Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: KIO 1570/11

WYROK
z dnia 2 sierpnia 2011 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Marzena Teresa Ordysińska

Protokolant: Małgorzata Wilim


po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2011 r. w Warszawie odwołania wniesionego
do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 22 lipca 2011 r. przez wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia Asseco Poland S.A., ul. Olchowa 14, 35-322
Rzeszów oraz TECHELON Sp. z o.o., w postępowaniu prowadzonym przez Zarząd
Transportu Miejskiego w Poznaniu, ul. Matejki 59, 60-770 Poznań,

przy udziale wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia WASKO S.A.,
ul. Berbeckiego 6, 44-100 Gliwice, ERG Transit Systems AB oraz ELGEBA Geratebau
GmbH, zgłaszających swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie
zamawiającego;


orzeka:

1. oddala odwołanie,

2. kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia Asseco Poland S.A., ul. Olchowa 14, 35-322 Rzeszów oraz
TECHELON Sp. z o.o., i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr
(słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców
wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Asseco Poland S.A.,
ul. Olchowa 14, 35-322 Rzeszów oraz TECHELON Sp. z o.o., tytułem wpisu od
odwołania,

2.2. zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia
Asseco Poland S.A., ul. Olchowa 14, 35-322 Rzeszów oraz TECHELON
Sp. z o.o., na rzecz Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu, ul. Matejki 59,
60-770 Poznań, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero
groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu
wynagrodzenia pełnomocnika.


Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni
od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Poznaniu.


Przewodniczący: ……………..

Sygn. akt KIO 1570/11


U z a s a d n i e n i e

I. Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu (zwany dalej Zamawiającym), prowadzi
postępowanie na wykonanie zamówienia publicznego na „Dostawę, instalację oraz
konfigurację systemu do obsługi Poznańskiej Elektronicznej Karty Aglomeracyjnej (PĘKA)".
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym WE z dnia
4 stycznia 2011 r., poz. 2011/S 1-001446. Postępowanie prowadzone jest w trybie dialogu
konkurencyjnego na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień
publicznych (t. j. – Dz. U. z 2010 r., Nr 113, poz. 759).
W dniu 22 lipca 2011 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia: Asseco Poland S.A., ul. Olchowa 14, 35-322 Rzeszów (pełnomocnik) oraz
TECHELON Sp. z o.o. (dalej: Odwołujący) zostało wniesione odwołanie, w którym
kwestionowali oni prawidłowość czynności Zamawiającego, polegającej na ocenie spełniania
przez Odwołującego warunków udziału w postępowaniu. Czynności Zamawiającego
Odwołujący zarzucił naruszenie art. 7 ust. 1, art. 26 ust. 4, art. 60d ust. 3 Prawa zamówień
publicznych w związku z art. 48 ust. 2 pkt a) ppkt ii) Dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania
zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi.
Zdaniem Odwołującego, Zamawiający, dokonując oceny spełniania przez Odwołującego
warunków udziału w postępowaniu w zakresie doświadczenia zawodowego, błędnie nie
uwzględnił doświadczenia firmy FARA ASA, partnera Odwołującego, tj. podmiotu trzeciego,
na którego wiedzy i doświadczeniu polega Odwołujący zgodnie z dyspozycją art. 26 ust. 2b
ustawy Prawa zamówień publicznych mimo, iż Odwołujący wykazał, że firma FARA ASA
posiada duże doświadczenie i zobowiązała się do udziału w realizacji zamówienia po
stronie Odwołującego.
W konsekwencji Odwołujący został sklasyfikowany na 6 pozycji rankingu wykonawców
i został pozbawiony możliwości udziału w przedmiotowym postępowaniu, gdyż Zamawiający
przewidział zaproszenie do udziału w dialogu jedynie pięciu wykonawców.
Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1) unieważnienia wyników oceny spełniania warunków udziału przez wykonawców,
2) dokonania ponownej oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu przez
Odwołującego,

