Pełny tekst orzeczenia

WYROK

UZASADNIENIE

C. Ł. (2) w imieniu małoletnich dzieci C. i H. rodzeństwa Ł. w dniu 8 sierpnia 2024r. wystąpiła z powództwem o podwyższenie renty alimentacyjnej zasądzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 13 kwietnia 2021r. sygn. akt RC 2/21 od pozwanego C. Ł. (3) na rzecz małoletnich dzieci. W pozwie wnosiła o podwyższenie alimentów należnych od pozwanego:

- z kwot po 800 zł miesięcznie na rzecz córki C. Ł. (1) o kwotę 400 zł tj. do kwoty 1.200 zł miesięcznie;

- na rzecz syna H. Ł. (1) z kwoty 700 zł miesięcznie o kwotę 400 zł, czyli do kwoty po 1.100 zł miesięcznie.

Uzasadniając roszczenie – przedstawicielka ustawowa małoletnich wskazała, m.in., że alimenty w dotychczasowej wysokości nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb dzieci. Podniosła również, że pozwany nie interesuję się dziećmi. Dzieci potrzebują pieniędzy na wyżywienie, ubrania, środki edukacyjne, prywatne wizyty u lekarza i in. Matka małoletnich wskazała, że, utrzymuje się ze świadczeń rodzinnych wypłacanych przez (...) w W.. Wskazała również, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu, ponieważ renta z tytułu niezdolności do pracy została przez ZUS zawieszona. Obecnie nie może podjąć zatrudnienia w powodu choroby córki. Zdaniem przedstawicielki ustawowej, pozwany posiada realne możliwości osiągania dochodów pozwalających na większy udział w kosztach utrzymania dzieci – jest właścicielem 17 hektarowego dobrze prosperującego gospodarstwa, w którym uprawia ziemniaki, buraki cukrowe, zboża i kukurydzę. Podniosła, że pozwany również dzierżawi ziemię.

( dowód: pozew k. 3-5.)

W odpowiedzi na pozew C. Ł. (3) wniósł o oddalenie powództwa.

Uzasadniając zajęte stanowisko w sprawie pozwany podał mi.in, że sytuacja finansowa prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego uległa pogorszeniu, na co wpływ miały następujące czynniki: jego stan zdrowia, niekorzystne ceny skupu płodów rolnych do poniesionych nakładów, niekorzystne warunki pogodowe oraz zajęcia komornicze. Jednocześnie podniósł, że nie kwestionuje faktu, że potrzeby małoletnich powodów mogły w ostatnim czasie wzrosnąć.

(odpowiedź na pozew k. 28v)

W toku postępowania powódka C. Ł. (1) uzyskała pełnoletność i na rozprawie przed Sądem oświadczyła, że popiera powództwo o podwyższenie alimentów na jej rzecz, z jakim wystąpiła w jej imieniu matka w czasie, kiedy była ona jeszcze małoletnia.

Domagała się podwyższenia alimentów od pozwanego ojca do kwot, jakie wskazała wcześniej jej matka w pozwie działając w jej imieniu. Następnie udzieliła pełnomocnictwo - do akt sprawy swojej matce – C. Ł. (2) do reprezentowania jej przed sądami powszechnymi w przedmiotowej sprawie.

Sąd ustalił, co następuje:

Ostatnia podwyżka alimentów miała miejsce w sprawie III RC 2/21 tut. Sądu. Wyrokiem wydanym w tej sprawie dnia 13 kwietnia 2021r. Sąd Rejonowy w Brodnicy podwyższył rentę alimentacyjną należną od pozwanego C. Ł. (4) na rzecz małoletniego powoda H. Ł. (2) z kwoty po 600 zł miesięcznie do kwoty po 700 zł miesięcznie oraz na rzecz C. Ł. (1) z kwoty po 600 zł miesięcznie na kwotę po 800 zł miesięcznie – i to w miejsce alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 17 grudnia 2018r. w sprawie III RC 179/18.

