Pełny tekst orzeczenia

Przewodniczący:

SSO Dariusz Półtorak

Protokolant:

st.sekr.sądowy Agata Polkowska

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 135/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 17 grudnia 2025r. sygn. akt. II K 423/25

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

I

I.

S. M.

I. Oskarżony w dniu 19 grudnia 2025 roku w sprawie
II K 839/25 SR w Garwolinie został prawomocnie skazany na karę 12 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 3 lata próby za przestępstwo znęcania się nad żoną i synem. Ponadto nałożono obowiązek powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, a nad oskarżonym nadzór sprawuje kurator, który nie ma zastrzeżeń do zachowania oskarżonego, w szczególności w stosunku do członków rodziny.

II. Oskarżony po wydaniu wyroku poddał się terapii odwykowej.

Dodatkowe wyjaśnienia oskarżonego złożone na rozprawie odwoławczej.

Zaświadczenia lekarskie

155

154

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

I. Dowód z wyjaśnień oskarżonego złożonych przed Sądem Okręgowym.

II. Zaświadczenia wskazujące na fakt uczestnictwa S. M. w terapii odwykowej.

Brak jest przesłanek do odmowy dania wiary tym dowodom.

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

Treść zarzutów z apelacji obrońcy:

1.  Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., poprzez nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy, oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci:

a) Wyjaśnień oskarżonego - poprzez odmówienie wiary jego twierdzeniom, że nie prowadził pojazdu w stanie nietrzeźwości i wprawił się w ten stan dopiero po zatrzymaniu na parkingu, chociaż brak jest dowodów pozwalających na wykluczenie tych twierdzeń, a nadto przebywał na tym parkingu dłuższy czas, jak zeznała O. M. w pewnym momencie straciła go z oczu nie widziała go 3 do 5 minut i w tym czasie oskarżony mógł spożywać alkohol,

b) Zeznań świadków O. M. i U. E. - poprzez przyznanie wiary ich twierdzeniom, że oskarżony miał prowadzić pojazd w stanie nietrzeźwości, chociaż ze względu na istnienie w tamtym czasie konfliktu rodzinnego przejawiającego się prowadzeniem postępowania o znęcanie (II K 701/25) zeznania żony oskarżonego i jej koleżanki nie są obiektywne i tym samym wiarygodne, a ponadto ich oceny co do nietrzeźwości oskarżonego mają charakter subiektywny, nie przeprowadzały badania stanu trzeźwości oskarżonego, a więc ich spostrzeżenia mogą być błędne,

c) Zeznań świadka P. X. - poprzez ustalenie, że oskarżony „na widok policjanta wyszedł z pojazdu i chciał odejść, ale został zatrzymany", chociaż świadek zeznał, że „Gdy podjechaliśmy, to obecni świadkowie i kierujący byli na zewnątrz", a zatem świadek nie widział oskarżonego w pojeździe, nie mógł wiedzieć jak długo przebywał poza pojazdem, a zatem oskarżony mógł się wprawić w stan nietrzeźwości już po zatrzymaniu pojazdu,

Na wypadek nieuwzględnienia zarzutu nr 1. obrońca zarzucił zarzucam również:

2.  Rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu wyrażającą się w wymierzeniu kary trzech miesięcy pozbawienia wolności z pominięciem niektórych dyrektyw jej wymiaru i okoliczności łagodzących, w sytuacji gdy ze względu na postawę oskarżonego, jego zachowanie po popełnieniu przestępstwa oraz właściwości i warunki osobiste - wymierzenie wobec oskarżonego kary grzywny przy zastosowaniu art. 37a k.k. będzie wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów zapobiegawczych i wychowawczych kary, stanowiąc jednocześnie gwarancję, że oskarżony nie wejdzie już więcej w konflikt z prawem.

3. Rażącą niewspółmierność orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do stopnia winy oskarżonego z uwagi na jego orzeczenie w wymiarze sześciu lat, chociaż jest to wymiar rażąco surowy w okolicznościach niniejszej sprawy,

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty stanowią wyłącznie polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi i właściwą oceną dowodów dokonaną przez Sąd I instancji, nie wykazując przy tym uchybień mogących skutkować zmianą lub uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób kompletny, ujawniając całokształt okoliczności sprawy, a następnie dokonał wszechstronnej oraz zgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny zgromadzonych dowodów. Skarżący nie wykazał, aby ocena ta miała charakter dowolny, ograniczając się jedynie do przedstawienia własnej, korzystnej dla oskarżonego interpretacji materiału dowodowego.