3) uwzględnienia przy ocenie spełniania warunków doświadczenia partnera
Odwołującego, firmy FARA ASA,
4) ponownego poinformowania wykonawców biorących udział w postępowaniu
w wynikach oceny spełniania warunków.
Odwołujący uzasadnił swoje zarzuty następująco:
W odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu Odwołujący złożył wniosek o dopuszczenie do
udziału w postępowaniu, a następnie - w odpowiedzi na wezwanie do jego uzupełnienia -
złożył we wskazanym terminie uzupełnienie tego wniosku o brakujące lub wadliwe
dokumenty. Odwołujący twierdził, iż pozyskał do współpracy przy realizacji zamówienia
bardzo doświadczonego wykonawcę - norweską spółkę FARA ASA i, działając w trybie
przewidzianym art. 26 ust. 2b Prawa zamówień publicznych, wykazał możliwość polegania
na jej wiedzy i doświadczeniu. Dokonując w dniu 5 maja br. oceny spełniania warunków
udziału przez wykonawców, Zamawiający wysoko ocenił potencjał Odwołującego i przyznał
mu wysoką, gwarantującą zakwalifikowanie do udziału w postępowaniu, pozycję.
Na wynik oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu część wykonawców wniosła
odwołania. Ponieważ żadne z odwołań nie dotyczyło oceny przyznanej Odwołującemu i -
niezależnie od rozstrzygnięcia tych odwołań pozycja Odwołującego jako zakwalifikowanego
do udziału w postępowaniu nie była zagrożona - Odwołujący w swojej ocenie nie miał
żadnego interesu w przystępowaniu do postępowań odwoławczych.
W wyniku rozstrzygnięcia odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą Zamawiający dokonał
ponownej oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu. W wyniku powtórzenia tej
czynności Zamawiający nie tylko zmienił dokonaną wcześniej ocenę wniosków złożonych
przez odwołujących, ale również zmienił ocenę wniosku złożonego przez Odwołującego,
naruszając w ten sposób w ocenie Odwołującego szereg przepisów.
Przedmiotem uprzednio wniesionych odwołań były decyzje Zamawiającego co do
sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu przez innych wykonawców,
konkurentów Odwołującego. Zarzucali oni Zamawiającemu wadliwą ocenę ich wniosków,
przy czym zdaniem Odwołującego, żaden z nich nie podnosił zarzutów mogących, nawet per
analogiam, mieć zastosowanie do wniosku złożonego przez Odwołującego. Również
żądania tych wykonawców ograniczały się do dokonania ponownej oceny ich wniosków.
KIO nakazała Zamawiającemu dokonanie ponownej oceny spełniania warunków udziału
w postępowaniu. Ponieważ KIO nie może orzekać co do zarzutów, które nie zostały zawarte
w odwołaniu (art. 192 ust. 7 Prawa zamówień publicznych), a zarzuty dotyczyły wyłącznie
wniosków złożonych przez odwołujących - ponowna ocena spełniania warunków dokonana
przez Zamawiającego powinna dotyczyć zdaniem Odwołującego tylko tych wniosków.
Dokonana pierwotnie ocena pozostałych wniosków, niezależnie od tego, czy w jej wyniku

zostały one ocenione wysoko, czy dokonana ocena skutkowała wykluczeniem wykonawcy
nie mogła ulec zmianie. W tym zakresie decyzja Zamawiającego, jako nie zaskarżona
poprzez wniesienie odwołania była według Odwołującego ostateczna.
Wyjątkowo zdaniem Odwołującego dopuszcza się zmianę decyzji zamawiającego co
do wniosku (oferty) innego wykonawcy, niż wnoszący odwołanie, ale jedynie w sytuacji, gdy
w wyniku rozstrzygnięcia odwołania zamawiający uzyska świadomość, że np. na podstawie
tych samych przesłanek odrzucił kilka ofert (wykluczył kilku wykonawców). Jeżeli jeden
z pokrzywdzonych wykonawców wniesie odwołanie i uzyska wyrok stwierdzający brak
podstaw do jego wykluczenia (odrzucenia jego oferty) - powtarzając czynności zamawiający
powinien zweryfikować swoją niesłuszną decyzję względem wszystkich ofert (wniosków)
obarczonych tym samym błędem. Konieczność takiego działania wynika wprost z zasady
równego traktowania wykonawców: jeżeli zostanie wyrokiem KIO potwierdzone konkretne
rozstrzygnięcie w stosunku do jednej oferty (wniosku), to samo rozstrzygnięcie powinno
zostać podjęte wobec innych ofert (wniosków) znajdujących się w tej samej sytuacji
faktycznej. Należy jednak podkreślić, że w omawianym przypadku sytuacja ta nie ma
miejsca, gdyż odwołania dotyczące wyników oceny spełniania warunków w tym
postępowaniu nie miały żadnego związku z wnioskiem Odwołującego. Wyroki, które zapadły
w żaden sposób nie mogą wpływać na zmianę oceny przyznanej pierwotnie Odwołującemu.
Zmieniając swoją pierwotną ocenę wniosku Odwołującego, Zamawiający nie tylko w ocenie
Odwołującego działał bezprawnie i wyszedł daleko poza czynności nakazane mu przez KIO,
ale również zniweczył podstawowy cel wprowadzonych kilka lat temu zmian ustawy Prawa
zamówień publicznych, mianowicie koncentracji środków ochrony prawnej. Działając w ten
sposób Zamawiający nigdy nie zakończy przedmiotowego postępowania.
Reasumując, Odwołując twierdził, że pierwotnie dokonana przez Zamawiającego ocena
wniosku Odwołującego nie może zostać zmieniona, gdyż nie została zakwestionowana i nie
pojawiły się żadne nowe okoliczności uzasadniające taką zmianę.
Odnosząc się do merytorycznego uzasadnienia dokonanej zmiany zawartego
w nowej informacji o wynikach oceny spełniania warunków Odwołujący podnosił, co
następuje.
Zamawiający nie uwzględnił całości doświadczenia firmy FARA ASA, partnera Odwołującego
z uzasadnieniem zawartym w tabeli załączonej do informacji o wynikach oceny spełniania
warunków: „z treści nie wynika, że usługi zostały wykonane należycie (lub słowo
równoważne do „należycie") ani jaki wykonawca był dostawcą systemu". Komentarz ten
dotyczy referencji załączonych do wniosku. Zarzut ten nie jest uzasadniony według
Odwołującego z następujących przyczyn:
A. Wniosek o dopuszczenie do udziału (podobnie jak ofertę) należy czytać jako całość, jako
wzajemnie się uzupełniające oświadczenie wykonawcy. W szczególności łącznie należy

