Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UZ 1/12
POSTANOWIENIE
Dnia 2 marca 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący)
SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)
SSN Maciej Pacuda
w sprawie z wniosku S. Ł.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
o ustalenie wysokości kapitału początkowego oraz wysokości emerytury,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 marca 2012 r.,
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]
z dnia 19 grudnia 2011 r.,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z
dnia 19 grudnia 2011 r. odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego S. Ł. od wyroku
tego Sądu z dnia 26 lipca 2011 r.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że postanowieniem z dnia 16 listopada
2011 r. Sąd Apelacyjny zarządził sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia
kasacyjnego w sprawie o ustalenie wysokości kapitału początkowego oraz
wysokości emerytury, zakończonej wspomnianym wyrokiem. W związku z tym
wezwano pełnomocnika ubezpieczonego do wskazania metody wyliczenia owej
wartości przedmiotu zaskarżenia, oznaczonej przez skarżącego na kwotę 210.000
2
złotych oraz zwrócono się do organu rentowego o ustosunkowanie się do tychże
wyliczeń. W piśmie procesowym z 30 listopada 2011 r. pełnomocnik
ubezpieczonego wyjaśnił, iż podana przez niego wartość przedmiotu zaskarżenia
odpowiada niepodlegającej denominacji różnicy w wysokości wynagrodzenia jego
mocodawcy, wynikającej z dokonanej przez Sąd Apelacyjny zmiany okresów
zaliczonych do obliczenia kapitału początkowego przez Sąd pierwszej instancji.
Natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakwestionował tak oznaczoną
wartość przedmiotu zaskarżenia twierdząc, że w sprawach o wysokość
świadczenia wartość tę stanowi różnica w wysokości świadczenia ustalonego przez
organ rentowy, a żądanego przez wnioskodawcą, maksymalnie za okres jednego
roku.
Sąd Apelacyjny zważył, że w świetle art. 3984
§ 2 k.p.c. w sprawach o prawa
majątkowe oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia stanowi wymaganie
formalne skargi kasacyjnej, podlegające uzupełnieniu w trybie art. 3986
§ 1 k.p.c. i
sprawdzeniu przez sąd drugiej instancji. Spełnienie obowiązku oznaczenia wartości
przedmiotu zaskarżenia nie może ograniczać się jedynie do wskazania kwoty
przekraczającej kwotę decydującą o dopuszczalności skargi, lecz powinno być
rozumiane jako zobowiązanie do wykazania podstaw, na których opiera się
wyliczenie. Zgodnie z art. 398² § 1 k.p.c. zarówno w sprawie o ustalenie kapitału
początkowego jak i w sprawie o wysokość emerytury skarga kasacyjna jest
niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000
złotych. Wartość tę stanowi różnica wartości roszczeń dochodzonych w
postępowaniu kasacyjnym, określona przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o
wartości przedmiotu sporu. W niniejszym przypadku wartość przedmiotu
zaskarżenia w sprawie o ustalenie kapitału początkowego odpowiada różnicy
pomiędzy wysokością kapitału określoną w następstwie wyroku Sądu drugiej
instancji, a wysokością tego kapitału obliczoną przy uwzględnieniu jako okresów
składkowych – zgodnie z żądaniem skargi kasacyjnej – okresów pracy
ubezpieczonego od 13 lutego 1980 r. do 24 marca 1980 r. i od 13 kwietnia 1988 r.
do 30 maja 1988 r. Z kolei wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wysokość
emerytury stanowi suma, za okres jednego roku, kwot będących różnicą pomiędzy
dochodzonym, a pobieranym świadczeniem. Wartością przedmiotu zaskarżenia nie
3
jest zatem kwota wynagrodzenia za nieuwzględniony do ustalenia kapitału
początkowego okres, ale kwota, o jaką kapitał początkowy wzrósłby w sytuacji
uwzględnienia tego okresu. Skoro więc decyzją z dnia 15 grudnia 2010 r. Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych ustalił kapitał początkowy ubezpieczonego na dzień 1
stycznia 1999 r. w wysokości 169.814,59 złotych, a decyzją z dnia 28 grudnia 2010
r. przyznał wnioskodawcy emeryturę w wysokości 2.084,89 złotych, to prawidłowe
wyliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia powinno nastąpić według powyższej
metody oraz z uwzględnieniem tych wielkości. Dopuszczalność skargi kasacyjnej
podlega przy tym odrębnej ocenie w każdej z wymienionych spraw, połączonych do
wspólnego rozpoznania w myśl art. 219 k.p.c. Brak wskazania sposobu ustalenia
wartości przedmiotu zaskarżania lub ustalenie jej wbrew obowiązującym przepisom
prawa jest równoznaczne z brakiem wskazania owej wartości i implikuje odrzucenie
skargi kasacyjnej z mocy art. 3986
§ 2 k.p.c. w związku z art. 398² § 1 k.p.c.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem ubezpieczonego.