Sąd I instancji trafnie odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie, w jakim twierdził on, że alkohol spożył dopiero po zatrzymaniu pojazdu na parkingu, gdyż:

- nie wyjaśnił on dokładnie, kiedy to po przyjeździe na parking rozpoczął spożywanie alkoholu,

- w sprzeczności z zasadami logiki stoją depozycje oskarżonego, iż przyjechał on na parking przy komendzie, tylko po to, aby spożyć tam alkohol,

- z zeznań przesłuchiwanego w sprawie P. X.-policjanta, który dokonał zatrzymania S. M. nie wynika, aby w samochodzie którym się poruszał zabezpieczono jakiś alkohol albo opakowanie po nim,

- przeprowadzone kolejne badania na zawartość alkoholu w organizmie oskarżonego wskazują na tendencję malejąco, a więc alkohol znajdował się już na etapie eliminacji, co wskazuje na wcześniejsze spożywanie alkoholu niż deklarował to w swoich wyjaśnieniach oskarżony. Stężenie alkoholu ujawnione u oskarżonego, oceniane w zestawieniu z krótkim odstępem czasu między zakończeniem jazdy a badaniem, nie dawało racjonalnych podstaw do przyjęcia wersji o spożyciu alkoholu dopiero po zatrzymaniu pojazdu.

- wyjaśnienia te pozostają w sprzeczności z pozostałym, wiarygodnym materiałem dowodowym, w szczególności z zeznaniami świadków O. M., U. E. oraz funkcjonariusza Policji P. X.. Fakt wcześniejszego - przed jazdą samochodem - spożywania alkoholu przez oskarżonego, potwierdzają wiarygodne zeznania 2 pierwszych świadków. W dniu popełnienia czynu zabronionego tj. 14 czerwca 2025r. oskarżony kilkakrotnie widziany był w sklepie, podczas robienia zakupów, gdzie ok. 12.00 i 14.00, obsługiwany był przez świadka U. E., która czuła od niego woń alkoholu i widziała, że jest pod wyraźnym wpływem alkoholu. Ponadto, żona oskarżonego kilkakrotnie potwierdziła, że jej mąż miał problemy alkoholowe, a i w dniu zdarzenia był w tzw. „ciągu alkoholowym”. Nie sposób podzielić argumentacji obrońcy, jakoby sam fakt chwilowej utraty oskarżonego z pola widzenia przez świadka O. M. stwarzał realną możliwość spożycia przez niego alkoholu dopiero po zakończeniu jazdy. Okoliczność, że świadek nie obserwowała oskarżonego przez okres kilku minut, nie stanowi dowodu spożycia alkoholu w tym czasie, lecz jedynie hipotetyczne przypuszczenie prezentowane przez skarżącego. Tymczasem ustalenia faktyczne nie mogą być oparte na domysłach korzystnych dla oskarżonego, jeśli pozostają one sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i pozostałym materiałem dowodowym.

Obrońca podnosił również, że zeznania O. M. oraz U. E. są niewiarygodne, z uwagi na pozostawanie przez nich w konflikcie z oskarżonym. Sam fakt istnienia konfliktu rodzinnego pomiędzy oskarżonym, a jego żoną nie prowadzi automatycznie do uznania jej zeznań za niewiarygodne. Ocena wiarygodności zeznań świadka nie może opierać się wyłącznie na relacjach osobistych między stronami, lecz musi uwzględniać treść zeznań, ich konsekwencję, logiczność oraz zgodność z innymi dowodami. Sąd Rejonowy prawidłowo wskazał, że relacje obu świadków były spójne, wzajemnie się uzupełniały i korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym. Widać logikę zdarzeń i racjonalność w zachowaniu żony oskarżonego, która widząc, że oskarżony porusza się za nią samochodem i zdając sobie sprawę z jego stanu nietrzeźwości, a przez to istnienia zagrożenia w ruchu drogowym jakie stwarza taka sytuacja, zawiadomiła Policję, a następnie, w celu własnego bezpieczeństwa i ułatwienia zatrzymania męża podjechała w pobliże Komendy Policji. To całkowicie bezkrytyczne i pozbawione „instynktu samozachowawczego” zachowanie oskarżonego (wynikające zapewne ze znacznego upojenia alkoholem) spowodowało, że podążając za małżonką znalazł się w pobliżu komendy, czym ułatwił swoje zatrzymanie.

