Pełny tekst orzeczenia

UZASADNIENIE

pkt I wyroku z dnia 24 marca 2026 roku

Powód E. Z. pozwem z dnia 5 września (...) roku wniósł o zasądzenie od pozwanej A. Z., swojej m., alimentów w kwocie po 1200 zł miesięcznie, płatnych do dnia 10. każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat.

Jednocześnie wniósł o udzielenie zabezpieczenia na czas trwania procesu poprzez zobowiązanie A. Z. do uiszczania na rzecz powoda alimentów w kwocie po 1200 złotych miesięcznie, począwszy od dnia 20 lipca (...) roku, płatnych do dnia 10. każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat.

W uzasadnieniu pozwu i wniosku o udzielenie zabezpieczenia wskazał, że ma (...) lat. Pozwana jest jego matką. Jego ojciec nie żyje. W czerwcu (...) roku, na żądanie pozwanej, wyprowadził się z domu rodzinnego, w którym mieszkał z matką i swoją siostrą bliźniaczką L. Z.. Pozwana zachowywała się wobec niego negatywnie. Krzyczała, wyzywała, używała słów wulgarnych. Miała do niego pretensje o wszystko. Obwiniała go o wszystko. Nie robiła żadnych zakupów do lodówki. Nie przygotowywała posiłków. Nie wyprawiła jemu i jego siostrze świąt. Powód obecnie mieszka u wujka i żony wujka - L. E.. Pozwana nie interesuje się sytuacją powoda i nie przekazuje mu żadnych pieniędzy na jego utrzymanie.

Powód zaznaczył, że jest uczniem klasy IV maturalnej w Liceum Zakładu (...) w X.. Trenuje intensywnie p. n.. Jest członkiem i czołowym zawodnikiem klubu sportowego (...), co wiąże się z częstymi treningami, wyjazdami na mecze, zakupem obuwia i odzieży sportowej.

Powód wskazał, że ma przyznaną rentę rodzinną po ojcu w wysokości 850 zł miesięcznie. W wakacje dorabiał, pracując w ośrodku wypoczynkowym. Teraz jest to niemożliwe. Musi skupić się na nauce, aby zdać maturę. Ma duże problemy z matematyki i będą mu potrzebne korepetycje z tego przedmiotu. W ocenie powoda jego miesięczny koszt utrzymania wynosi około 2300 zł.

Odnośnie sytuacji pozwanej podniósł, że ukończyła studia na kierunku prawo. Pracuje w firmie (...).pl w X.. Oprócz powoda ma na utrzymaniu jego siostrę bliźniaczkę, która również otrzymuje rentę rodzinną po zmarłym ojcu w wysokości 850 zł miesięcznie. Obie mieszkają w domu jednorodzinnym, który w 4/6 stanowi własność pozwanej, a po 1/6 udziału powoda i jego siostry z tytułu spadkobrania po ich ojcu.

W odpowiedzi na pozew pozwana A. Z. wniosła o oddalenie powództwa ponad kwotę po 500 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwana przyznała, że powód jest jej synem, a ojciec powoda nie żyje. Wskazała jednak, że nie jest prawdą, aby zmusiła powoda do wyprowadzenia się z domu rodzinnego. Podniosła, że powód opuścił miejsce zamieszkania dobrowolnie, albowiem nie akceptował zasad obowiązujących w domu i nie chciał podporządkować się ustalonym regułom dotyczącym m.in. powrotów do domu, nauki oraz udziału w obowiązkach domowych.

Pozwana wskazała, że zachowanie powoda uległo zmianie na przestrzeni ostatniego roku. Według jej twierdzeń powód spożywał alkohol, palił papierosy oraz marihuanę, obstawiał mecze i unikał obowiązków domowych. Podnosiła również, że miał problemy z nauką i frekwencją szkolną, a jego zaangażowanie w życie rodzinne było niewielkie. W ocenie pozwanej powód koncentrował się głównie na własnych potrzebach, ignorując sytuację rodziny oraz jej starania związane z utrzymaniem domu po śmierci ojca dzieci.

Pozwana zaprzeczyła także twierdzeniom powoda dotyczącym braku zapewnienia mu środków utrzymania. Wskazała, że dzieci miały zapewnione wyżywienie, a ona regularnie przekazywała powodowi kieszonkowe i środki na bieżące potrzeby. Podniosła ponadto, że powód osiągał własne dochody z pracy sezonowej w Barze (...) w U., gdzie zarabiał ok. 5000 zł miesięcznie oraz otrzymywał świadczenia w wysokości od 200 do 400 zł, związane z grą w klubie sportowym KS A., a także rentę w wysokości 850 zł miesięcznie.