Żalący się zarzucił orzeczeniu naruszenie art. 22, art. 23¹ oraz art. 3984
§ 3 k.p.c. i
wniósł o zmianę postanowienia lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami
zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że przepisy części pierwszej, oddziału
2 Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują obowiązku oznaczenia wartości
przedmiotu sporu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Nie jest to luka
w prawie, którą można uzupełnić orzecznictwem sądowym. Sądy nie mogą
nakładać obowiązków powszechnych, przekraczających możliwości intelektualne
przeciętnego pracownika w wieku emerytalnym. Pracownik otrzymuje zresztą
comiesięczną informację o wysokości brutto i netto wynagrodzenia i może obliczyć
to wynagrodzenie w skali rocznej. Niniejszej sprawa jest bardziej skomplikowana.
Pełnomocnik skarżącego będąc zatrudniony w Powiatowym Urzędzie Pracy często
spotyka się z przykładami wtórnego analfabetyzmu ludzi starszych. Zakład
Ubezpieczeń Społecznych w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu
nieprzypadkowo nie podał podstawy prawnej swojego stanowiska, gdyż takowej nie
ma. Art. 22 k.p.c. dotyczy tylko roszczeń cywilnych i do niego nawiązuje art. 3984
§
4
3 k.p.c. Sąd wydał zaś zaskarżone postanowienie w tym samym składzie co wyrok,
chociaż nie powinien być sędzią we własnej sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew sugestiom żalącego się, sprawy z zakresu ubezpieczeń Społecznych
(czyli zgodnie z art. 476 § 2 i 3 k.p.c. sprawy z odwołań od decyzji organów
rentowych dotyczących m. in. emerytur i rent oraz sprawy wszczęte na skutek
niewydania przez te organy decyzji) są w świetle art. 1 k.p.c. sprawami cywilnymi w
znaczeniu formalnym, w których postępowanie sądowe normowane jest przepisami
tego aktu. Ich szczególny charakter uwzględniony został przez ustawodawcę w
przepisach Księgi pierwszej Tytułu VII DZIAŁU III k.p.c., regulujących postępowanie
odrębne w tej kategorii spraw i poza wynikającymi z tych unormowań
odrębnościami, do spraw tych mają zastosowanie pozostałe przepisu Kodeksu
postępowania cywilnego, w tym przepisy dotyczące instytucji skargi kasacyjnej. W
konsekwencji mają doń zastosowanie również przepisy art. 3984
k.p.c., określające
wymagania formalne skargi kasacyjnej (w tym odnośnie do wynikającego z § 3 tego
artykułu obowiązku oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o
prawa majątkowe) i art. 3986
§ 1 i 2 k.p.c. określające sposób usuwania braków
formalnych skargi oraz skutki prawne niedopełnienia tego obowiązku. Oznaczenie
wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego ma istotne znaczenie dla oceny
dopuszczalności tego środka prawnego. W świetle art. 3986
§ 1 k.p.c. sąd drugiej
instancji ma zaś obowiązek skontrolowania dopuszczalności skargi kasacyjnej, co
wymaga między innymi zweryfikowania w trybie art. 25 § 1 k.p.c. wskazanej przez
pełnomocnika strony wartości przedmiotu zaskarżenia (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 18 maja 2006 r., IV CZ 34/06, LEX nr 200867 i orzeczenia tam
powołane).
Zgodnie z treścią art. 3982
§ 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna
w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest
niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, w sprawach gospodarczych - niższa niż
siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i
5
ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w
sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje
niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o
wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia
społecznego. Wypada dodać, iż każda sprawa o emeryturę lub rentę, bez względu
na to, czy przedmiotem roszczenia jest w niej prawo do tych świadczeń, czy też ich
wysokość, jest sprawą o prawo majątkowe, gdyż żądanie ubezpieczonego zmierza
do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na jego stosunki majątkowe (por.
np. uzasadnienie orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR
909/59, OSPiKA 1962, nr 1, poz. 8).