Nie można także podzielić stanowiska obrońcy, że świadkowie nie mogli ocenić stanu nietrzeźwości oskarżonego, skoro nie przeprowadzali formalnego badania alkomatem. Dla stwierdzenia, że dana osoba znajduje się pod wpływem alkoholu, wystarczające są obserwowalne objawy, takie jak woń alkoholu, sposób zachowania, chwiejność chodu czy zaburzenia mowy. Ocena taka należy do zwykłych spostrzeżeń świadków i nie wymaga wiadomości specjalnych, tym bardziej, że rzeczeni świadkowie mieli do czynienia już wielokrotnie z analogicznymi sytuacjami w odniesieniu do oskarżonego.

Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego zeznań funkcjonariusza policji P. X., który nie będąc stroną konfliktu, w sposób obiektywny i wiarygodny przedstawił okoliczności interwencji. Trzeba zwrócić uwagę, iż skarżący w sposób wybiórczy interpretuje fragment zeznań świadka, pomijając ich całościowy kontekst. Okoliczność, że w chwili przyjazdu patrolu oskarżony znajdował się już poza pojazdem, nie podważa ustalenia, iż wcześniej kierował samochodem, a jego próbę oddalenia się od auta należy ocenić za całkowicie „uzasadnioną” skoro widział zbliżający się radiowóz, a już wcześniej żona ostrzegała go (widząc jego upojenie alkoholowe), że zawiadomi policji, jak będzie jechał za nią samochodem. Funkcjonariusz przybył bowiem na miejsce bezpośrednio po zgłoszeniu dotyczącym zachowania oskarżonego, zaś ciągłość zdarzeń oraz relacje obecnych na miejscu świadków jednoznacznie wskazywały, że to właśnie oskarżony wcześniej prowadził pojazd, a okoliczność, że świadek nie zaobserwował S. M. wewnątrz, ale na zewnątrz samochodu nie ma w realiach sprawy żadnego znaczenia. Zresztą, analogicznie przebieg interwencji i zatrzymania S. M. przedstawiają O. M. i U. E., według których oskarżony widząc nadjeżdżający radiowóz zdołał już wysiąść z auta. Argumentacja obrońcy ponownie sprowadza się wyłącznie do hipotetycznego założenia, że oskarżony mógł spożyć alkohol po opuszczeniu pojazdu. Hipoteza taka nie znajduje jednak potwierdzenia w materiale dowodowym i pozostaje jedynie spekulacją, chociażby z uwagi na fakt, że od czasu opuszczenia przez oskarżonego pojazdu, do czasu podjęcia interwencji nie upłynęło wystarczająco dużo czasu umożliwiające spożycie dwóch „małpek” (jak wyjaśniał oskarżony). W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, a ocena dowodów pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k.

Do rażącej niewspółmierności kary dochodzi wtedy, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można przyjąć, że zachodzi wyraźna - nie dająca się zaakceptować - różnica między karą wymierzoną a karą, jaką należałoby wymierzyć w następstwie prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary. Chodziłoby m.in. o sytuacje, w których kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2023 r. II ZK 86/22). Stosując przytoczone wyżej wskazania uznać należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo uwzględnił zarówno okoliczności obciążające, jak i łagodzące. Do okoliczności obciążających należał przede wszystkim znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie całkowitego upojenia, wielokrotnie przekraczającym próg stanu nietrzeźwości, więc zachowaniu stwarzającym realne zagrożenie dla bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Negatywnie na tę społeczną szkodliwość wpływał również:

- popełnienie przestępstwa w centrum powiatowego miasta, latem w godzinach popołudniowych, gdy natężenie ruchu jest znaczne, a tego dnia szczególnie z uwagi na uroczystości związane z obchodzonymi dniami miasta,

- sposób jazdy oskarżonego, który wprost ścigał samochód, w którym poruszała się jego żona wyprzedzając go na terenie miasta.