Odnosząc się do wysokości dochodzonych alimentów pozwana zakwestionowała wskazane przez powoda koszty utrzymania jako zawyżone i nieudowodnione. W jej ocenie rzeczywiste, usprawiedliwione potrzeby powoda wynoszą około 1500 zł miesięcznie. Wskazała również, że powód nie ponosi kosztów treningów sportowych, otrzymuje odzież sportową od klubu, a część wydatków szkolnych jest ograniczona z uwagi na korzystanie z używanych podręczników.

Pozwana podała, że jest zatrudniona w firmie (...).PL w X. jako specjalista ds. administracyjnych i z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenie w wysokości (...) zł miesięcznie. Wskazała, że ponosi wszystkie koszty utrzymania i zamieszkuje w domu o powierzchni około 100 m ², który sama musi utrzymać. Pozwana żywi się wspólnie z córką i ponosi koszty zakupu garderoby, kosmetyków i środków czystości. Nie posiada żadnych oszczędności oraz środków finansowych, ani też żadnego majątku poza majątkiem – domem, stanowiącym współwłasność z powodem i jego siostrą.

Pozwana wykazała koszty związane z utrzymaniem domu i bieżącym funkcjonowaniem gospodarstwa, na które składają się:

⚫

prąd – 4500 zł rocznie (fotowoltaika + pompa ciepła) – 375 zł miesięcznie;

⚫

woda + ścieki – 100 zł miesięcznie;

⚫

śmieci – 102 zł miesięcznie;

⚫

środki czystości, chemia, kosmetyki – ok. 400 zł miesięcznie;

⚫

telefony + Internet – 150 zł miesięcznie;

⚫

(...) – 50 zł miesięcznie;

⚫

wyżywienie 2 osób – ok. 1 500 zł miesięcznie;

⚫

odzież – ok. 300 zł miesięcznie;

⚫

koszty dojazdu do pracy – 300 zł miesięcznie;

⚫

leczenie pozwanej – 300 zł na 3 miesiące;

⚫

ubezpieczenie domu – 615 zł rocznie;

⚫

ubezpieczenie samochodu – 521 zł rocznie;

⚫

naprawy samochodu – 1000 zł rocznie;

⚫

podatek od nieruchomości – 474 zł rocznie;

⚫

ubezpieczenie dzieci – 171 zł rocznie;

⚫

szkoła córki – kurs z matematyki do matury – 600 zł jednorazowo

Reasumując zaznaczyła, że jest świadoma ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego wobec powoda, jednakże jej możliwości zarobkowe i uzasadnione potrzeby powoda, a także uzależnienia, nie uzasadniają uwzględnienia powództwa w zakresie żądanym przez powoda.

Sąd ustalił, co następuje:

E. Z. ma (...). Jest synem A. Z.. Jego ojciec zmarł (...)

( dowód: odpis skrócony aktu urodzenia k. 5)

E. Z. ma siostrę bliźniaczkę – L. Z.. Jest kawalerem. Uczy się w IV klasie Liceum Ogólnokształcącego przy Zakładzie (...) w E.. Zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego. Jako przedmiot dodatkowy wybrał (...) rozszerzoną. Po ukończeniu szkoły planuje podjęcie służby wojskowej oraz dalszą naukę. Nie korzysta z korepetycji.

E. Z. interesuje się (...) i jest zawodnikiem klubu sportowego KS (...) X.. W związku z grą w klubie otrzymuje nieregularne świadczenia pieniężne związane z udziałem w meczach w wysokości około 300 – 400 zł. Za pomoc przy treningach młodszych zawodników otrzymuje około 200 – 300 zł. Świadczenia te nie mają charakteru stałego wynagrodzenia.

Otrzymuje również od klubu incydentalne wsparcie finansowe ze środków prywatnych przeznaczone na żywność i odzież.

Klub zapewnia mu strój sportowy, jednakże E. Z. samodzielnie kupuje buty korki, ochraniacze i skarpety sportowe. Buty korki kupuje co około pół roku, a ich koszt wynosi około 500 – 600 zł.

E. Z. pobiera rentę rodzinną po zmarłym ojcu w wysokości około 850 zł miesięcznie. W okresie wakacyjnym pracował sezonowo w barze w U., osiągając dochód w łącznej wysokości około 8000 zł.