czytać żądane przez Zamawiającego i przedłożone przez Odwołującego: „Wykaz
wykonanych dostaw / usług w zakresie niezbędnym do wykazania spełniania warunku
wiedzy i doświadczenia w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania
wniosków, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy — w tym okresie,
z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i odbiorców" oraz „dokumenty
potwierdzające, że te dostawy / usługi zostały wykonane należycie". Informacje zawarte
w Wykazie oraz informacje zawarte w referencjach wzajemnie się uzupełniają. Utrwalony
jest pogląd, iż oba dokumenty łącznie winny potwierdzać spełnianie warunków udziału
w postępowaniu i w konsekwencji Zamawiający nie może wymagać, aby informacje
zawarte w referencjach potwierdzały spełnianie warunków udziału w postępowaniu.
Przeciwny pogląd należałoby uznać, za rażąco sprzeczny z podstawowym celem prawa
zamówień publicznych, jakim jest swoboda dostępu do zamówień publicznych. Cel ten
jest również podstawowym uzasadnieniem regulacji europejskich w zakresie zamówień
publicznych (vide Preambuła Dyrektywy 18/2004, a zwłaszcza jej punkt (2).
B. Odwołujący sporządził Wykaz zawierając w nim wszystkie wymagane informacje
niezbędne dla wykazania spełniania warunku. Do Wykazu zostały załączone referencje
uzyskane m. in. od firmy FARA ASA. Referencje te zostały przez partnera Odwołującego
pozyskane w ciągu ostatnich trzech lat w wyniku wykonania szeregu zamówień na rzecz
różnych klientów. Kształt tych referencji odpowiada standardom stosowanym zarówno
w Norwegii, jak i innych krajach, w których FARA ASA świadczyła swoje usługi. Na
potwierdzenie tego Odwołujący do odwołania załączył oświadczenie firmy FARA ASA
i oświadczył, że jego partner nie dysponuje żadnymi innymi dokumentami
potwierdzającymi należyte wykonanie tych zamówień i nie widzi ani możliwości, ani
potrzeby ich zmiany, uzupełnienia lub występowania do swoich klientów o wystawienie
innych, dodatkowych dokumentów. Referencje w tej postaci stanowiły wielokrotnie
wystarczające potwierdzenie dla klientów publicznych, stosujących prawo zamówień
publicznych zgodne z przepisami UE wiarygodności spółki FARA ASA (większość jej
klientów to podmioty podobne do Zamawiającego).
C. Odwołujący sporządził Wykaz zawierający nie tylko wszystkie wymagane informacje
(„z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i odbiorców"), ale również
niezbędne informacje dodatkowe. Widząc przekazane przez partnera referencje, na
których brak jest wskazania nazwy wykonawcy, firmy FARA ASA, Odwołujący rozszerzył
wymagane informacje o wskazanie wykonawcy każdego z zamówień ujętych w Wykazie.
Łącznie czytając Wykaz i referencje Zamawiający nie może mieć wątpliwości, kto był
wykonawcą zamówień wskazanych w referencjach. Wniosek Odwołującego jest w tym
zakresie jednoznaczny i jasno potwierdza spełnianie przez Odwołującego warunków
udziału w znacznie większym stopniu, niż to zostało uznane przez Zamawiającego.

D. Jeśli chodzi o brak w treści referencji sformułowania o należytym wykonaniu zamówienia,
należy jeszcze raz podkreślić, że załączone referencje dotyczą spółki norweskiej, zostały
wystawione przez jej klientów według standardów innych od obowiązujących w Polsce
i są powszechnie akceptowane zarówno na terenie Norwegii, jak i innych państw
skandynawskich, w tym należących do Unii Europejskiej. Jest to w pełni zrozumiałe,
zważywszy na brzmienie art. 48 ust. 2 pkt a) ppkt ii) tiret pierwsze Dyrektywy 18/2004,
który stanowi, że: „dowód możliwości technicznych wykonawcy może stanowić jeden lub
kilka z poniższych środków:
ii) wykaz głównych dostaw lub usług zrealizowanych w ciągu ostatnich trzech lat,
z podaniem kwot, dat wykonania oraz odbiorców, publicznych lub prywatnych. Dowody
dostaw i usług należy przedstawić:
— w przypadku gdy odbiorcą była instytucja zamawiająca - w formie zaświadczeń
wydanych lub poświadczonych przez właściwy organ."
Dyrektywa dopuszcza przedłożenie, jako wystarczającego dowodu „zaświadczenia
wydanego lub poświadczonego przez właściwy organ" nie formułując żadnych
dodatkowych wymagań, np. co do treści, która miałaby potwierdzać jednoznacznie
należyte wykonanie zamówienia.
Choć więc na gruncie polskiego Prawa zamówień publicznych przyjęło się (lecz budzi
wątpliwości) żądanie, aby treść referencji jednoznacznie potwierdzała należyte
wykonanie usługi lub dostawy, żądanie to jest nadmierne i nie mające uzasadnienia
w prawie UE. Jako takie nie powinno być zdaniem Odwołującego egzekwowane wobec
podmiotów z innych państw, które muszą mieć zapewniony swobodny,
niedyskryminacyjny dostęp do polskich zamówień publicznych, mimo, że dysponują
referencjami odbiegającymi od standardów przyjętych w Polsce. Jako przykład
ugruntowanej praktyki w tym zakresie należy wskazać akceptowanie referencji
wystawianych przez czeskich zamawiających, które sporządzane są na formularzu
narzuconym lokalnymi przepisami, który to formularz również nie zawiera sformułowania
o należytym wykonaniu umowy.
E. Jeśli Zamawiający powziął wątpliwości co do wykonawcy zamówień wskazanych
w referencjach lub co do należytego wykonania tych zadań, winien najpierw zażądać od
Odwołującego stosownych wyjaśnień. Wszystkie informacje zawarte w niniejszym
odwołaniu mogły być przekazane Zamawiającemu w trybie art. 26 ust. 4 Prawa
zamówień publicznych. Zamawiający mógłby również potwierdzić należyte wykonanie
przez firmę FARA ASA zamówień przez nią wykonanych bezpośrednio u jej klientów, co
jest powszechnie stosowaną praktyką. Rezygnując z żądania wyjaśnień, mimo
obowiązku ich żądania przed ewentualnym odrzuceniem oferty, Zamawiający podjął
niesłuszną decyzję, nie uwzględniając specyfiki rynku zamówień publicznych w krajach