Dokonując oceny wymierzonej kary należało mieć na względzie również fakt uprzedniej karalności oskarżonego i to na karę pozbawienia za popełnienie przestępstwa znęcania. W tej sytuacji Sąd Okręgowy nie widział podstaw do zastosowania instytucji z art. 37a kk dającą możliwość odstąpienia od orzekania kary pozbawienia wolności tj. kary przewidzianej w sankcji art. 178a §1 kk. Oskarżony bowiem swoim dotychczasowym zachowaniem polegającym na naruszeniu porządku prawnego wykazał, że niezbędne jest stosowanie wobec niego surowszej sankcji, niż wnioskował to autor apelacji. Jednocześnie wymierzona kara trzech miesięcy pozbawienia wolności nie może zostać uznana za nadmiernie surową. Jest to kara ukształtowana na poziomie zbliżonym do dolnych granic ustawowego zagrożenia i odpowiada dyrektywom wymiaru kary określonym w art. 53 k.k. Samo przekonanie obrońcy o wystarczalności łagodniejszej reakcji karnej nie może przesądzać o konieczności jej zastosowania, zwłaszcza wobec charakteru popełnionego czynu oraz potrzeby realizacji celów prewencji generalnej w sprawach dotyczących przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Krytycznie należało odnieść się również do zarzutu obrońcy, który związany był z orzeczonym środkiem karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres sześciu lat. Nie może on zostać uznany za rażąco surowy. Sąd Rejonowy prawidłowo uwzględnił stopień zagrożenia, jakie swoim zachowaniem stworzył oskarżony dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a także cele zapobiegawcze i ochronne tego środka karnego wobec innych uczestników ruchu drogowego. Należy podkreślić, że prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości należy do kategorii przestępstw szczególnie niebezpiecznych społecznie, zaś eliminowanie z ruchu drogowego kierowców lekceważących podstawowe zasady bezpieczeństwa stanowi jeden z podstawowych celów środka karnego określonego w art. 42 k.k. Dlatego w sytuacji, gdy za popełnienie przestępstwa przypisanego S. M. przewidziany jest rzeczony środek karny w minimalnej wysokości 3 lat, to-biorąc pod uwagę stan nietrzeźwości oskarżonego przekraczający 7-krotnie próg stanu nietrzeźwości i przy uwzględnieniu okoliczności przytoczonych we wcześniejszej części uzasadnienia, za nadmiernie surowe nie może być orzeczenie tego zakazu w wysokości 6 lat,
a więc w wysokości 2-krotnej dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

Z uwagi na powyższe, podniesione przez skarżącą zarzuty należało uznać za niezasadne, a wyrok Sądu I instancji w zaskarżonym zakresie utrzymać w mocy.

Wniosek

Wnioski z apelacji wniesionej przez obrońcę, o:

Zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:

I. Uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu,

W przypadku uwzględnienia zarzutów ewentualnych nr 2 i 3, o:

II. Zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:

a) Wymierzenie oskarżonemu w pkt I. kary grzywny przy zastosowaniu art. 37a k.k. w wymiarze 150 stawek dziennych po 20 zł każda stawka

b) Wymierzenie oskarżonemu w pkt. III. Środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat,

III. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Garwolinie II Wydział Karny do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wobec niezasadności zarzutów podniesionych przez obrońcę, wniosek apelacyjny nie zasługiwał na uwzględnienie, co szczegółowo zostało rozważone we wcześniejszej części uzasadnienia.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok w całości utrzymano w mocy.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Wniesiona apelacja nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających z urzędu.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

Sąd Okręgowy, na mocy art. 636§1 kpk, art. 2 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych oraz §1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 roku w sprawie wysokości sposobu obliczania wydatku Skarbu Państwa w postępowaniu karnym, zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 60 złotych tytułem opłaty za
II instancję oraz 20 złotych wydatków postępowania odwoławczego.

7.  PODPIS