Skoro mowa o wartości przedmiotu sporu i zaskarżenia wypada zauważyć,
że przepis art. 476 § 2 i 3 k.p.c. wyjaśnia ustawowe pojęcie spraw z zakresu
ubezpieczeń społecznych, stanowiąc w § 2 pkt 2, iż należą do nich między innymi
sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczących
emerytur i rent. Zakres rozpoznania i orzeczenia (przedmiot sporu) w tych
sprawach wyznaczony jest zatem w pierwszej kolejności przedmiotem decyzji
organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń społecznych (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNAPiUS
2000 nr 15, poz. 601), a w drugim rzędzie - przedmiotem postępowania sądowego,
określonego zakresem odwołania od decyzji organu rentowego do sądu (por.
postanowienie z dnia 11 kwietnia 2006 r., II UZ 1/06, niepublikowane). Oznacza to,
że roszczenie niebędące przedmiotem decyzji organu rentowego oraz rozpoznania
sądu nie może podlegać uwzględnieniu przy ocenie dopuszczalności skargi
kasacyjnej ani stanowić podstawy określenia wartości przedmiotu zaskarżenia
skargą kasacyjną (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2001 r., II
UZ 25/01, niepublikowane oraz z dnia 8 lutego 2002 r., II UKN 45/01, OSNP 2003
nr 22, poz. 553).
W niniejszym przypadku skarga kasacyjna wniesiona została w sprawie, w
której rozpoznawano i rozstrzygano o odwołaniach ubezpieczonego S. Ł. od dwóch
decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych– z dnia 15 grudnia 2010 r., ustalającej
wysokość kapitału początkowego wnioskodawcy oraz z dnia 28 grudnia 2010 r.,
przyznającej mu prawo do emerytury. Jest to zatem sytuacja, gdy sąd, kierując się
6
względami ekonomiki procesowej, łączy do wspólnego rozpoznania
(rozstrzygnięcia) kilka spraw, w których występują po obydwu stronach te same
podmioty (art. 219 k.p.c.). W rzeczywistości mamy do czynienia z jedną sprawą
wyłącznie w znaczeniu formalnym (technicznym). Mimo zatem, że skargę
kasacyjną wniesiono od jednego wyroku, to skarga kasacyjna, jako jedno pismo
procesowe, dotyczy w istocie dwóch różnych odrębnych przedmiotów rozpoznania i
rozstrzygnięcia, które są połączone w jednej sprawie tylko w sposób formalny.
Zaskarżenie wyroku w odniesieniu do dwóch różnych przedmiotów sporu, choćby
było dokonane w jednym piśmie procesowym (jednym dokumencie w znaczeniu
technicznym), oznacza wniesienie dwóch środków zaskarżenia wobec odrębnych
rozstrzygnięć zamieszczonych w jednym orzeczeniu. W takim przypadku
dopuszczalność skargi kasacyjnej należy oceniać według wartości przedmiotu
zaskarżenia osobno w stosunku do każdego z zaskarżonych rozstrzygnięć.
Odnośnie do poszczególnych przedmiotów sporu i zaskarżenia
występujących w niniejszej sprawie godzi się przypomnieć, że już w poprzednio
obowiązującym stanie prawnym, określający wówczas dopuszczalność kasacji art.
3921
§ 1 k.p.c., zawierający w zdaniu drugim regulację tożsamą z cytowanym wyżej
art. 3982
§ 1 k.p.c., a w zdaniu pierwszym różniący się od niego tylko wartością
przedmiotu zaskarżenia, był wielokrotnie przedmiotem wykładni Sądu
Najwyższego. W postanowieniu z dnia 17 stycznia 2001 r., II UZ 145/00 (OSNP
2002 nr 19, poz. 474) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w sprawach z zakresu
ubezpieczeń społecznych, poza sprawami o przyznanie i wstrzymanie emerytury
lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, dopuszczalność
kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3921
k.p.c. w brzmieniu
nadanym ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania
cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji,
Dz.U. Nr 48, poz. 554). Analogiczne stanowisko Sąd Najwyższy zajął również w
postanowieniu z dnia 23 marca 2001 r., II UKN 706/00 (OSNP 2002 nr 24, poz.
609), wskazując tam, że na podstawie art. 3921
k.p.c. tylko w sprawach o
przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz objęcie obowiązkiem
ubezpieczenia społecznego kasacja przysługuje niezależnie od wartości
7
przedmiotu zaskarżenia, w pozostałych sprawach z zakresu ubezpieczeń
społecznych kasacja nie przysługuje, jeżeli wartość ta, ustalona stosownie do art.
22 k.p.c., jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Z kolei w postanowieniu z dnia 25
maja 2001 r., II UZ 30/01 (OSNP 2003 nr 6, poz. 161) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że
sprawa o podwyższenie (przeliczenie podstawy wymiaru) emerytury nie jest sprawą
o przyznanie lub wstrzymanie prawa do emerytury, w której kasacja przysługuje
niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3921
§ 1 zdanie drugie k.p.c.).