skandynawskich i bez uwzględnienia regulacji Dyrektywy 18/2004 przy interpretacji
przepisów polskiego prawa zamówień publicznych.
Podsumowując, Odwołujący twierdził, że:
1) Zamawiający uzyskał jedyne istniejące dokumenty potwierdzające należyte
wykonanie zamówień przez firmę FARA ASA, ich uzupełnienie o inne dokumenty nie jest
możliwe,
2) dokumenty te spełniają wymagania określone w Dyrektywie 18/2004, w świetle
których należy interpretować postanowienia polskiej ustawy Prawa zamówień publicznych
oraz Rozporządzenia w sprawie dokumentów,
3) dokumenty te w wystarczający sposób potwierdzają doświadczenie firmy FARA ASA,
co znalazło wielokrotnie wyraz w postaci powierzenia tej firmie realizacji zamówień
publicznych na terenie Unii Europejskiej.
W konsekwencji Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania.

Zamawiający nie uwzględnił zarzutów podniesionych w odwołaniu i złożył odpowiedź
na odwołanie ustnie do protokołu, wnosząc o oddalenie odwołania w całości.
Odnosząc się do kwestii formalnych, podnoszonych przez Odwołującego, powoływał się na
orzeczenie sygn. akt UZP/ZO-136/06, w którym Zespół Arbitrów wskazał na konieczność
przestrzegania zasady równego traktowania wykonawców przy ocenie ofert. Tak samo
z orzeczenia sygn. akt KIO 159/11 wynika uprawnienie Zamawiającego do oceny wszystkich
ofert z zachowaniem tych samych zasad.
Zamawiający zauważył, że orzeczenie sygn. akt KIO 1024/11, w którym Izba odnosiła się do
oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu, zdefiniowało (tj. wskazało na właściwą
interpretację) znaczenie warunku udziału w postępowaniu określonego przez
Zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu, dlatego Zamawiający, badając ponownie
spełnienie warunku udziału w postępowaniu, zastosował zasady określone orzeczeniem KIO
do wszystkich wniosków. Stad wzięła się różnica w punktacji wniosku Odwołującego - przy
poprzedniej ocenie otrzymał 210 pkt, natomiast w nowej ocenie - 120 pkt, ponieważ nie
zaliczono pracy z pozycji 4 i 19 wykazu, wcześniej punktowanych. Zamawiający podkreślał,
że pozycje wykazu 6-18, kwestionowane w odwołaniu, dotyczące spółki norweskiej, były
ocenione identycznie przy pierwszej ocenie ofert, co wynika zresztą z protokołu będącego
podstawą pisma z dnia 5 maja 2011 r.
Odnosząc się merytorycznie do zarzutów odwołania, Zamawiający wskazywał, że
z przepisów jednoznacznie wynika, że wskazanie należytego wykonania prac musi się
znaleźć w zaświadczeniu. Dyrektywy rzeczywiście nie nadkładają takiego obowiązku, ale nie
obowiązują bezpośrednio wobec wyraźnego wskazania w polskim przepisie. Zamawiający

podnosił, że nie musi się znaleźć określone sformułowanie w zaświadczeniu, niemniej jednak
z dokumentów powinno wynikać potwierdzenie należytego wykonania usługi. Przywołuje
orzeczenie sygn. akt KIO 926/11, 1013/11.
Ponadto Zamawiający podnosił, że Odwołujący już był wzywany do uzupełnienia
dokumentów w zakresie posiadanego doświadczenia, bowiem do wniosku nie dołączono
żadnych dokumentów. Natomiast wskazuje, że orzeczenie sygn. akt KIO 1024/11
ograniczyło zakres, w którym zamawiający mógłby wezwać wykonawców do złożenia
wyjaśnień z trybie art. 26 ust. 4 Prawa zamówień publicznych.
Zamawiający w odpowiedzi na pytanie Przewodniczącej, czy Odwołujący po wycofaniu
odwołania sygn. akt KIO 1021/11, zwracał się do niego z wnioskiem o udostępnienie
protokołu będącego podstawą oceny, oświadczył, że Odwołujący dopiero po drugiej ocenie
wnioskował o udostępnienie dokumentów. Ponadto Zamawiający zauważył, iż Odwołujący
w taki sposób postawił zarzuty odwołania, że zasadniczo sprowadzają się one do
kwestionowania ogłoszenia i wykazu dokumentów, których Zamawiający żądał na
potwierdzenie spełnienia warunku udziału w postępowaniu.

Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego przystąpili wykonawcy
wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: WASKO S.A., ul. Berbeckiego 6, 44-100
Gliwice, ERG Transit Systems AB oraz ELGEBA Geratebau GmbH.