E. Z. zakupił samochód marki K. (...), rok produkcji 2008, za kwotę około 7200 zł. Część środków na zakup samochodu pochodziła od członków rodziny.

E. Z. posiada również udział wynoszący 1/6 część we współwłasności nieruchomości, w której zamieszkuje A. Z. wraz z jego siostrą – L. Z..

Od końca maja (...) roku E. Z. mieszka u wujostwa – P. i L. E., z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Na swoje utrzymanie przekazuje im kwotę 1000 zł miesięcznie, otrzymywaną od pozwanej tytułem zabezpieczenia alimentów. Pozostałymi środkami finansowymi dysponuje samodzielnie. Ponosi wydatki związane z zakupem odzieży, obuwia, oraz wyposażenia sportowego. Za telefon płaci kwotę 50 zł miesięcznie.

W gospodarstwie domowym prowadzonym przez P. i L. E. ponoszone są koszty gazu w wysokości od około 100 do 150 zł miesięcznie, energii elektrycznej w wysokości 300 zł miesięcznie, telewizji i Internetu w wysokości 130 zł miesięcznie, opłat od spółdzielni mieszkaniowej w wysokości 800 zł miesięcznie oraz rat kredytu mieszkaniowego w wysokości około 900 zł miesięcznie. E. Z. pomaga wujostwu w opiece nad dziećmi oraz w bieżących obowiązkach domowych, takich jak odkurzanie, zmywanie. Przestrzega zasad panujących w domu, nie sprawia żadnych problemów wychowawczych. Nie spożywa alkoholu. Systematycznie uczęszcza do szkoły.

Między E. Z. a jego matką od dłuższego czasu występuje konflikt rodzinny dotyczący funkcjonowania E. Z. w domu oraz wzajemnych relacji stron. Od maja (...) roku E. Z. nie zamieszkuje wspólnie z matką. Strony nie utrzymują ze sobą kontaktu.

A. Z. ma 45 lat. Jest wdową i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką L. Z.. Nie jest z nikim związana. Pracuje w firmie (...).pl w X. jako specjalista do spraw administracyjnych.

Od stycznia 2026 roku osiąga wynagrodzenie w wysokości około 4600 zł netto miesięcznie. Otrzymuje również świadczenie świąteczne w wysokości około 1000 zł raz w roku. Nie posiada innych źródeł dochodu.

A. Z. jest współwłaścicielką nieruchomości, w której zamieszkuje oraz właścicielką samochodu marki L. (...), rok produkcji 2005. X. oszczędności w wysokości około 20 000 zł.

A. Z. cierpi na depresję, nadciśnienie oraz anemię. Pozostaje pod opieką psychiatry. Wizyty psychiatryczne odbywa prywatnie co około dwa miesiące, a koszt jednej wizyty wynosi około 250 zł. Koszt leków psychiatrycznych wynosi około 100 zł miesięcznie. Dodatkowo ponosi koszt leków na nadciśnienie oraz anemię w wysokości około 100 zł miesięcznie.

Ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego związane z opłatami za wywóz odpadów w wysokości około 68 zł miesięcznie, opłatami za wodę w wysokości około 80 zł miesięcznie, opłatami za energię elektryczną i ogrzewanie w wysokości około 400 zł miesięcznie, zakupem żywności dla dwóch osób w wysokości około 1500 zł miesięcznie, zakupem środków czystości i chemii gospodarczej w wysokości około 400 zł miesięcznie, zakupem odzieży w wysokości około 300 zł miesięcznie.

Ponosi również koszty napraw samochodu, w tym naprawy w grudniu (...) roku za kwotę około 2000 zł, wymianą akumulatora za kwotę około 500 zł oraz naprawą w styczniu 2026 roku za kwotę około 200 zł. W marcu 2026 roku, poniosła również koszt wymiany zaworu przy wodomierzu w wysokości 466 zł.

Postanowieniem z dnia 26 września (...) roku udzielono powodowi zabezpieczenia poprzez zobowiązanie pozwanej do uiszczania na rzecz powoda alimentów w kwocie po 1000 zł miesięcznie. A. Z. realizuje obowiązek wynikający z zabezpieczenia.