Taki sam kierunek wykładni art. 3921
k.p.c. został zaprezentowany w kolejnych
orzeczeniach Sądu Najwyższego (por. postanowienia: z dnia 13 marca 2001 r., II
UZ 13/01, OSNP 2003 nr 2, poz. 47, z dnia 13 marca 2001 r., II UZ 15/01, OSNP
2003 nr 2, poz. 49, z dnia 28 listopada 2001 r., II UZ 80/01, OSNP 2003 nr 18, poz.
449, czy też z dnia 10 kwietnia 2002 r., II UZ 31/02, LEX nr 54791). Zachował on
aktualność również w obecnym stanie prawnym, czego przykładem może być
postanowienie z dnia 13 stycznia 2006 r., I UZ 47/05 (OSNP 2006 nr 3-4, poz. 56)
oraz postanowienie z dnia 11 kwietnia 2006 r., II UZ 1/06 (niepublikowane), w
którym Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli prawo do emerytury nie jest
kwestionowane w postępowaniu sądowym, w którym chodzi o wysokość tego
prawa, to o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu
zaskarżenia określona w art. 3982
§ 1 k.p.c. oraz postanowienie z dnia 6 listopada
2008 r., II UZ 48/08 (LEX nr 686064), zgodnie z którym jeśli przedmiotem sporu nie
jest prawo do emerytury lub renty, lecz jedynie jego wysokość, to dopuszczalność
zaskarżenia wyroku sądu drugiej instancji uzależniona jest od wartości przedmiotu
zaskarżenia obliczonej w oparciu o przepis art. 22 k.p.c. i stanowi ona różnicę
między wysokością świadczenia wypłacanego przez organ rentowy, a wysokością
świadczenia żądanego przez ubezpieczonego w skali jednego roku (por. także
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 listopada 2010 r., II UZ 30/10, LEX nr
707896 oraz z dnia 17 listopada 2010 r., II UZ 31/10, LEX nr 707897).
Podzielając w pełni zaprezentowane poglądy judykatury, Sąd Najwyższy
stwierdza zatem, że nie jest tak, nawet iż w przypadku, w którym dojdzie do
zakwestionowania decyzji organu rentowego wydanej w następstwie rozpoznania
wniosku o emeryturę lub rentę (o prawo do któregoś z tych świadczeń), skarga
kasacyjna wniesiona od wyroku sądu drugiej instancji będzie dopuszczalna
8
niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3982
§ 1 zd. 2 k.p.c.). O
dopuszczalności skargi kasacyjnej, również w takich sprawach, musi bowiem
decydować rzeczywisty przedmiot sporu, a następnie przedmiot zaskarżenia,
określony w odwołaniu wszczynającym postępowanie sądowe, stosownie do treści
art. 468 § 2 pkt 1 i 3 k.p.c. Jeśli więc przedmiotem tym będzie tylko wysokość
emerytury lub renty (wysokość prawa do jednego z tych świadczeń) wynikająca z
uwzględnienia elementów mających wpływ na ową wysokość, to taką sprawę
należy traktować jako sprawę o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982
§ 1 zdanie
1 k.p.c.
Również drugi przedmiot niniejszego sporu, tj. kapitał początkowy, chociaż
nie jest żadnym ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia
emerytalnego, ma swój majątkowy wymiar. Zgodnie z art. 173 i następnych ustawy
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) kapitał
początkowy jest bowiem pewną wartością pieniężną zaewidencjonowaną na koncie
ubezpieczonego, dla którego został obliczony. Można nazwać go hipotetyczną
emeryturą za okresy składkowe i nieskładkowe osób ubezpieczonych do 31 grudnia
1998 r., gdyby od dnia 1 stycznia 1999 r. nabyły do niej uprawnienia (uzasadnienie
wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., II UK 294/03, OSNP 2004 nr
22, poz. 391 oraz uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lutego
2008 r., SK 82/06, OTK – 2008 nr 1, poz. 3). Kapitał jest wszakże obliczany dla
każdego ubezpieczonego urodzonego po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1
stycznia 1969 r., opłacającego składkę na ubezpieczenie społeczne lub za którego
składkę opłacał płatnik składek, stanowiąc rodzaj rozliczenia z systemem
ubezpieczeń społecznych obowiązującym przed 1999 rokiem. Kwota kapitału
początkowego oraz kwota składek na ubezpieczenie społeczne wpłacona po dniu
31 grudnia 1998 r. będą stanowiły bazę obliczenia emerytury przysługującej w
przyszłości osobom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., spełniającym warunki
do jej przyznania po 2006 roku. Z tych też względów Sąd Najwyższy w
postanowieniach z dnia 27 lutego 2007 r., II UZ 67/06 (OSNP 2008 nr 9 – 10, poz.
