Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Cz 91/14

POSTANOWIENIE

K., dnia 17 lutego 2014 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie następującym:

Przewodniczący: S.S.O. Henryk Haak

Sędziowie: S.S.O. Paweł Szwedowski

S.S.O. Marian Raszewski – spr.

po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 r. w Kaliszu

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z wniosku (...) Bank (...) S.A. w G.

o stwierdzenie nabycia spadku po J. P.

w przedmiocie zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Rejonowego w Kępnie

z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt I Ns 49/13

postanawia:

oddalić zażalenie

Sygn. akt II Cz 91/14

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Kępnie zawiesił postępowanie w sprawie z wniosku (...) Bank (...) S.A. w G. o stwierdzenie nabycia spadku po J. P..

W uzasadnieniu wskazano, iż wnioskodawca mimo wezwania Sądu nie wykonał w wyznaczonym terminie zarządzenia i nie wskazał adresu uczestniczki postępowania W. K.oraz nie przedłożył odpisów aktów stanu cywilnego W. K., m. P., J. P.i S. P.. Sąd Rejonowy wskazał, że z uwagi na brak wskazanych odpisów aktów urodzenia oraz adresu uczestniczki postępowania nie można sprawie nadać dalszego biegu.

Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł wnioskodawca zaskarżając je w całości, domagając się nadania sprawie dalszego biegu. Skarżący zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię. W zażaleniu wskazano nadto, że w postępowaniu nieprocesowym Sąd zobowiązany jest do podjęcia z urzędu czynności mających na celu ustalenie kręgu spadkobierców oraz zakończenie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.

Sąd Okręgowy, zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Analizując zarzuty podniesione w zażaleniu wskazać należy z całą stanowczością, iż wprawdzie art. 670 k.p.c. nakłada na sąd orzekający w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku obowiązek badania z urzędu, kto jest spadkobiercą, jednak z całą pewnością z jego treści nie można wyinterpretować obowiązku zastępowania przez Sąd wnioskodawcy w udowodnieniu okoliczności, z których wywodzi on dla siebie skutki prawne. Przepis ten nie wyłącza bowiem ani nie zastępuje przepisów dotyczących postępowania dowodowego tj. art. 227 - 309 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. (por. post. SN z dnia 6 marca 1998 r., sygn. akt III CKN 38/98, publ. LEX nr 399713 i post. SN z dnia 26 stycznia 1999 r., sygn. akt III CKN 134/98, publ. LEX nr 399715).

Skarżący wydaje się nie zauważać, że obowiązek wynikający z art. 670 k.p.c. pozostaje w związku z zasadą wyrażoną w art. 677 k.p.c., w myśl której sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy. Obowiązek działania z urzędu oznacza zatem, że sąd nie może poprzestać na tym, co zostanie zaoferowane przez uczestników postępowania, musi bowiem ocenić, czy stwarza to wystarczającą podstawę do prawidłowego stwierdzenia, kto nabył spadek. Podkreślić jednak należy, iż stwierdzenie „nie poprzestaje” nie znaczy, że wchodzi w rolę strony, że ją zastępuje lub wyręcza, że przejmuje na siebie jej obowiązki. W razie stwierdzenia, że dowody przedstawione przez uczestników nie są wystarczające dla ustalenia właściwego kręgu spadkobierców, sąd nie potraktuje tego - jak uczyniłby to w procesie - jedynie w kategorii udowodnienia, czy nie udowodnienia przez stronę twierdzeń, z których wyprowadza ona skutki prawne. W takim przypadku Sąd w szczególności może nałożyć na stronę określone obowiązki dowodowe i egzekwować ich wykonanie, a w razie niewykonania - zastosować właściwe konsekwencje procesowe. Z tych przyczyn wbrew argumentom zażalenia to, że sąd jest zobowiązany z urzędu badać, kto jest spadkobiercą, nie oznacza, jak już wskazano, aby sąd był zobowiązany zastąpić wnioskodawcę w udowodnieniu okoliczności, istotnych dla wykazania jego twierdzeń. Konsekwentnie, na wnioskodawcy, który podniósł fakt lub zarzut, spoczywa także ciężar udowodnienia jego prawdziwości zgodnie z brzmieniem art. 6 k.c. (por. post. SN z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt III CK 420/02, publ. LEX nr 399729).

Z powyższych względów skarżący niesłusznie więc przywołał przepis art. 670 § 1 k.p.c. dla wykazania obowiązku Sądu do prowadzenia z urzędu dalszego postępowania dowodowego w jego interesie, a nadto oczywiste w niniejszej sprawie jest, iż byłoby to wbrew interesowi pozostałych spadkobierców.

Skoro ustalenie danych personalnych uczestników postępowania o stwierdzenie nabycia spadku powinno opierać się na odpisach aktów stanu cywilnego (por. art. 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2011 r., Nr 212, poz.1264), to wnioskodawca celem umożliwienia prowadzenia postępowania winien sprostać obowiązkom nałożonym na niego przez Sąd Rejonowy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.