( dowody: zaświadczenie ze szkoły k. 6; pismo z klubu (...) z dnia 3 września (...) roku k. 7; potwierdzenia płatności k. 8 – 11, k. 42, k. 49, k. 53 - 62; polisa k. 41; certyfikat k. 43 – 44, decyzja k. 46; faktury k. 47 – 52; zdjęcia k. 63 – 80, k. 171; opinia o uczniu k. 111; kartoteka ucznia k. 112 – 113; twierdzenia powoda E. Z. [00:04:52 – 00:15:09, 00:29:29 – 00:29:57, 01:50:16 – 02:00:05] e-protokół z dnia 8 grudnia (...) roku k. 134 – 137; twierdzenia pozwanej A. Z. [00:15:09 – 00:29:29] e-protokół z dnia 8 grudnia (...) roku k. 134v; zeznania świadka L. E. [00:34:57 – 01:19:57] e-protokół z dnia 8 grudnia (...) roku k. 135 – 136; zeznania świadka L. Z. [01:19:57 – 01:50:16] e-protokół z dnia 8 grudnia (...) roku k. 136 – 137; odpowiedź z klubu (...) k. 152; wydruk korespondencji k. 166; wykazy ocen k. 167 – 170; zeznania świadka P. E. [00:05:06 – 00:35:28] e-protokół z dnia 12 marca 2026 roku k. 172 – 173; zeznania powoda E. Z. [00:36:26 – 01:03:04] e-protokół z dnia 12 marca 2026 roku k. 173 – 174; zeznania pozwanej A. Z. [01:03:48 – 01:38:32] e-protokół z dnia 12 marca 2026 roku k. 174 – 175)

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań stron i świadków L. E., L. Z. i P. E. w zakresie wyżej opisanym.

Sąd oparł się na zeznaniach stron oraz świadków w zakresie dotyczącym sytuacji osobistej i majątkowej stron, miejsca zamieszkania powoda, źródeł jego utrzymania, edukacji, aktywności sportowej oraz ponoszonych kosztów utrzymania. Zeznania te w powyższym zakresie były co do zasady spójne i znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym.

Z ostrożnością należało natomiast podejść do tej części zeznań stron i świadków, która dotyczyła wzajemnych relacji rodzinnych oraz przyczyn konfliktu pomiędzy stronami, albowiem relacje w tym zakresie były subiektywne i nacechowane silnymi emocjami.

Sąd uwzględnił również dokumenty przedłożone przez strony, przy czym dokumenty dotyczące ponoszonych wydatków zostały uwzględnione jedynie pomocniczo, albowiem stanowiły dokumenty prywatne przedłożone przez strony i nie było możliwości pełnej weryfikacji wynikających z nich okoliczności.

Sąd uwzględnił także odpowiedź Klubu S. (...) z dnia 20 stycznia 2026 roku, sporządzoną na zobowiązanie Sądu, z której wynikało, że powód nie otrzymywał stałego wynagrodzenia z tytułu członkostwa w klubie ani pełnienia funkcji pomocnika trenera, a udzielane mu wsparcie finansowe miało charakter incydentalny.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 133 § 1 kro rodzice zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dzieci, które nie są jeszcze w stanie utrzymywać się samodzielnie. Zatem od chwili urodzenia zobowiązani są do dostarczania dzieciom środków utrzymania i wychowania.

Z przepisu powyższego wynika, że rodzice mogą być zwolnieni od świadczeń alimentacyjnych w stosunku do dziecka tylko wtedy, gdy dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie i nie pozostaje w niedostatku lub posiada własny majątek, a dochody z tego majątku wystarczają na całkowite pokrycie jego kosztów utrzymania lub wychowania. We wszystkich innych wypadkach na rodzicach ciąży stanowczy obowiązek utrzymania dziecka, ograniczony tylko ich możliwościami zarobkowymi i majątkowymi.

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 kro).

Przez usprawiedliwione potrzeby uprawnionego rozumie się takie potrzeby, których zaspokojenie zapewni mu, odpowiednio do wieku i uzdolnień, prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy. Rodzice są obowiązani zapewnić dziecku środki do zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych (wyżywienia, mieszkania, odzieży, higieny osobistej, leczenia w razie choroby), jak i duchowych i kulturalnych, także środki wychowania i kształcenia według zdolności, dostarczania rozrywek i wypoczynku.

Przez możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego należy rozumieć nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane, lecz także zarobki i dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych.

W realiach niniejszej sprawy zachodziły podstawy do zasądzenia od pozwanej na rzecz powoda alimentów w kwocie po 1000 złotych miesięcznie.

Bezspornym pozostawało, że powód jest synem pozwanej oraz że nadal kontynuuje naukę w(...) (...) Zawodowego w E.. Powód przygotowuje się do egzaminu maturalnego, nie posiada wyuczonego zawodu ani stałego zatrudnienia, a tym samym nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Sam fakt osiągnięcia przez niego pełnoletności nie powoduje ustania obowiązku alimentacyjnego rodzica, skoro powód nadal się uczy i pozostaje na etapie przygotowania do samodzielnego funkcjonowania.

