania zaś, iż wydana w sprawie opinia jest niepełna, niejasna bądź sprzeczna wewnętrznie lub z inną opinią nie może być podstawą dopuszczenia dowodu z opinii kolejnego biegłego w oparciu o art. 201 k.p.k. czy art. 5 § 2 k.p.k.

Odnosząc się zaś do obrazy art. 5§2 k.p.k. wskazać należy, że zasada wyrażona w przepisie art.5§2k.p.k. ma zastosowanie wówczas jedynie, gdy nie można było wyjaśnić występujących w sprawie wątpliwości. Podkreślenia wymaga nadto, że żądane przez przepis art.5§2k.p.k. wątpliwości muszą mieć obiektywne uwarunkowania i muszą być stwierdzone przez sąd rozstrzygający sprawę. Naruszenie wyżej wskazanej zasady jest możliwe bowiem tylko i wyłącznie wówczas, gdy sąd orzekający rzeczywiście powziął wątpliwości , co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa, a wobec niemożności ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego. Wyrażona w art.5§2k.p.k. zasada nie nakłada w żadnej mierze na sąd obowiązku przyjęcia wersji najkorzystniejszej dla oskarżonego, lecz zakaz czynienia niekorzystnych domniemań w sytuacji, gdy stan dowodów nie pozwala na ustalenie faktów. Stanowczo trzeba stwierdzić, że tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie, a zatem brak było podstaw do formułowania zarzutu obrazy powołanego przepisu.

Dla oceny, czy nie został naruszony zakaz in dubio pro reo nie są miarodajne wątpliwości zgłaszane przez stronę, ale jedynie to, czy orzekający w sprawie sąd ( nie zaś strona procesu ) rzeczywiście powziął wątpliwości, co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, względnie czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien powziąć.

Skoro sąd meriti takich wątpliwości odnośnie stanu zdrowia psychicznego nie powziął. To nie można mówić o naruszeniu wskazanego wyżej przepisu.

Reasumując wskazać należy, iż zarzut wskazany w pkt 1 apelacji uznać należało za niezasadny.

Ad. 2

Rażąca niewspółmierność kary w rozumieniu art.438 pkt 4 k.p.k. – którą zarzucił skarżący, co wynika bowiem z treści wywiedzionej przezeń apelacji – zachodzi wówczas, gdy orzeczona kara bądź suma zastosowanych kar zasadniczych i środków karnych wymierzonych przez sąd za przypisane oskarżonemu przestępstwo nie uwzględnia należycie stopnia szkodliwości społecznej czynów oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celów kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma uczynić w stosunku do osoby skazanej. Innymi słowy, tylko wtedy można uznać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona, jeśli z punktu widzenia nie tylko sprawcy, ale i ogółu społeczeństwa, kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość.

Oczywistym jest, iż zmiana kary w instancji odwoławczej nie może następować w każdym przypadku, lecz wyłącznie wówczas, gdy kara orzeczona nie daje się akceptować z powodu różnicy między nią a kara sprawiedliwą, różnicy o randze zasadniczej rażącej. Taka sytuacja – w ocenie Sądu Okręgowego, nie ma miejsca w niniejszej sprawie, co czyni niezasadnym podniesiony w apelacji przez jej autora zarzut rozpatrywany na gruncie wspomnianego art.438 pkt 4 k.p.k.

Nie można stracić z pola widzenia, że kwestionowana przez skarżącego kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności została oskarżonemu F. C. wymierzona za przypisane mu cztery czyny polegające na kierowaniu gróźb karalnych. Kara 10 miesięcy zaś za czyn polegający na spowodowaniu obrażeń ciała popełniony w warunkach czynu chuligańskiego. Łącznie sad I instancji wymierzył oskarżonemu przy zastosowaniu częściowej absorpcji wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolności. Jeśli zważyć uprzednią karalność oskarżonego co zresztą znalazło wyraz w kwalifikacji prawnej przypisanych oskarżonemu przestępstw to z cała pewnością wszystkie te kary, zarówno jednostkowe, jak i kara łączna nie rażą nadmierną surowością.

Wbrew twierdzeniom skarżącego sam fakt stwierdzenia u oskarżonego zaburzeń psychicznych, co jest bezsporne i co wynika z opinii biegłych nie pozwala na uznanie, że przypisanych mu czynów dopuścił się on w warunkach ograniczenia zdolności kierowania swoim postepowaniem. W swoich opiniach ( zarówno głównej, jak i uzupełniającej ) biegli wskazują wprost, ze w niniejszej sprawie w czasie popełnienia zarzucanych czynów w stosunku do oskarżonego nie zachodzą warunki z art. 31§2 k.k.

Sąd I instancji w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku wskazał wszystkie okoliczności, które miał na uwadze przy wymiarze kary. Sąd odwoławczy argumentacje tą w pełni podziela i nie ma potrzeby przytaczać tych argumentów ponownie w tym miejscu. Należy tylko podkreślić, iż słusznie sąd ten nie dostrzegł w realiach niniejszej sprawy okoliczności, które dla oskarżonego ,mogłyby być łagodzące.

Na marginesie należy zauważyć, iż w sytuacji, gdy faktycznie stan zdrowia oskarżonego będzie tego wymagał stosowna terapia i leczenie będzie mogło być wdrożone w trakcie odbywania kary o charakterze izolacyjnym.

Wobec powyższego również drugi z zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Wniosek

1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez umorzenie postępowania z uwagi na niepoczytalność oskarżonego (art. 31 § 1 lub § 2 k.k.) oraz zastosowanie wobec oskarżonego odpowiedniego środka zabezpieczającego,

2. alternatywnie, jeżeli Sąd uzna, że oskarżony ponosi pełną odpowiedzialność co do winy i kary wnoszę o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary w najniższym możliwym wymiarze;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Powyżej przedstawiono już powody, dla których sąd okręgowy nie uwzględnił zarzutów apelacji wywiedzionej przez obrońcę oskarżonego. W tej sytuacji również zawarte w niej wnioski nie zasługiwały na uwzględnienie.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok sądu rejonowego w całości

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Wobec niezasadności zarzutów apelacji i barku okoliczności branych pod uwagę przez sąd odwoławczy z urzędu wyrok sadu I instancji jako słuszny należało utrzymać w mocy.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

III

Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. U. kwotę 840zł. i dalsze 193,20zł. podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony oskarżonego z urzędu w postepowaniu odwoławczym.

Na podstawie art. 624§1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. sąd okręgowy zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa z uwagi na jego ciężka sytuację majątkową.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Orzeczenie o winie oraz wymierzona oskarżonemu kara

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana