Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II K 36/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 maja 2026 r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Olejarczyk

Protokolant: st. sekr. sądowy Ewelina Kazberuk

Prokurator nieobecny - zawiadomiony

po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 r.

sprawy E. Z.

s. F. i K. z domu U.

ur. (...) w D.

oskarżonego o to, że:

W okresie od 11 stycznia 2024r. do dnia 15 września 2024r. w S. uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletnich dzieci A. i H. Z., określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Kętrzynie z dnia 30 marca 2016r. sygn. akt III RC 343/15, gdzie łączna wysokość powstałych na wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych,

tj. o czyn z art. 209 § 1 kk

I.  oskarżonego E. Z. uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to z mocy art. 209 § 1 kk skazuje, zaś na podstawie art. 209 § 1 kk w zw. z art. 34 § 1a pkt 1 kk i art. 35 § 1 kk wymierza mu karę 8 (ośmiu) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze po 30 (trzydzieści) godzin miesięcznie;

II.  na podstawie art. 63 § 1 kk na poczet orzeczonej wobec oskarżonego kary ograniczenia wolności zalicza okres zatrzymania w dniu 06.02.2026r. od godz. 10:50 do godz. 12:46, co równoważne jest 2 (dwóm) dniom kary ograniczenia wolności i w tym zakresie karę uznaje za wykonaną;

III.  na podstawie art. 34 § 3 kk w zw. z art. 72 § 1 pkt 3 kk zobowiązuje oskarżonego do wykonywania ciążącego obowiązku łożenia na utrzymanie małoletnich dzieci A. i H. Z. reprezentowanych przez matkę M. R.;

IV.  na podstawie art. 624 § 1 kpk zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w całości.

UZASADNIENIE

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 36/26

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1.  USTALENIE FAKTÓW

1.1.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1

E. Z.

W okresie od 11 stycznia 2024r. do 15 września 2024r. w S. uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego na rzecz dzieci A. i H. Z., określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Kętrzynie z dnia 30 marca 2016r. sygn. akt III RC 343/15, gdzie łączna wysokość powstałych na wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych, to jest o czyn z art. 209§1 kk.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

1.2.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

2.  OCena DOWOdów

2.1.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

3.1.  ☒Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

I

E. Z.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Przepis art. 209§1 kk stanowi, iż karze podlega, kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące. Przedmiotem ochrony są rodzina i instytucja opieki; chodzi o zabezpieczenie materialnych podstaw egzystencji dla osób najbliższych sprawcy oraz tych, których prawa w tym zakresie wynikają z orzeczenia sądowego lub ustawy (Szewczyk (w:) Zoll II, s. 902; por. też postanowienie SN z dnia 20 kwietnia 2001 r., V KKN 47/01, OSP 2002, z. 3, poz. 43, z glosą Wąska, tamże).

SN w uchwale z dnia 9 czerwca 1976 r., VI KZP 13/75, OSNKW 1976, nr 7-8, poz. 86 wskazał, że uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentacji zachodzi wtedy, gdy zobowiązany, mając obiektywną możliwość wykonania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli. Podobny pogląd wyraził SN w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 1996 r., II KRN 204/96, Prok. i Pr.-wkł. 1996, Nr 11, poz. 4, wskazując, że "w pojęciu " uchyla się" mieści się negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do wykonania nałożonego na nią obowiązku, który sprawia, że mimo obiektywnej możliwości jego wykonania, sprawca tego obowiązku nie wypełnia, gdyż wypełnić nie chce lub też zlekceważył obowiązek nałożony wyrokiem. Ten negatywny stosunek winien być wykazany stosownymi dowodami".

Ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że oskarżony E. Z. w sprawie III RC 343/15 został zobowiązany do łożenia na utrzymanie małoletnich dzieci A. i H. Z. tytułem alimentów kwot po 400 złotych miesięcznie na rzecz każdego z nich. Oskarżony jest osobą zdrową oraz stosunkowo młodą. W okresie objętym zarzutem oskarżony podejmował prace, które nie miały charakteru stałego. W okresie od 11 stycznia 2024 roku do dnia 15 września 2024 roku nie wpłacał na rzecz małoletnich kwot alimentów.

Powyższe stanowiło podstawę do przyjęcia, że oskarżony miał obiektywną możliwość wykonania obowiązku, lecz nie dopełnił go jedynie ze złej woli. Dana zła wola oskarżonego przejawiała się w lekceważącym stosunku psychicznym oskarżonego do wykonania nałożonego obowiązku, niemniej jednak w zakresie w/w stosunku psychicznego ustalono, że oskarżony nie tyle nie chciał wypełniać obowiązku, a go zlekceważył, nie podejmując stałej pracy. Zauważyć trzeba, że oskarżony podejmował próby znalezienia pracy i wywiązywania się z obowiązku. Bezpośrednio po podjęciu pracy oskarżony zaczął regulować alimenty. Do chwili obecnej oskarżony pomaga finansowo matce małoletnich. Oskarżony planuje również podjęcie pracy w firmie budowlanej w I.. Oskarżony żałuje swojego zachowania oraz chce wywiązywać się z obowiązku alimentacyjnym w pełnym jego zakresie. W ocenie Sądu zatem z materiału dowodowego nie wynika tak silnie negatywne nastawienie oskarżonego do nałożonego obowiązku alimentacyjnego, które uzasadniałoby stwierdzenie, że stopień winy oskarżonego jest na tyle duży, że wymaga on wymierzenia kary o charakterze izolacyjnym.

Analizując kwestię przyjętej podstawy prawnej, nadmienić trzeba, że celem wprowadzenia do porządku prawnego przepisu art. 209§1 kk stanowiła konieczność ochrony potrzeb egzystencjonalnych rodziny.

Konfrontując opisane powyżej rozważania teoretyczne z ustaleniami faktycznych, Sąd przyjął, że oskarżony wypełnił wszystkie znamiona przestępstwa z art. 209§1 kk.

3.2.  ☐Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

3.3.  ☐Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

3.4.  ☐Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

3.5.  ☐Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

4.  KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

E. Z.

I

I

Kara 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie.

Wymierzając karę, sąd uwzględnił, że oskarżony dopuścił się przestępstwa umyślnie i ze znajomością potencjalnych konsekwencji swojego niezgodnego z prawem zachowania, niemniej jednak Sąd dopatrzył się okoliczności, które umniejszają jego stopień winy. Przede wszystkim Sąd ustalił okoliczność, że negatywne nastawienie oskarżonego do nałożonego obowiązku nie było na tyle silne, że uzasadniałoby wymierzenie kary o charakterze izolacyjnym.
W zakresie stosunku psychicznego oskarżonego ustalono, że oskarżony nie tyle nie chciał wypełniać obowiązku alimentacyjnego, a go zlekceważył i nie podjął odpowiednich działań mających na celu znalezienie stałej pracy. Jednocześnie bezpośrednio po podjęciu pracy oskarżony zaczął regulować alimenty. Do chwili obecnej oskarżony pomaga finansowo matce małoletnich. Oskarżony planuje również podjęcie pracy w firmie budowlanej w I.. Oskarżony żałuje swojego zachowania oraz chce wywiązywać się z obowiązku alimentacyjnego w pełnym jego zakresie. W ocenie Sądu zatem z materiału dowodowego nie wynika tak silnie negatywne nastawienie oskarżonego do nałożonego obowiązku alimentacyjnego, które uzasadniałoby przyjęcie, że wina oskarżonego była na tyle duża, że uzasadniałaby wymierzenie kary o charakterze izolacyjnym.

Fakt, że oskarżony po uzyskaniu pracy zaczął płacić alimenty i do chwili obecnej pomaga finansowo dzieciom i ich matce, świadczy o tym, że podjął on działania mające na celu naprawienie wyrządzonej przez siebie szkody oraz pojednał się z pokrzywdzonymi. Powyższe uznano za okoliczności łagodzące.

Odnosząc się do okoliczności obciążających wskazać trzeba uprzednią karalność oskarżonego.

Wymierzona oskarżonemu kara jest zatem adekwatna zarówno do stopnia winy, jak i stopnia społecznej szkodliwości popełnionego czynu, jak również zrealizuje swoje cele w zakresie zapobiegawczego i wychowawczego oddziaływania na osobę oskarżonego.

Kara ta stanowić będzie dolegliwość dla oskarżonego odczuwalną, ponadto uświadomi mu nieopłacalność tego rodzaju zachowań i nieuchronność poniesienia za nie odpowiedzialności karnej.

Wymierzając karę o charakterze nieizolacyjnym,
Sąd uwzględnił ponadto fakt, że skutki ewentualnego pozbawienia wolności oskarżonego w istocie wymierzone byłyby w pokrzywdzonych, nie zaś w samego oskarżonego. Zauważyć bowiem trzeba, że cel wprowadzenia do porządku prawnego przepisu art. 209§1 kk stanowiła konieczność ochrony potrzeb egzystencjonalnych rodziny. Pozbawienie wolności sprawcy tego przestępstwa, podczas gdy oskarżony w sposób wiarygodny deklaruje chęć podjęcia pracy i łożenia na rodzinę, wydaje się nieracjonalne i mogłoby narazić uprawionych na poniesienie dodatkowej szkody.

III

I

Zobowiązanie oskarżonego do wykonywania ciążącego obowiązku łożenia na utrzymanie małoletnich dzieci A. i H. Z., reprezentowanych przez matkę M. R.:

- ma na celu wzmocnienie wychowawczego charakteru wymierzonej oskarżonemu kary ograniczenia wolności;

- orzeczenie obowiązku ma ponadto na celu zapobiegnięcie popełnieniu przez niego podobnych przestępstw w przyszłości.

5.  1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

E. Z.

II

I

zaliczenie na poczet orzeczonej kary ograniczenia wolności okresu zatrzymania oskarżonego od dnia 06.02.2026r. od godz. 10:50 do 12:46, co równoważne jest 2(dwóm) dniom kary ograniczenia wolności i w tym zakresie uznanie kary za wykonaną.

6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

IV

O kosztach sądowych orzeczono na postawie art. 624 § 1 kpk, W przedmiotowej sprawie ustalono, że z uwagi na sytuację rodzinną i finansową oskarżonego zapłata kosztów sądowych byłaby zbyt uciążliwa.

1Podpis