II. Nie stwierdzono zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 189 ust. 2 Prawa zamówień
publicznych, wobec czego rozpoznano odwołanie na rozprawie.
Odwołującemu przysługuje prawo do wniesienia odwołania zgodnie z art. 179 ust. 1
Prawa zamówień publicznych, bowiem ma interes w uzyskaniu danego zamówienia i może
ponieść szkodę w wyniku ewentualnego naruszenia przez Zamawiającego Prawa zamówień
publicznych - jeżeli podniesione przez niego zarzuty by się potwierdziły, w wyniku czego
zostałaby dokonana powtórna ocena warunków udziału w postępowaniu, a Odwołującemu
przyznanoby większą ilość punktów za doświadczenia, Odwołujący zostałby zakwalifikowany
do dalszego etapu postępowania i miałby szansę na uzyskanie zamówienia.
Przystępujący miał interes w rozstrzygnięciu odwołania na korzyść Zamawiającego,
ponieważ gdyby Odwołującemu przyznano wskutek odwołania większą ilość punktów,
Przystępujący mógłby otrzymać 6 miejsce w rankingu wykonawców, co uniemożliwiałoby mu
dalszy udział w postępowaniu (zgodnie z ogłoszeniem o zamówieniu pkt IV.1.2 Zamawiający
zaprosi do dialogu pięciu wykonawców). Wobec wykazania interesu i zgłoszenia
przystąpienia w terminie, Izba uznała, że Przystępujący przystąpił skutecznie do
postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego.

Po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania i stanowiskami Stron, Krajowa Izba
Odwoławcza zważyła, co następuje: odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Izba ustaliła, co następuje:
1. Odwołujący do wniosku nie załączył ani wykazu wykonanych dostaw, ani dokumentów
potwierdzających ich należyte wykonanie, wobec czego Zamawiający w dniu 17 marca
2011 r. wezwał Odwołującego do ich uzupełnienia.
2. Przy piśmie z dnia 23 marca 2011 r. Odwołujący odpowiedział na wezwanie, składając
wykaz i mające go potwierdzać dokumenty. W zaświadczeniach mających potwierdzać
należyte wykonanie dotychczasowych zamówień przez spółkę norweską (zamówienia
opisane w pozycjach 6-18 wykazu) brak wskazania, że prace zostały wykonane
w sposób należyty i brak wskazania podmiotu, który miał wykonać wskazane
zamówienia.
3. W dniu 5 maja 2011 r. Zamawiający dokonał oceny wniosków, przyznając
Odwołującemu 210 punktów, jednak nie wskazał podstaw faktycznych takiej oceny (tzn.
nie podał, za które pozycje wykazu zostały przyznane punkty).
4. W dniu 16 maja 2011 r. Odwołujący złożył odwołanie, oznaczone sygn. akt KIO 1021/11,
w którym kwestionował czynność Zamawiającego z 5 maja br., a mianowicie sposób
oceny, tzn. brak podania rzeczywistych powodów przyznania określonej liczby punktów
za doświadczenie. Odwołujący podnosił, iż wskutek ww. czynności Zamawiającego
podjętych w toku przedmiotowego postępowania, interes Odwołującego w uzyskaniu
zamówienia może doznać uszczerbku, a tym samym Odwołujący może ponieść szkodę
w wyniku naruszenia przez Zamawiającego zasad udzielania zamówień publicznych.
Wskazywał, iż jego interes w uzyskaniu zamówienia polega na tym, iż Odwołujący złożył
skutecznie wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a w konsekwencji cały
czas ma możliwość uzyskania przedmiotowego zamówienia. Potencjalna szkoda
natomiast polega na tym, iż w przypadku zmiany oceny spełnienia warunków udziału
innych wykonawców biorących udział w postępowaniu, przy jednoczesnym
nieuzasadnionym ograniczeniu liczby punktów przyznanych Odwołującemu, Odwołujący
może stracić możliwość udziału w postępowaniu, a tym samym utraci możliwość
uzyskania przedmiotowego zamówienia. Odwołujący podnosił, iż już na podstawie
jedynie podstawowego kryterium przyznawania punktów, jako oceny spełniania
warunków zamówienia Odwołujący powinien otrzymać 200 pkt. W kryterium zaś
dodatkowym Odwołujący powinien otrzymać 305 pkt., Zamawiający jednakże przyznał
Odwołującemu 210 pkt. W konsekwencji w odwołaniu sygn. akt KIO 1021/11 Odwołujący
zarzucał Zamawiającemu naruszenie art. 7 ust. 1 w zw. art. 60d Prawa zamówień