W czasie ostatniego ustalenia alimentów na dzień 13 kwietnia 2021r. sytuacja stron przedstawiała się następująco :

C. Ł. (2) miała 45 lat. Nie pracowała zawodowo. Mieszkała z małoletnimi dziećmi H. i C.. Ojciec C. Ł. (2) utrzymywał mieszkanie ona natomiast płaciła za bieżące rachunki jak prąd, woda, telekomunikacja w kwocie 400zł miesięcznie. Otrzymywała miesięcznie: rentę w kwocie 780zł (netto), świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 1971zł, świadczenie wychowawcze w łącznej kwocie na dzieci 1000zł. W okresie od 1 lipca 2020r. do 31 grudnia 2020r.otrzymała zasiłek rodzinny w kwocie 1488zł, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie 660zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 200zł i zasiłek pielęgnacyjny 1295zł – co stanowiło kwotę łączną 3643,04zł co miesięcznie wynosiło 607.17zł. Otrzymała również świadczenie 600zł z tytułu dobry start w okresie od 1 lipca 20201r. do 31 grudnia 2020r. Małoletnia C. Ł. (1) posiadała orzeczenie o niepełnosprawności. Cały czas była pod opieką specjalisty psychiatry. Co dwa tygodnie matka dziecka jeździła z dziewczynką do specjalisty. Koszt wizyty wynosił 300zł. Była również hospitalizowana w szpitalu psychiatrycznym. Małoletnia C. Ł. (1) miała ukończone 13 lat. Małoletni H. Ł. (1) miał ukończone 12 lat – był uczniem szkoły podstawowej. Dobrze się rozwijał.

Pozwany C. Ł. (3) w tamtym czasie miał ukończone 49 lat. Z zawodu był mechanikiem maszyn rolniczych. Na terenie Gminu (...) posiadał gospodarstwo rolne o powierzchni 9.6474 ha fizycznych tj. 8,1725 ha przeliczeniowych o rocznym dochodzie w 2019r. w wysokości 26.511,59zł B. liczne zadłużenia. Przyznał, że nie zliczył „ile jest tych długów”. Utrzymywał się z gospodarstwa i uprawiał głównie ziemniaki. 13 stycznia 2021r. został wydany nakaz zapłaty przeciwko pozwanemu nakazujący mu zapłatę kwoty 13597,50 zł na rzecz (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Grupa (...) z siedzibą w W.. 20 stycznia 2021r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Golubiu Dobrzyniu zawiadomił pozwanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z wniosku wierzyciela (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na kwotę główną 38937,40zł, odsetki 6882zł. Pozwany został też wezwany do zapłaty kwoty (...).39zł przez (...) Bank SA.

Dowód: (akta sprawy III RC 2/21 Sądu Rejonowego w Brodnicy w tym pozew i odpowiedź na pozew, wyrok i uzasadnienie orzeczenia).

Aktualnie sytuacja stron przedstawia się następująco

C. Ł. (2) ma 49 lat i z zawodu jest technikiem bankowości, na dzień dzisiejszy nie pracuje zawodowo. Nadal mieszka wraz z tatą oraz dziećmi: H. i C.. Odnośnie swojej sytuacji finansowej wskazała. ,,Przywrócono mi rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w kwocie 1212 zł netto. Na H. mam 800 plus, C. się kończyło. C. ma zasądzone 800 zł alimentów i płaci to fundusz alimentacyjny od około pół roku. Domagam się podwyżki o 400 zł. Najwięcej kosztów generują szpitale, lekarze C. i dojazdy do tych szpitali. Wyjazd do H. to bilet w 2 strony 60 zł, C. trzeba dokupić odzieży, kosmetyków, bieliznę, jedzenie na pobyt w szpitalu, bo szpital tego nie zapewnia…” . Wskazała również, że obecnie nie może podjąć pracy ponieważ jej pomocy potrzebuje córka C..