Sąd miał przy tym na uwadze, że powód posiada własne źródła dochodu, bowiem otrzymuje rentę rodzinną po zmarłym ojcu w wysokości 850 zł miesięcznie. Dodatkowo w okresie wakacyjnym, wykonywał pracę sezonową, osiągając dochód w łącznej wysokości około 8000 zł. Uzyskiwał również środki związane z aktywnością sportową oraz pomocą przy treningach młodszych zawodników w Klubie Sportowym (...). Dochody te nie miały jednak charakteru stałego ani regularnego źródła utrzymania.

Z odpowiedzi D. A. X. z dnia 20 stycznia 2026 roku, sporządzonej na zobowiązanie Sądu, wynikało bowiem, że powód nie otrzymywał stałego wynagrodzenia ani za członkostwo w klubie, ani za pełnienie funkcji pomocnika trenera, natomiast udzielane mu wsparcie finansowe miało charakter incydentalny.

W ocenie Sądu okoliczności te nie dawały podstaw do uznania, że powód osiągnął już samodzielność finansową. Powód nadal pozostaje osobą uczącą się, zaś osiągane przez niego dochody nie pozwalają na samodzielne pokrywanie wszystkich kosztów utrzymania. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że powód obecnie nie zamieszkuje z pozwaną, lecz prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z wujostwem i uczestniczy w kosztach swojego utrzymania poprzez przekazywanie im środków otrzymywanych od pozwanej tytułem alimentów.

Uwzględnienia wymagały również usprawiedliwione potrzeby powoda, obejmujące koszty wyżywienia, odzieży, środków higieny, edukacji oraz bieżącego funkcjonowania. Powód regularnie trenuje p. n., co wiąże się z dodatkowymi wydatkami związanymi z zakupem butów korków oraz pozostałego wyposażenia sportowego. Sam fakt, że klub zapewnia powodowi część wyposażenia sportowego, nie eliminuje wszystkich kosztów związanych z uprawianiem sportu.

Na marginesie należy pochwalić postawę powoda, że dodatkowo zarobkuje w okresie wakacyjnym, który powinien służyć do wypoczynku oraz że ma pasję w postaci piłki nożnej. Łączy naukę z uprawianiem sportu, w tym treningami własnymi i trenowaniem młodszych kolegów oraz meczami. Biorąc pod uwagę starania powoda, Sąd uznał zakup samochodu za uzasadniony i ułatwiający powodowi codzienne funkcjonowanie, w tym realizowanie swojej pasji.

Rozstrzygając sprawę Sąd wziął również pod uwagę sytuację majątkową i zarobkową pozwanej. Pozwana osiąga stały dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości około 4600 zł netto miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką L. Z. i ponosi związane z tym koszty utrzymania nieruchomości, opłat eksploatacyjnych, żywności, leczenia oraz bieżącego funkcjonowania gospodarstwa domowego. Pozwana cierpi ponadto na depresję, nadciśnienie oraz anemię, co wiąże się z koniecznością ponoszenia stałych kosztów leczenia.

Powyższe okoliczności nie prowadziły jednak do wniosku, że możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanej nie pozwalają na dalsze realizowanie obowiązku alimentacyjnego wobec powoda w dotychczasowej wysokości. Pozwana może dodatkowo zarobkować. Sąd wziął tu pod uwagę, że powód, oprócz nauki w systemie dziennym, pracował w wakacje oraz dorabia prowadząc treningi i rozgrywając mecze.

Istotne znaczenie miało również to, że pozwana wykonywała obowiązek alimentacyjny wynikający z postanowienia z dnia 26 września (...) roku o zabezpieczeniu alimentów poprzez uiszczanie na rzecz powoda kwoty po 1000 zł miesięcznie, zaś zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał, aby kwota ta była niewspółmierna do usprawiedliwionych potrzeb powoda albo nadmiernie przekraczała możliwości finansowe pozwanej.

Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, Sąd uznał, że alimenty w kwocie po 1000 złotych miesięcznie odpowiadają zarówno usprawiedliwionym potrzebom powoda, jak i możliwościom majątkowym oraz zarobkowym pozwanej, wobec czego zasądził alimenty w powyżej kwocie od dnia 5 września (...) roku, tj. od dnia wniesienia pozwu do Sądu Rejonowego w Piszu.

sędzia Katarzyna Zielińska