publicznych i wnosił o nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności oceny
spełniania warunków udziału w postępowaniu, nakazanie Zamawiającemu ponownego,
poprawnego dokonania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu.
Odwołujący wycofał odwołanie, w związku z czym zostało wydane postanowienie
o umorzeniu postępowania sygn. akt KIO 1021/11.
5. Odwołujący po pierwszej ocenie wniosków nie wnosił o zapoznanie się z protokołem
postępowania, w którym wskazywano na sposób przyznawania punktacji za
poszczególne pozycje wykazu – uczynił to dopiero po drugiej ocenie wniosków, która
nastąpiła w dniu 13 lipca 2011 r.
6. Zamawiający w dniu 13 lipca br. powtórzył czynność oceny wniosków, w związku
z wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej sygn. akt KIO 1024/11 i przyznał Odwołującemu
120 punktów, co skutkował sklasyfikowaniem Odwołującego na 6 pozycji, a wiec poza
kręgiem wykonawców co do których przewidywane jest zaproszenie do dialogu.
7. Jak wynika z protokołu, poprzedzającego poprzednią ocenę ofert z dnia 5 maja 2011 r.
(który to protokół nie został upubliczniony, a Odwołujący o jego udostępnienie nie
wnosił, zaś odwołanie dotyczące lakonicznego uzasadnienia oceny wniosków wycofał),
Zamawiający nie zaliczył Odwołującemu do prac punktowanych doświadczenia
podmiotu trzeciego, spółki norweskiej (pozycje 6-18 wykazu), a to z powodu, iż
z przedłożonych dokumentów, mających potwierdzać że prace zostały wykonane
należycie, nie wynikał ani fakt ich należytego wykonania, ani też nie podano w nich
nazwy podmiotu, który dane prace miał wykonywać.
8. Informując wykonawców o ponownej ocenie ofert w dniu 13 lipca 2011 r., Zamawiający
upublicznił również protokół ze szczegółowej oceny poszczególnych wniosków. Poza
odmową przyznania punktów za pozycje 6-18 wykazu Odwołującego (z uzasadnieniem
faktycznym identycznym, jak w protokole poprzedzającym ocenę z dnia 5 maja br.),
Zamawiający nie przyznał również punktów za pozycje 4 i 19 wykazu (które to pozycje
nie były kwestionowane w rozpatrywanym odwołaniu).
9. W rozpatrywanym odwołaniu Odwołujący zakwestionował czynność Zamawiającego
z dnia 13 lipca 2011 r. w dwóch aspektach: po pierwsze w aspekcie formalnym,
wskazując, że Zamawiający nie miał prawa dokonać nowej oceny wniosku
Odwołującego, skoro nie dotyczyło go żadne z dotychczasowych odwołań, a Odwołujący
do nich nie przystępował, bowiem nie miał w tym interesu (nowa ocena skutkowała
zmianą liczby przyznanych punktów z 210 na 120, co z kolei spowodowało zmianę
statusu Odwołującego w postępowaniu), a po drugie – Odwołujący kwestionował
decyzję Zamawiającego merytorycznie, wskazując, że Zamawiający nie przyznał błędnie
punktów za pozycje 6-18 wykazu, gdyż powinien był uznać przedłożone mu referencje,
chociaż nie potwierdzają, że zamówienia zostały wykonane należycie, ani nie wskazują

na podmiot który zamówienia zrealizował (w ocenie Odwołującego, ze względu na fakt,
że prawo europejskie nie określa treści zaświadczeń o należytym wykonaniu zamówień,
powyższe braki nie mają znaczenia dla ich oceny).

Odnosząc się do aspektu formalnego podnoszonych zarzutów, Izba stwierdziła, że
Zamawiający postąpił prawidłowo, dokonując weryfikacji uprzednio wykonanej przez siebie
czynności badania i oceny wniosków. Pomijając kwestie sporne w doktrynie, tj. zagadnienie,
czy taka czynność, w której Zamawiający dokonuje autopoprawki uprzednio dokonanej przez
siebie czynności jest możliwa (prawidłowa), Izba uznała, że w przedmiotowym
postępowaniu nie ma wątpliwości, że Zamawiający powtórzył czynność oceny wniosków
w związku z orzeczeniem sygn. akt KIO 1024/11, stąd nowa ocena wniosków, w tym
wniosku Odwołującego. Zamawiający na rozprawie wyjaśnił, że Izba w uzasadnieniu sygn.
akt KIO 1024/11 wskazała, jak należy rozumieć warunek udziału w postępowaniu, określony
przez Zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu, i pod tym kątem, z zgodnie z zasadą
równego traktowania wykonawców, Zamawiający powtórzył ocenę doświadczenia
zaprezentowanego we wszystkich wnioskach złożonych w postępowaniu, w tym wniosku
Odwołującego. Tak więc był to przypadek możliwej zmiany wcześniejszej decyzji
Zamawiającego, którą sam Odwołujący dopuszczał w swoich wywodach zaprezentowanych
w odwołaniu (,,Konieczność takiego działania wynika wprost z zasady równego traktowania
wykonawców: jeżeli zostanie wyrokiem KIO potwierdzone konkretne rozstrzygnięcie
w stosunku do jednej oferty (wniosku), to samo rozstrzygnięcie powinno zostać podjęte
wobec innych ofert (wniosków) znajdujących się w tej samej sytuacji faktycznej.”).
Konsekwencją nowej oceny z 15 lipca był brak przyznania punktów za pozycje 4 i 19
wykazu, stąd też zmniejszenie ilości punktów przyznanych Odwołującemu za posiadane
doświadczenie.