151) oraz z dnia 5 sierpnia 2009 r., II UZ 28/09 (OSNP 2011 nr 7 – 8, poz. 113)
uznał, że sprawa o wysokość kapitału początkowego jest sprawą o prawa
9
majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica pomiędzy
wysokością kapitału początkowego ustaloną przy uwzględnieniu okresów, których
włączenia do podstawy tego kapitału domaga się ubezpieczony, a wysokością
kapitału początkowego ustaloną w decyzji organu rentowego.
Odnosząc powyższe zasady ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia
kasacyjnego do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż wskazany przez
autora skargi kasacyjnej sposób ustalenia tej wartości, jako niepodlegającej
denominacji różnicy w wysokości wynagrodzenia z okresów, których uwzględnienia
przy obliczaniu podstawy kapitału początkowego domagał się ubezpieczony, a
wynagrodzenia z okresów faktycznie przyjętych do tychże obliczeń, nie odpowiada
ustawowym wymaganiom.
Warto nadmienić, że z mocy art. 3984
§ 3 k.p.c. skarga kasacyjna – poza
innymi wymaganiami, jakie stawiane są przez ustawodawcę pismom procesowym -
powinna zawierać również oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia, a Sąd
Najwyższy nie jest władny ani zwolnić strony z tego obowiązku, ani też dopuścić
skargę kasacyjną o wartości zaskarżenia niższej, niż tego wymaga przepis prawa
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2001 r., II UKN 706/00,
OSNP 2002 nr 24, poz. 609; z dnia 25 czerwca 2002 r., II UZ 39/02, OSNP - wkł.
2003 nr 1, poz. 9; z dnia 21 kwietnia 2005 r., I UZ 76/04, OSNP 2006 nr 3-4, poz.
66; z dnia 18 stycznia 2006 r., II UZ 74/05, OSNP 2007 nr 7-8, poz. 116).
Dopełnienie tej powinności musi nastąpić najpóźniej w piśmie procesowym
złożonym przez pełnomocnika skarżącego na wezwanie sądu drugiej instancji do
usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Uczynienie zadość temu
obowiązkowi polega zaś na wskazaniu wartości przedmiotu zaskarżenia oraz
podaniu podstawy i sposobu jej wyliczenia. Nie jest wykonaniem owego
zobowiązania pozorne przedstawienie podstaw i sposobu wyliczenia wartości
przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego, dokonane w oderwaniu od obiektywnych
kryteriów (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1999 r., I PKN 6/99,
niepublikowane; z dnia 13 maja 2005 r., II UZ 25/05, OSNP 2005 nr 23, poz. 383; z
dnia 27 lutego 2007 r., II UZ 67/06, niepublikowane; z dnia 6 kwietnia 2007 r., II PZ
12/07, OSNP 2008 nr 11 – 12, poz. 169; z dnia 13 października 2009 r., II UK
234/08, LEX nr 553692).Stwierdzenie pełnomocnika, że dokonanie takich wyliczeń
10
jest niemożliwe lub przedstawienie wyliczeń zupełnie oderwanych od realiów
oznacza, że nie nastąpiło wykonanie zarządzenia wzywającego do uzupełnienia
braku formalnego skargi kasacyjnej. To zaś z mocy art. 3986
§ 2 k.p.c. obliguje sąd
drugiej instancji do odrzucenia tegoż środka zaskarżenia.
Odnosząc się do niesprawiedliwych i zgoła obraźliwych dla starszych osób
dywagacji autora zażalenia na temat ich możliwości intelektualnych i wtórnego
analfabetyzmu warto zauważyć, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, obwarowanym licznymi wymaganiami formalnymi i merytorycznymi,
decydującymi o dopuszczalności tego środka prawnego i możliwości przyjęcia go
do rozpoznania. Stąd też ustawodawca przypisał prawo sporządzenia i wniesienia
skargi kasacyjnej profesjonalnym pełnomocnikom, ustanawiając w art. 87¹ k.p.c.
przymus adwokacko – radcowski do zastępowania stron w postępowaniu przed
Sądem Najwyższym. Racjonalny prawodawca tak zaś określił przesłanki formalne
dopuszczalności skargi kasacyjnej, że ich spełnienie nie powinno przekraczać
możliwości intelektualnych profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze, z mocy art. 39814
k.p.c. w związku z art. 394¹ §
3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.