Odnośnie małoletniego H. podała, że ma obecnie 17 lat i jest uczniem technikum logistycznego - o profilu mundurowym. Małoletni H. Ł. (1) wkrótce osiągnie pełnoletność. Jego edukacja w technikum o profilu mundurowym generuje koszty m.in. bilet miesięczny około 350 zł miesięcznie, korepetycje z matematyki około 350zł. Ma stwierdzone (...).

Pełnoletnia obecnie powódka C. Ł. (1) ma obecnie 18 lat, ma zaburzenia osobowości, leczy się prywatnie w Ł. u lek. psychiatrii dzieci i młodzieży. Jest na utrzymaniu mamy. Wskazała ,,… To co mama mówi to jest prawda. Jest lepiej ale nie jest do końca dobrze.” Powiatowy Zespół ds. Orzekania o niepełnosprawności w H. (dalej Zespół) orzeczeniem z dnia 6 października 2023r. zaliczył C. Ł. (1) do stąpania niepełnosprawności znacznego. Stwierdził, że niepełnosprawność C. istnieje od urodzenia a stopień znacznego upośledzenia istnieje od 25 września 2023r. W orzeczeniu wskazano, że C. Ł. (1) jest niezdolna do zatrudnienia. Wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej , organizacji pozarządowych bądź innych placówek. Orzeczono nadto, że wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znaczną ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W środowiska rodzina C. Ł. (2) jest wyzywana.. „że jesteśmy biedota”..

Dowód: (zeznania C. Ł. (2) k. 61-62v, zeznania C. Ł. (1) k. 62, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności k. 8)

Aktualna sytuacja pozwanego C. Ł. (3) została przedstawiona przez niego w ten sposób, że ma on obecnie 53 lata i z zawodu jest technikiem maszyn budowlanych. Mieszka wraz z matką. Uzasadniając swoje stanowisko o oddalenie powództwa w tej sprawie wskazał m.in.: „Nie wszystkie zajęcia komornicze, pokazałem, ale samych zajęć komorniczych mam przeszło 80 000 zł. Zawarłem ugodę z firmą, która przejęła moje długi. Nie jestem w stanie płacić alimentów i nie płacę ich od wiosny. Póki co mi rośnie dług w funduszu jakieś niespełna 10 tyś zł ”…. Pozwany prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni około 9,67 ha. Wskazał również, że chorował na przewlekłą kamicę nerkową i w tym czasie gospodarstwa doglądał brat. Odnośnie swojej sytuacji finansowej wskazał również ,, W tej chwili do hektara dopłacają kilkaset złotych, ale to do końca jest nieustalone. Dopłaty będą wypłacane do połowy października. Agencja dopłaca 2 razy w roku - zaliczkę i resztę…”. W okresach od 11 listopada 2023r. do 4 maja 2024r. i i od 3 grudnia 20204r do 1 stycznia 2925r. C. Ł. (3) pobierał zasiłek chorobowy odpowiednio w kwotach 3520,00 zł i 600zł. Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. w sprawie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej w latrach 2023 – 2027 przyznano C. Ł. (3): podstawowe wsparcie dochodów - 2024r. w wysokości 4672,54 zł, płatność redystrybucyjną 2024r. w wysokości 1632,20zł, stosowanie płynnych nawozów naturalnych .. 2024r. w koce (...),45, prowadzenie produkcji roślinnej – 2024r. w wysokości 5732,44zł, oraz decyzją tej samej Agencji przyznano mu za rok 2024r. kwotę 1730,93zł z tytułu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami

(dowód: zeznania pozwanego C. Ł. (3) k. 62v, Decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. k. 44 – 50, 56 – 60, - wydruków dotyczących zapisów w rejestrze sprzedaży gospodarstwa rolnego pozwanego k. 51 - 54,