Odwołujący w rozpatrywanym obecnie odwołaniu, kwestionując ocenę spełnienia
warunków udziału w postępowaniu przez Zamawiającego i sposobu przyznawania punktów,
zarzucał Zamawiającemu niewłaściwą ocenę pozycji 6-18 wykazu, która to ocena była
identyczna z oceną z dnia 5 maja 2011 r. Ze względu na powyższe, Izba rozważała
odrzucenie odwołania na posiedzeniu, jednak zważywszy, że na gruncie obecnie
obowiązujących przepisów, termin na kwestionowanie decyzji Zamawiającego nie biegnie od
momentu, kiedy wykonawca powziął wiadomość o jej podstawie, ale od daty czynności
Zamawiającego, Izba ostatecznie uznała, że Odwołujący kwestionując czynność
Zamawiającego z dnia 13 lipca br. (a więc nową czynność, skutkującą nową, gorszą
punktacją dla Odwołującego) wniósł odwołanie w terminie. Wdaje się, ż Odwołujący nie miał
pełnej wiedzy, które pozycje (4 i 19) zadecydowały o zmniejszeniu ilości przyznanych

punktów przy ponownej ocenie, jednak zauważyć trzeba, że z wiedzy tej sam zrezygnował –
wycofując odwołanie sygn. akt KIO 1021/11, w którym wskazywał na lakoniczność
uzasadnienia oceny, a ponadto nie żądając protokołu będącego podstawą pierwszej oceny.
Powyższe wątpliwości jednak Izba rozstrzygnęła na korzyść Odwołującego, tj. decydując
o merytorycznym rozpatrzeniu odwołania.
Izba uznała, że nie zaistniały również przesłanki odrzucenia odwołania z art. 189 ust. 2 pkt 4
Prawa zamówień publicznych, bowiem w odwołaniu sygn. akt KIO 1021/11 Odwołujący
w istocie kwestionował lakoniczne uzasadnienie oceny ofert, a zarzuty obecnie
rozpatrywanego odwołania odnoszą się do niewłaściwej – zdaniem Odwołującego – oceny
Zamawiającego skonkretyzowanych zamówień, z pozycji 6-18 wykazu wykonanych
zamówień.
Ponadto Izba ustaliła, że wbrew twierdzeniom Odwołującego, zawartym w odwołaniu,
nie tylko przystępował on już do toczących się - w związku z oceną warunków udziału
w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego - postępowań odwoławczych (sygn.
akt KIO 1007/11, KIO 1024/11), ale również samodzielnie wnosił odwołanie (sygn. akt KIO
1021/11, o czym była mowa już wyżej), co jednak nie miało znaczenia dla niniejszego
rozstrzygnięcia, bowiem Izba uznała, że w rozpatrywanym odwołaniu Odwołujący
kwestionował czynność Zamawiającego z 13 lipca br. (nową, niekorzystną dla Odwołującego
ocenę doświadczenia).
Należy jednak zauważyć, że w związku z powyższym zarzuty Odwołującego o naruszeniu
przez Zamawiającego zasady koncentracji środków ochrony prawnej są chybione, bowiem to
Odwołujący swoją uprzednią bierną postawą spowodował w istocie przedłużenie
postępowania.

Odnosząc się do zarzutów Odwołującego w aspekcie merytorycznym (tzn. w kwestii
prawidłowości niezaliczenia do punktacji doświadczenia spółki norweskiej z poz. 6-18
wykazu), Izba stwierdziła, iż nie było sporne, iż Odwołujący nie został wykluczony
z postępowania – Zamawiający uznał, że spełnia on warunki udziału w postępowaniu, jednak
po zsumowaniu punktacji za doświadczenie wszystkich niewykluczonych z postępowania
wykonawców, Odwołujący ostatecznie zajął 6 miejsce w rankingu, co uniemożliwiało mu
dalszy udział w postępowaniu (Zamawiający przewidział zaproszenie do dalszego etapu
tylko 5 wykonawców).
W doktrynie i orzecznictwie nie zostało jednoznacznie rozstrzygnięte, czy
Zamawiający w postępowaniu o udzielenie zamówienia może stosować procedurę
uzupełniania dokumentów i wyjaśnień przewidzianą w art. 26 ust. 3 i 4 Prawa zamówień
publicznych tylko do dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału
w postępowaniu, czy również do dokumentów, mogących pozwolić na punktowanie