- informacji z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka (...) w (...) o wypłacie zasiłków chorobowych C. Ł. (3) k. 55 )

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie:

- zeznań C. Ł. (2) k. 61-62v,

- zeznań C. Ł. (3) k. 62v,

- zeznań C. Ł. (1) k.6,

- orzeczenia o stopniu niepełnosprawności k. 8,

- karty informacyjnej leczenia szpitalnego C. Ł. (1) k. 38 – 41,

- Informacji o zadłużeniach pozwanego k. 38 – 42,

- Decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. k. 44 – 50, 56 – 60,

- wydruków dotyczących zapisów w rejestrze sprzedaży gospodarstwa rolnego pozwanego k. 51 - 54,

- informacji z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka (...) w (...) o wypłacie zasiłków chorobowych C. Ł. (3) k. 55

- akt sprawy tut. Sądu RC 2/21

C. Ł. (2) szczerze, obiektywnie nakreśliła sytuację osobistą, zdrowotną, środowiskową i edukacyjną małoletniego powoda H. Ł. (1) oraz pełnoletniej już powódki C. Ł. (1) i ich codzienne potrzeby. Mając na uwadze szczególną sytuację procesową pełnomocnika C. Ł. (1) jej zeznania jako przedstawiciela ustawowego H. Ł. (1) sąd potraktował jako zeznania świadka w sytuacji do pełnoletniej powódki

W ocenie Sądu nie ukrywała jakim faktycznie dochodem dysponuje i jako ma możliwości finansowych. Powódka C. Ł. (2) jest osobą bardzo chorą ma problemy psychiczne i leczy się m.in. w szpitalach dla nerwowo i psychiczne chorych. Wymaga codziennej opieki, którą sprawuje jej matka. Na dzień dzisiejszy nie ma możliwości podjęcia pracy. W sytuacji takiego stanu zdrowa C. Ł. (1) oczywistym jest, że C. Ł. (2) nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej i poprzestaje na otrzymywanej w kwocie 1212zł netto rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Małoletni H. Ł. (1) wkrótce osiągnie pełnoletność. Jego edukacja generuje koszty jak m.in. bilet miesięczny około 350 zł miesięcznie, korepetycje z matematyki około 350zł

Pozwany z zawodu jest mechanikiem maszyn rolniczych, posiada również gospodarstwo rolne. Doświadczenie życiowe, zawodowe uczy, że mechanik maszyn rolniczych jest to bardzo poszukiwana profesja i przy odpowiedniej aktywności pozwany może zarobić i to legalnie dodatkowe środki pienienie. Sąd podzielił częściowo stanowisko pozwanego, że jego możliwości finansowe nie pozwalają pokrywać kosztów utrzymania dzieci w kwocie dochodzonej pozwem. Samego wzrostu kosztów utrzymania powodów pozwany nie kwestionował. Sąd nie podzielił stanowiska pozwanego, że z racji długów które posiada nie może płacić alimentów. C. Ł. (3) wyłącznie akcentował, że ma wobec różnych instytucji długi, gospodarstwo nie przynosi dochodów (co było w ocenie sadu ogólnikowym stwierdzeniem). Z tego też tytułu zaprzestał też płacić alimenty w ogóle nie intersując się co w związku z tym mają zrobić jego dzieci.

Prawdziwości dokumentów żadna ze stron nie kwestionowała i Sąd również dał im wiarę

Orzeczeniem i ustaleniami w sprawie III RC 2/21 Sąd był związany.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 kro rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Przepis art. 135 § 1 kro stanowi, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. W myśl paragrafu 2 tego artykułu wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. Zgodnie z przepisem art. 138 kro w razie zmiany stosunków można żądać zmiany umowy bądź orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego.