doświadczenia. Naczelną zasadą, którą powinien się kierować Zamawiający w tym
względzie niewątpliwie jest zasada równego traktowania wykonawców, i Zamawiający,
stosując się do wskazówek zawartych w orzeczeniu sygn. akt KIO 1024/11, zasady te
w ocenie Izby zachował (Izba oceniała czynność Zamawiającego wyłącznie w granicach
zarzutów podnoszonych w rozpatrywanym odwołaniu). Orzeczenie wskazywało, w jakim
zakresie można wezwać do uzupełnień i wyjaśnień, oraz precyzowało sposób interpretacji –
jednakowy dla wszystkich wykonawców – definicji warunku udziału w postępowaniu,
opisanego przez Zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu.
Poza tym przede wszystkim w postępowaniu już raz Odwołujący był wezwany do
przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadane doświadczenie – wykazu i referencji,
dlatego brak podstawy faktycznej i prawnej do kolejnego wzywania Odwołującego
o przedłożenie tych samych dokumentów (albo innych, lecz potwierdzających stosowne
doświadczenie spółki norweskiej FARA). Trudno też oczekiwać od Zamawiającego, że na
tym etapie postępowania będzie wzywał Odwołującego do wyjaśnień dokumentów –
mogłoby to prowadzić do naruszenia zasady równego traktowania wykonawców, a ponadto
Odwołujący sam twierdził w odwołaniu, że już dalszych dokumentów i wyjaśnień złożyć nie
może, a dokumenty dotyczące doświadczenia z poz. 6-18 wykazu są wystarczające.
Izba, odnosząc się do dokumentów, które Odwołujący złożył na potwierdzenie
należytego wykonania zamówień z poz. 6-18 wykazu, ustaliła, że dokumenty te zostały
sporządzone według jednego schematu: mają postać tabeli, w której w kolejnych wersach
wskazano m.in. nazwę inwestora, zakres dostaw, czas projektu. Rzeczywiście brak
stwierdzenia, czy dostawy zostały wykonane należycie, co ostatecznie można byłoby
ewentualnie zaakceptować, jednak zaświadczenia te nie wskazują, kto był wykonawcą
zamówienia. Pojawia się przy określeniu zakresie dostaw słowo ,,Fara” co może wskazywać
na związek ze spółką FARA ASA, na którą powołuje się Odwołujący (strona 79, zamówienie
na rzecz podmiotu określonego jako Helsinki Region Transport), jednak nie wiadomo, czy
była ona wykonawcą całości zamówienia, czy części, a jeżeli części, to czy ta część
odpowiada wymaganiom Zamawiającego (z tabeli na str. 79 wynika wyłącznie, że Fara była
dostawcą sprzętu, a nie że dokonała wdrożenia systemu). O ile rzeczywiście coraz liberalniej
ocenia się dokumenty pod względem tego, czy zawierają one w treści wyrażenie
potwierdzające wprost należyte wykonanie zamówienia, to jednak powinny one poświadczać
że określony podmiot dane zamówienie wykonał. Rację ma Odwołujący, że wykaz
i zaświadczenia (referencje) powinny być analizowane łącznie, jako całość, jednak za
dokumenty potwierdzające wykonanie danego zamówienie można zdaniem Izby uznać tylko
takie dokumenty, które potwierdzają, że określony podmiot zamówienie wykonał.
W przeciwnym wypadku, takim dokumentem ,,in blanco”, bez wskazania nazwy wykonawcy
zamówienia, mógłby się posługiwać każdy podmiot. Z dokumentów przedłożonych przez

Odwołującego nie wynika, kto był wykonawcą zamówienia, a jedynie może wynikać, że Fara
była dostawcą sprzętu (przynajmniej w odniesieniu do zamówienia wykonanego na rzecz
Helsinki Region Transport).
Izba ustaliła, że Odwołujący utajnił wykaz i potwierdzające go dokumenty, w tym
będące przedmiotem odwołania z poz. 6-18 wykazu. Utajnienie było przedmiotem odwołania
sygn. akt KIO 1024/11, i Izba wówczas nakazała Zamawiającemu przeprowadzenie
weryfikacji, czy zastrzeżenie tajemnicy było zasadne. Zamawiający, po dokonaniu czynności,
zdecydował się pozostawić klauzulę tajności na dokumentach, aby nie naruszyć zasady
równego traktowania wykonawców. Izba nie badała zasadności zastrzeżenia tajemnicy
przedsiębiorstwa, ponieważ nie było to przedmiotem odwołania, niemniej jednak
zdecydowała się ujawnić powyżej nazwę jednego z inwestorów zamówień z poz. 6-18
(Helsinki Region Transport), aby skonkretyzować, który dokument jest analizowany
w uzasadnieniu. Jest to zamawiający publiczny, co wskazano nawet w samym dokumencie
ze strony 79, a więc nie ma powodów, aby powstrzymywać się od ujawnienia jego nazwy.
Sam Odwołujący zresztą powoływał się na okoliczność, że spółka norweska jest znana
w środowisku obejmującym obszar wdrożeń. Podkreślić jednak trzeba, że Zamawiający nie
ma ani prawa, ani obowiązku, wbrew twierdzeniom Odwołującego, opierać się na wiedzy
powszechnej dotyczącej realizacji zamówień podobnych do przedmiotu zamówienia, ani tym
bardziej sam poszukiwać u dotychczasowych inwestorów potwierdzenia, kto wykonywał
dane zamówienie i w jakim zakresie. Ocena spełnienia warunków udziału w postępowaniu
i punktacja za doświadczenie powinna się opierać wyłącznie na dokumentach przedłożonych
przez wykonawcę, ewentualnie na jego wyjaśnieniach. Nie oznacza to, że Zamawiający
nigdy nie może weryfikować dostarczonych mu dokumentów (szczególnie jeżeli są
wątpliwości co do ich prawdziwości), jednak jest to wyjątek od zasady, a nie reguła. Jeżeli
Odwołujący nie był w stanie przedłożyć dokumentów, potwierdzających posiadanie
punktowanego doświadczenia, to nie może tego ciężaru przenosić na Zamawiającego.
Zauważyć również należy, że Odwołujący decydując się na utajnienie wykazu
i potwierdzających go dokumentów, zrezygnował z ich weryfikacji przez innych uczestników
postępowania. W niniejszym postępowaniu, gdyby dokumenty, o które toczy się spór, były
jawne, można przypuszczać, że byłyby one przedmiotem odwołań innych wykonawców,
analogicznie jak w sprawie sygn. akt KIO 1024/11. Wówczas zostałyby one zweryfikowane
na wcześniejszym etapie postępowania, dlatego tym bardziej trudno przyznać rację
Odwołującemu, kiedy twierdzi, że naruszono w postępowaniu zasadę koncentracji środków
ochrony prawnej.

Wobec powyższego, nie stwierdzono wskazywanych prze z Odwołującego naruszeń
przepisów Prawa zamówień publicznych, i orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 192 ust.
9 oraz art. 192 ust. 10 Prawa zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 3 i § 5
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości
i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu
odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238).



Przewodniczący:
………………………………