Natomiast zakres potrzeb dziecka, które powinny być przez rodziców zaspokajane, wyznacza treść art. 96 kro., według którego rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka. W myśl tej dyrektywy wyrażonej w uchwale SN z dnia 16.12.1987r. (III CZP 91/86) rodzice w zależności od swych możliwości są obowiązani zapewnić dziecku środki do zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych (wyżywienia, mieszkania, odzieży, higieny osobistej, leczenia w razie choroby), jak i duchowych (kulturalnych), a także środki wychowania (kształcenia ogólnego, zawodowego).

Bezsporne było, że główny ciężar wychowania, utrzymania H. Ł. (1) spoczywał i nadal spoczywa na jego matce. Całkowity ciężar opieki nad pełnoletnią powódką C. Ł. (1) spoczywa na jej matce. Sąd nie znalazł podstaw, aby nie dać wiary, co do zasady wskazanym wydatkom na dzieci. Sąd nie kwestionuje tego, że matka wykonuje trud dbania o dzieci i zapewnia im w miarę swoich możliwości jak najlepszy standard życia. Od czasu ustalenia dotychczasowej wysokości alimentów do dnia wniesienia pozwu w tej sprawie minęły ponad 4 lata. Od tego czasu wzrosły koszty ich utrzymania, bowiem - okolicznością bezsporną jest, że w ostatnim czasie wzrosły również ceny towarów i usług, ponadto powodowie są dużo starsi i z tego względu ich rozwój psycho - fizyczny również generuje większe koszty utrzymania i nie trzeba specjalnych dowodów na tą okoliczność. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że zawarte w pozwie żądanie podwyższenia alimentów od pozwanego na rzecz małoletniego powoda H. Ł. (1) oraz na rzecz pełnoletniej obecnie powódki C. Ł. (1) częściowo zasługuje na uwzględnienie i pozwany jest w stanie zarobić i płacić alimenty większe o 200zł na każde dziecko.

C. Ł. (2) jest rodzicem wiodącym, samodzielnie wychowuje H. i wspomaga pełnoletnią już córkę C.. W opiece tej jest samodzielna nikt jej nie pomaga. Jest rodzicem, na którym wyłącznie leży troska o rozwój psycho- fizyczny powodów ich zdrowie i codzienne ich utrzymanie. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu od ostatniego orzeczenia alimentów usprawiedliwione potrzeby powodów nie są w wystarczającym stopniu zaspokojone przez jej ojca. W ocenie Sądu pozwany ma większe możliwości zarobkowe niż tylko, które wynikały z jego zajętego stanowiska. Tak, więc - w ocenie Sądu - pozwany faktycznie ma możliwości zarobkowe, aby łożyć na dzieci na dzień dzisiejszy alimenty większe o łączną kwotę 400 zł.

Obowiązkiem pozwanego jako ojca jest wspieranie swoich dzieci w kosztach ich utrzymania w rozwoju psycho – fizycznym. Sąd przyjął, że pozyskanie przez pozwanego tych środków na alimenty na dzieci stanowi niezbędne minimum, którego można od niego wymagać, tym bardziej, że nie interesuje się dziećmi. Zaległości komornicze (m.in. z tytułu niepłacenia alimentów) na które powoływał się nie mogą mieć wpływu na koszty bieżącego utrzymania dzieci.

Reasumując - ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z przeprowadzonego postępowania dowodowego, na które wskazano wyżej, skłoniła Sąd do rozstrzygnięć znajdujących odzwierciedlenie w wyroku. I tak na mocy cytowanych przepisów Sąd w punkcie 1) i 2) wyroku podwyższył renty alimentacyjne na rzecz powodów i a contrario oddalił w pozostałym zakresie. Sąd zwolnił pozwanego od uiszczenia opłaty sądowej w myśli art. 102 kpc. O rygorze natychmiastowej wykonalności orzeczono w punkcie 6) wyroku - po myśli art. 333 § 1 pkt 1 kpc.

Na oryginale właściwe podpisy

Za zgodność

Kierownik sekretariatu

III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich

mgr V. U.